Η στηθάγχη και πόσο επικίνδυνη είναι

Το 1772 ο άγγλος γιατρός William Heberden πρώτος περιέγραψε τη στηθάγχη ως πόνο συσφικτικό ή πιεστικό στο κέντρο του στήθους που μπορεί να αντανακλά στο σαγόνι, στην ωμοπλάτη, στο αριστερό χέρι ή το στομάχι. Ομως η στηθάγχη σε αντίθεση με το έμφραγμα διαρκεί λίγα λεπτά. Οταν αυτός ο πόνος παρατείνεται πέραν του 20λέπτου παύει να θεωρείται στηθαγχικός πόνος. Είναι ο πόνος του εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Ομως η στηθάγχη είναι δυο ειδών. Είναι η λεγόμενη στηθάγχη προσπάθειας που εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε προσπάθειας, π.χ. στο βάδισμα, στο τρέξιμο κ.τ.λ και η στηθάγχη ηρεμίας που εκδηλώνεται στην ηρεμία ακόμα και στον ύπνο.

Η στηθάγχη προσπάθειας είναι μάλλον καλοήθης και οφείλεται στο ότι δεν φθάνει στο μυοκάρδιο το αναγκαίο οξυγόνο σε αντίθεση με τη στηθάγχη ηρεμίας. Η στηθάγχη ηρεμίας ή ασταθής στηθάγχη που παλαιότερα λεγόταν και προεμφραγματική στηθάγχη σηματοδοτεί μια τελείως διαφορετική εικόνα στην καρδιά.

Στη στηθάγχη ηρεμίας είτε γίνεται σπασμός μιας στεφανιαίας αρτηρίας και διακόπτεται τελείως η ροή του αίματος μέσα σε αυτή, είτε από ρήξη (σπάσιμο) μιας μικρής αθηρωματικής πλάκας που βρίσκεται στο τοίχωμα της αρτηρίας, το περιεχόμενό της μαζί με τα αιμοπετάλια του αίματος δημιουργούν έναν θρόμβο που φράζει την αρτηρία. Αυτός ο θρόμβος εάν δεν αυτοδιαλυθεί προκαλεί μόνιμο φράξιμο της αρτηρίας με επακολούθηση την καταστροφή (νέκρωση) της περιοχής που αιματώνει η αρτηρία. Ετσι δημιουργείται το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Χαρακτηριστικό της στηθάγχης προσπάθειας είναι ότι ο πόνος σταματά με τη διακοπή της προσπάθειας σε αντίθεση με τη στηθάγχη ηρεμίας που χρειάζεται νοσοκομειακή νοσηλεία προκειμένου να μην εξελιχθεί σε έμφραγμα.

Η μορφή αυτή της στηθάγχης χαρακτηρίζεται ιδιαιτέρως κακοήθης, γιατί είναι δυνατόν να οδηγήσει είτε σε έμφραγμα του μυοκαρδίου είτε σε αιφνίδιο θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Ο ασθενής, στην περίπτωση αυτή, δεν πρέπει να χάσει χρόνο καλώντας γιατρό στο σπίτι του. Το ταχύτερο δυνατόν πρέπει να μεταφέρεται σε ένα καλά οργανωμένο καρδιολογικό κέντρο. Σε ένα τέτοιο κέντρο είναι δυνατή η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας που οδηγεί σε αγγειοπλαστική (μπαλόνι) και εμφύτευση stent. Η στηθάγχη ηρεμίας είναι μια τελείως διαφορετική νόσος με τη στηθάγχη προσπάθειας παρότι και οι δυο καταστάσεις έχουν το ίδιο όνομα. Εχουν το ίδιο όνομα αλλά διαφορετική επικινδυνότητα.

Ο Δημήτρης Θ. Κρεμαστινός είναι ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών