Οταν το «ό,τι κι αν χρειαστεί» δεν είναι αρκετό

Η ανακοίνωση-έκπληξη του Σαββατοκύριακου από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ σχετικά με τη μεγάλη μείωση των επιτοκίων, την ανανέωση της ποσοτικής χαλάρωσης και άλλα επεκτατικά μέτρα αποτελεί ευπρόσδεκτη απάντηση στην πανδημία του COVID-19. Ομως, όπως οι αγορές κατάλαβαν πολύ γρήγορα, η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να μας σώσει από αυτή την κρίση.

Ακόμη και αν η Fed είχε λάβει πρόσθετα μέτρα, δεν θα είχαν αλλάξει πολλά. Ο βασικός ρόλος ανήκει στους υπευθύνους για τη χάραξη δημοσιονομικών πολιτικών, οι οποίοι μέχρι στιγμής απουσιάζουν. Σε αντίθεση με τη συντριβή του 2008, η πανδημία COVID-19 δεν είναι οικονομική κρίση που κινδυνεύει να περάσει στην πραγματική οικονομία. Πρόκειται μάλλον για μια κρίση που ξεκίνησε στην πραγματική οικονομία – όπου εισήγαγε τόσο μεγάλο σοκ στη ζήτηση όσο και στην προσφορά – και έχει σοβαρές επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η αγνόηση του οικονομικού αντικτύπου από την πανδημία θα οδηγήσει σε περαιτέρω ζημιές στην πραγματική οικονομία. Επομένως, είναι σημαντικό να διατεθούν κεφάλαια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά των οποίων οι πηγές εισοδήματος έχουν διαταραχθεί ή εξαλειφθεί συνολικά.

Χρειάζονται επίσης στοχευμένα δημοσιονομικά κίνητρα. Σαφώς, οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη (έλεγχος και θεραπεία COVID-19) θα πρέπει να καλύπτονται από το κράτος, όπως θα έπρεπε να καταβάλλεται άδεια ασθενείας για τους εργαζόμενους που δεν μπορούν να βγάλουν χρήματα λόγω της πανδημίας. Και παρόμοια αποζημίωση θα πρέπει να παρέχεται στους γονείς που απουσιάζουν από τη δουλειά επειδή το κλείσιμο σχολείων τους ανάγκασε να μείνουν σπίτι με τα παιδιά τους και όλους όσοι έχασαν εισόδημα λόγω καραντίνας ή αυτοαπομόνωσης. Τέλος, οι στοχοθετημένες φορολογικές περικοπές και οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες είναι προφανείς τρόποι αντιστάθμισης του κόστους που προκύπτει από τα προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού και τα καθιερωμένα πρότυπα ζήτησης.

Επομένως, εάν δεν έχουμε μια ουσιαστική δημοσιονομική απάντηση στην κρίση του κορωνοϊού, θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια έντονη ύφεση ή και κάτι χειρότερο. Υπό τις τρέχουσες συνθήκες, η νομισματική πολιτική απλώς δεν έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει σημαντικά τις οικονομικές επιδόσεις.

* Ο Βίλεμ Μπούιτερ είναι πρώην οικονομολόγος της Citigroup και καθηγητής στο Columbia University.