«Η μόδα οφείλει να υποστηρίζει οτιδήποτε καινοτόμο»
Ο σχεδιαστής μιλάει για τον διεθνή χαρακτήρα της ελληνικής του προσπάθειας
Το γωνιακό κτίριο από κόκκινη πέτρα που η ιδιαίτερη είσοδός του κοσμείται από δύο γλυπτές φιγούρες της δεκαετίας του 1920 κάνει αντίστιξη με τον μοντερνισμό της περιοχής όπου δεσπόζει το Χίλτον. Στο ισόγειο του κτιρίου ο Χρήστος Κωσταρέλλος έχει δημιουργήσει τον δικό του χώρο διατυπώνοντας με διαφορετικές ιδέες τη σημασία των αντιθέσεων. Το μαύρο και λευκό του εσωτερικού κοντράρουν το φως που διαπερνά τα παράθυρα. Στον περίγυρο της ελληνικής μόδας θεωρείται ένας από τους δημιουργούς – τεχνίτες. Ο οποίος σχεδιάζει έχοντας υπόψη του ότι υπηρετεί τη θηλυκότητα και όχι κάποιο ριζοσπαστικό κίνημα του σύγχρονου ντιζάιν, ενώ το ύφος του ξεχωρίζει για ένα μείγμα τεχνικών κλασικής ραπτικής με επεξεργασμένα στοιχεία από την παραδοσιακή ελληνική χειροτεχνία.
«Ποτέ δεν έφυγα από εδώ. Ολη η προσπάθειά μου γύρω από τη μόδα έγινε διαφορετικά από αυτό που γινόταν στο πλαίσιο του Fashion Week της Αθήνας. Δεν είναι η προσωπικότητά μου τόσο εξωστρεφής για να έχω έναν ρόλο σε αυτήν τη μορφή επικοινωνίας. Η στρατηγική ήταν πάντα να προσπαθώ να παρουσιάζω όσο γίνεται καλές συλλογές στο εξωτερικό. Ευτυχώς πήρε τον δρόμο του. Ηταν δύσκολες οι πρώτες χρονιές…».
Γεννήθηκε στη Γερμανία, στο Ντύσελντορφ, και ήταν οκτώ χρονών όταν η οικογένειά του επέστρεψε στην Ελλάδα. «Και οι δυο μου γονείς ήταν μετανάστες κι εργάζονταν μέσα σε αυτόν τον χώρο. Η μητέρα μου μοδίστρα, ο πατέρας μου ράφτης, όχι κάτι άλλο ιδιαίτερο. Αλλά τα βιώματά μου ήταν μέσα από αυτήν την ατμόσφαιρα της κατασκευής του ρούχου. Μεγάλωσα μέσα σε έναν χώρο όπου η πραγματικότητά μου γέμιζε από συζητήσεις για τη σιλουέτα, το ύφασμα, τις τεχνικές. Στο διάστημα των σπουδών μου σε μια σχολή μόδας στη Θεσσαλονίκη αποφάσισα να συνεχίσω στο Λονδίνο, όπου ασχολήθηκα με το θεατρικό κοστούμι. Το ένα έφερε το άλλο. Πάντα ήταν μια μάχη επιβίωσης και εξέλιξης. Μια προσπάθεια να καταλάβω τι θέλω. Δούλεψα για αρκετές εταιρείες ως freelancer μέχρι που κατάφερα να κάνω κάτι δικό μου».
Στα υπόλοιπα στοιχεία του βιογραφικού του ο Χρήστος Κωσταρέλλος αναφέρει ότι δημιούργησε έναν οίκο μόδας με τη δική του ετικέτα και μπήκε στην ελληνική αγορά το 1998, ξεκινώντας με αφιέρωμα στη δεξιοτεχνία του moulage και των τεχνικών couture. «Από το 2000 είχε πάρει τη λογική του “σπιτιού της couture” με τη μορφή που τότε προσεγγίζαμε οι σχεδιαστές στην Αθήνα τη ραπτική, μαζί με μικρές απόπειρες για χονδρική πώληση. Στη συνέχεια ήρθε το Fashion Week, στο οποίο όλοι μας προσπαθήσαμε πολύ να αντεπεξέλθουμε. Θεωρώ ότι μας έκανε καλό γιατί κατανοήσαμε τη σημασία της εξωστρέφειας, της σύνδεσής μας με το εξωτερικό και της ανάγκης να δείχνουμε σε ξένους αγοραστές τις συλλογές μας. Ολο αυτό δημιούργησε ένα μείγμα και προώθησε ως διαδικασία τη σκέψη μας και την επιχειρηματική στρατηγική μας. Προσωπικά είχα ξεκινήσει τις πρώτες επαφές και έδειχνα στο εξωτερικό σε κάποια showrooms τη συλλογή. Ευτυχήσαμε να έχουμε ένα αξιόλογο πελατολόγιο. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε 52 σημεία πώλησης με high end πελάτες».
Και high ανταγωνισμό;
«Αυτό είναι το σημαντικότερο. Η πολυτέλεια έχει ανταγωνισμό, ταλέντα και χρήμα. Προσελκύει το ενδιαφέρον ακόμη και της παγκόσμιας οικονομίας. Αν δούμε ότι στις πρώτες θέσεις των πλουσιοτέρων του κόσμου βρίσκονται δύο ονόματα, ο Μπερνάρ Αρνό και ο Ανρί Πινό, οι οποίοι συγκεντρώνουν τους κορυφαίους οίκους της πολυτέλειας ανάμεσα στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες. Ταυτόχρονα έχεις και μια άλλη γιγάντια εμπορική εταιρεία, την Amazon, η οποία χτίζει την παρουσία της στον χώρο της μόδας μέσα από άλλα κανάλια, πιο εμπορικά, όχι τόσο πολυτελή. Αισθάνομαι μια αμηχανία γιατί αυτά που θεωρούνταν στην κορυφή του οικονομικού ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα η χαλυβουργία και άλλες μορφές της βαριάς βιομηχανίας, έχουν εκτοπιστεί από τους κολοσσούς της πολυτέλειας. Αυτές οι σύγχρονες ισορροπίες στους δείκτες του Χρηματιστηρίου, όπου παρακολουθείς την ανάπτυξη εταιρειών που ασχολούνται με υψηλή τεχνολογία και παράγωγα τεχνητής νοημοσύνης να συναγωνίζονται προϊόντα πολυτελείας από τον χώρο της μόδας, μου προκαλούν μια παράξενη ανησυχία. Δεν ξέρω, ίσως είναι σημεία των καιρών».
«Απίστευτο πόσο οργανωμένος, συστηματικά τέλειος πρέπει να είσαι ως επαγγελματίας για να αντεπεξέλθεις στη σκληρή πολιτική την οποία έχουν επιβάλει αυτοί οι μεγάλοι όμιλοι που διαχειρίζονται τη μόδα και γι’ αυτόν τον λόγο επηρεάζουν και αυτή την αγορά που όλοι μας ξέρουμε ότι είναι προβληματική. Ολη η αγορά αυτή τη στιγμή ψάχνει ένα new normal. Εχεις από τη μία τον παραδοσιακό κλάδο της ένδυσης που έχει προβλήματα, πτωχεύσεις, το online εμπόριο μετά τα πρώτα βήματα ανάπτυξης έχει αρχίσει και δείχνει τις δικές του αδυναμίες. Ως επιχειρηματίες πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και ως δημιουργοί να στοχεύσουμε στο τι θέλουμε από αυτό που λέμε μόδα. Για παράδειγμα, συζητάμε πολύ το sustainability (σ.σ.: αειφορία). Θεωρώ ότι τo εξετάζουν ως τάση και όχι ως πραγματικότητα. Προσωπικά αυτό το δρομολογήσαμε. Επειδή τυχαίνει να χρησιμοποιώ ευρωπαϊκά εργοστάσια στην προμήθεια πρώτων υλών, τα οποία είναι πιστοποιημένα με ετικέτα sustainability, παράγουμε στην Ελλάδα και όχι στο Βιετνάμ ή στα βάθη της Κίνας, με συνέπεια να είναι άγνωστες οι συνθήκες μέσα στις οποίες φτιάχνονται τα ρούχα. Τα μικρά brands είμαστε πιο ευέλικτα να γίνουμε sustainable, αλλά οι μεγάλοι οίκοι έχουν δυνατότητες επικοινωνίας και το “πουλάνε”. Δηλαδή δεν μπορεί να χρησιμοποιούν πολυεστέρα και να λένε ότι είναι sustainable υλικό. Κάτι τέτοιο δεν υπάρχει».
Σε αυτό το περιβάλλον πώς στέκεται ο δικός σου οίκος;
«Αυτή τη στιγμή παρουσιάζω έξι συλλογές, από τις οποίες οι δύο αφορούν τον γάμο, οι λεγόμενες bridal που παρουσιάζονται στη Νέα Υόρκη, ενώ οι συλλογές ready to wear παρουσιάζονται στο Παρίσι. Εκεί έχουμε έναν δικό μας φυσικό χώρο, λειτουργεί το σπίτι μας με την παρουσίαση και πώληση των συλλογών μας. Παράλληλα κάνουμε και ειδικές συλλογές που γίνονται αποκλειστικά για πελάτες ιντερνετικών καταστημάτων, όπως το net-à-porter, ή διεθνή πολυκαταστήματα, όπως τα Selfridges και Harrods. Αυτό μας βοηθά να διαβάζουμε τη νέα πληροφορία που παίρνουμε από αυτούς τους χώρους για τις επιθυμίες του κόσμου. Μας δίνουν κάποια αναλυτικά στοιχεία στατιστικών που αφορούν το δικό μας brand και ανάλογα προσαρμόζουμε τις επόμενες συλλογές μας. Δεν κάνω δηλαδή ακριβώς ό,τι θέλω, αλλά το προσαρμόζω στα “θέλω” του πελάτη».
Μήπως στα πρώτα βήματα δούλευες περισσότερο στην τεχνική του κομμένου και ραμμένου ρούχου, στο καθαρό tailoring, ενώ τώρα έχεις εστιάσει στο πιο θηλυκό, διακοσμημένο ρούχο;
«Στον πυρήνα των συλλογών μου υπήρχε πάντα η ελληνικότητα. Τεχνικά το tailoring δεν έχει χαθεί. Η προσέγγιση couture εξακολουθεί να υπάρχει. Ακόμα και το πιο απλό πρεταπορτέ κομμάτι που σχεδιάζω έχει στοιχεία όπως bias cut (λοξό κόψιμο), απλικέ, χειροποίητα στοιχεία. Κάποιες στιγμές οι συλλογές ίσως ήταν πιο στολισμένες, αλλά ήταν η εποχή που δικαιολογούσε αυτή τη στροφή στον μαξιμαλισμό και τον προσέγγισα μέσα από την αισθητική μου ματιά. Τώρα αφαιρούμε πάλι γιατί υπάρχει επαναφορά σε κάτι πιο απλό. Βέβαια τώρα είναι μια ιδιαίτερη στιγμή για τη μόδα καθώς υπάρχει και η αισθητική του άφυλου, ρευστού ύφους. Η μόδα είναι η πρώτη που προσδιορίζει την εικόνα μας και οφείλει μαζί με την τέχνη να υποστηρίζει και να ακολουθεί οτιδήποτε καινούργιο και καινοτόμο».
Η πελατεία σου θέλει να της βγάζεις τη θηλυκή πλευρά ή και τη δυναμική της προσωπικότητα;
«Η κλασική γυναίκα που αγοράζει Costarellos είναι εκείνη που έχει δυνατή προσωπικότητα αλλά ταυτόχρονα έχει μια ευγένεια και μια θηλυκή πλευρά που δεν θέλει να την ξεχνά ούτε όμως και να τη χάνει. Οπότε αυτή η ισορροπία της κοριτσίστικης θηλυκότητας σε συνδυασμό με την ισχυρή προσωπικότητα βγάζει ένα μείγμα για το οποίο αισθάνομαι τιμή μου αυτή η γυναίκα να καταναλώνει προϊόντα που εγώ σχεδιάζω. Αυτή η γυναίκα ανήκει σε ένα ιδιαίτερο κοινό το οποίο είναι το πιο δύσκολο και αυτό στοχεύουν οι εξειδικευμένες πλατφόρμες αγοράς της μόδας. Η εποχή μας μάς έχει κάνει να έχουμε πολλές πλευρές. Ουσιαστικά αυτό το γυναικείο κοινό επιλέγει και αναμειγνύει ρούχα ανάμεσα από δυναμικούς σχεδιαστές, μαζί με θηλυκά κομμάτια και εξεζητημένα βραδινά. Ανάλογα με τη στιγμή του».
Αν και διοχετεύεις ελληνικά στοιχεία στις συλλογές σου, δεν θεωρείσαι «φολκλόρ» σχεδιαστής. Πώς το κατορθώνεις;
«Τεχνικά δεν το επεδίωξα, αν και πάντα αναφέρω ότι είμαι έλληνας σχεδιαστής και έχω τη βάση παραγωγής μου στην Αθήνα. Η ίδια η αγορά στο Παρίσι ποτέ δεν έδωσε ταυτότητα στο greek design. Εντάσσει όλους τους ανθρώπους που παρουσιάζουν στο πλαίσιο της Εβδομάδας Μόδας στην παγκοσμιοποιημένη φιλοσοφία της μόδας. Για μένα πηγή έμπνευσης είναι ότι επέλεξα να ζω στην Ελλάδα. Ακόμα και το τοπίο γύρω μου είναι επιρροή. Πάνω στο ρούχο χρησιμοποιώ άπειρες τεχνικές. Πρόσφατα χρησιμοποίησα ιδέες από τα παραδοσιακά κοφτά που στολίζουν συνήθως τραπεζομάντιλα και λευκά είδη. Είναι η τεχνική που στην couture ονομάζεται ρετιτσέλα, απόρροια κάποιων βενετσιάνικων κοφτών κεντημάτων. Οπότε κάθε φορά πηγαίνουμε πίσω στον χρόνο αναζητώντας ενδείξεις διατήρησης της χειροτεχνίας του ρούχου».














