Το πείραμα Μακρόν

Αν και πριν από λίγους μήνες ο πρόεδρος Mακρόν αρνήθηκε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας, μόλις πρόσφατα άφησε να διαφανεί μια σοβαρή ελπίδα για αυτές τις χώρες που βρίσκονται πρώτες στη σειρά υποψηφιότητας, με τη Σερβία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο να παρακολουθούν με αυξημένο ενδιαφέρον την πρόσφατη περιπέτεια των Σκοπίων και των Τιράνων.

Ισως ο μόνος από τους ευρωπαίους ηγέτες που οραματίζεται μια άλλη Ευρώπη από εκείνη του πολιτικά αδρανούς παρατηρητή όσων διαδραματίζονται στο διεθνές σκηνικό, ο γάλλος πρόεδρος προκάλεσε έκπληξη με την αρχική άρνησή του. Μια άρνηση που ακολούθησε η αρνητική αντίδραση των Βρυξελλών και του Βερολίνου. Εκπληξη όμως προκάλεσε το γαλλικό «όχι» και στην Αθήνα που αισθάνθηκε να κλονίζονται οι σχεδιασμοί της για την ενίσχυση της σταθερότητας και της ασφάλειας στη βαλκανική γειτονιά της. Και ήταν εύλογο η Αθήνα να ανησυχεί σε μια στιγμή που τρίτοι «ενδιαφερόμενοι» στρέφουν την προσοχή τους στις δύο αυτές υποψήφιες χώρες. Με κινδύνους για το βαλκανικό υπογάστριο της Ευρώπης και την ίδια την Ευρώπη. Μια Ευρώπη που δεν ενδιαφέρεται θεωρητικά για την παγίωση της ειρήνης αλλά που νοιάζεται για την, χωρίς καθυστερήσεις, «αποβαλκανιοποίηση» των Βαλκανίων και την ουσιαστική στροφή τους προς την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν πως η θεαματική γαλλική άρνηση στόχευε στην πιεστική παρακίνηση των Βρυξελλών να χαράξουν εσπευσμένα άλλον δρόμο για όσους επιδιώκουν την ένταξη. Εναν δρόμο που πράγματι χαράχτηκε και είναι πια πολύ πιο ανηφορικός από εκείνον που γνωρίζαμε. Και μπορεί όλα αυτά να αποτελούν ενταξιακές δικλίδες ασφαλείας για την ίδια την ΕΕ, αναγκαία όμως είναι και μια πιο μακρινή ματιά στον χώρο της ΝΑ Ευρώπης. Η ασφάλεια δεν έχει παγιωθεί σε αυτήν. Και ας θυμηθούμε ότι σύμπασα η Δύση ζητούσε από Αθήνα και Σκόπια να ρυθμίσουν την επικίνδυνη – όπως η ίδια τη χαρακτήριζε – εκκρεμότητα του θέματος της ονομασίας. Και με τα ίδια λόγια, για συμβολή στη σταθεροποίηση των Βαλκανίων, χαιρέτισαν τη «Συμφωνία των Πρεσπών».

Μια πρώτη ευρωπαϊκή εκτίμηση της προσαρμογής της Βόρειας Μακεδονίας στις νέες απαιτήσεις των Βρυξελλών θα γίνει σε λίγες μόνο μέρες, τον Μάρτιο του 2020. Κι «αν τα αποτελέσματα είναι θετικά κι εδραιωθεί η εμπιστοσύνη, τότε θα είμαστε σε θέση να ανοίξουμε τις διαπραγματεύσεις». Αυτό δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος. Και με τον βαρύ συμβολισμό της, η χθεσινή βαλκανική συνάντηση της Θεσσαλονίκης δείχνει να ανοίγει ο δρόμος της αισιοδοξίας.

Το πείραμα της Βόρειας Μακεδονίας – που περνάει μια κρίσιμη εκλογική καμπή – θα έχει καθοριστική σημασία και για τις άλλες χώρες των Βαλκανίων που έχουν ευρωπαϊκές προσδοκίες. Και χρειάζεται, όποιος εκλεγεί στις 12 Απριλίου, να μην κρατάει μόνο τη σημαία του ΝΑΤΟ αλλά και της EE. Για το καλό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ίδιας της ΕΕ.

O Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή