Μήνυμα Μπόρις και για τις Βρυξέλλες

Στην κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον δεν χωρούν διαφωνούντες. Ο πρωθυπουργός απαίτησε να διορίζει ο ίδιος τους συμβούλους του υπουργού Οικονομικών  Σάτζιντ Τζάβιντ, εξαναγκάζοντάς τον έτσι σε  παραίτηση. Είχε προηγηθεί μία αποπομπή με ευρωπαϊκό ενδιαφέρον: του υπουργού Βόρειας Ιρλανδίας, Τζούλιαν Σμιθ. Συμπαθής σε όλες τις εμπλεκόμενες πτέρυγες του Βορειοϊρλανδικού (και είναι πολλές), ο Σμιθ έφερε στις 11 Ιανουαρίου τη συμφωνία με την οποία επαναλειτούργησε ύστερα από τρία χρόνια το Στόρμοντ, η δυσλειτουργική Συνέλευση της Βόρειας Ιρλανδίας. Δεν είναι δύσκολο να προκύπτουν διαφωνίες σε μια χώρα στην οποία προβλέπεται βάσει συμφωνίας η συγκυβέρνηση από το υπερσυντηρητικό δεξιό φιλοβρετανικό κόμμα (DUP) με το ριζοσπαστικό αριστερό φιλοϊρλανδικό Σιν Φέιν.

Η αποπομπή του πλέον πετυχημένου εδώ και χρόνια υπουργού για τη Βόρεια Ιρλανδία προκάλεσε απορία σε όλους. Στο γραφείο των Βρετανών στο Μπέλφαστ, οι υπάλληλοι χτυπούσαν ξύλο ώστε να παραμείνει στο πόστο του. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας Σάιμον Κοβένι έγραψε ότι χωρίς τον Σμιθ δεν θα είχαμε σήμερα κυβέρνηση στη Βόρεια Ιρλανδία. H πρωθυπουργός της χώρας-μέλους του Ηνωμένου Βασιλείου, Αρλίν Φόστερ, τον ευχαρίστησε για «την απίστευτη αφοσίωσή του στον ρόλο του». Αλλά και ο ίδιος ο Μπόρις είχε αναγνωρίσει ότι η συμφωνία επαναλειτουργίας του Στόρμοντ, λίγες ημέρες πριν από το επίσημο Brexit, και ενώ η Φόρστερ έχει ταχθεί ανοιχτά εναντίον των όρων του για τη Βόρεια Ιρλανδία, ήταν προσωπικό επίτευγμα του Σμιθ. Μέχρι εκεί όμως. Η Ντάουνινγκ Στριτ φαίνεται πως δεν ξεχνά όσους διαφωνούν μαζί της. Τον Οκτώβριο ο Σμιθ (οπαδός του Remain στο δημοψήφισμα) ήταν δυσαρεστημένος με τις απειλές του Μπόρις για άτακτο Brexit. Η εύλογη ανησυχία του Σμιθ σε ανύποπτο χρόνο για το άτακτο Brexit ή η στοιχειώδης απαίτηση του Τζάβιντ να διορίζει τους συμβούλους του εκλαμβάνονται από τον πρωθυπουργό ως αμφισβήτηση της παντοδυναμίας του. Η δουλειά τους έχει λίγη σημασία. Ο Τζόνσον είχε εξάρει και το έργο του Τζάβιντ στην οικονομία, λίγες ημέρες πριν τον εξωθήσει σε παραίτηση. Η Ντάουνινγκ Στριτ θέλει να δείξει σε όλους ότι δεν θα έχει έλεος για όσους θα της σταθούν εμπόδιο.

Στους τελευταίους περιλαμβάνονται οι Βρυξέλλες και το Δουβλίνο, σε μια περίοδο  μάλιστα που οι διαφωνίες με το Λονδίνο γύρω από την εφαρμογή της συμφωνίας για το ειδικό καθεστώς που κρατά de facto τη Βόρεια Ιρλανδία στην Ενιαία Αγορά ήρθαν ξανά στο προσκήνιο. Η αποπομπή του Σμιθ έρχεται επίσης λίγα 24ωρα μετά τη νίκη της ριζοσπαστικής Αριστεράς στις ιρλανδικές εκλογές, και την προτροπή της αρχηγού του Σιν Φέιν, Μέρι-Λου ΜακΝτόναλντ, προς τον Μπόρις να «αρχίσει να ετοιμάζεται» για δημοψήφισμα με αίτημα την επανένωση του νησιού της Ιρλανδίας.

Η λίστα των υπουργών που φεύγουν περιλαμβάνει μερικά ακόμα γνωστά ονόματα, όπως η υπουργός Στέγασης Εσθερ ΜακΒέι ή η υπουργός Επιχειρηματικότητας Αντρεα Λίντσομ (και οι δύο ανθυποψήφιες του Μπόρις στη μάχη της διαδοχής της Μέι). Είναι όμως ο Σμιθ και ο Τζάβιντ με τους οποίους ο πρωθυπουργός στέλνει το πιο ηχηρό του μήνυμα. Προσπαθεί να υπενθυμίσει σε όλους ότι με την πλειοψηφία των 80 βουλευτών θα πορευθεί ως ο απόλυτος κυρίαρχος τόσο στη διακυβέρνηση της χώρας όσο και στις διαπραγματεύσεις για την εμπορική συμφωνία με την ΕΕ.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»