Η Τουρκία {LF}καλά κρατεί

Από την Ουκρανία ως τη Λιβύη, το γεωπολιτικό τοπίο γύρω από την Ελλάδα μεταλλάσσεται ραγδαία και η Τουρκία προσπαθεί να ενισχύσει την περιφερειακή της επιρροή με ρητορική εντυπώσεων, αλλά και με χειροπιαστές στρατηγικές κινήσεις, οι οποίες εκτείνονται μέχρι τη Σομαλία.

Mπορεί η Τουρκία εκ πρώτης όψεως να αμφιταλαντεύεται γύρω από ένα φαινομενικά διπολικό πλαίσιο με βασικούς παίκτες το ΝΑΤΟ, την ΕΕ, τη Ρωσία και το Κατάρ, όμως η πλάστιγγα δεν έχει ακόμα γείρει. Παρά τις εμπρηστικές δηλώσεις στήριξης του Ερντογάν προς την Ουκρανία και την υπερβάλλουσα σφοδρή κριτική που δέχεται από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, τις περίεργες συνθήκες υπό τις οποίες τούρκοι στρατιώτες δέχθηκαν θανατηφόρα επίθεση από Σύρους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία στην Ιντλίμπ, παρά και το ότι Ρωσία και Τουρκία στηρίζουν στη Λιβύη και στη Συρία αντίθετα στρατόπεδα, Ερντογάν και Πούτιν έχουν θεμελιώσει μια εύθραυστη μεν, ιδιαίτερη πάντως σχέση, η οποία, αν και δοκιμάζεται, συνεχώς διατηρείται καθώς η «μοιρασιά» στη Λιβύη και στη Συρία ακόμα είναι στο τραπέζι.

Από την άλλη πλευρά, η συμφωνία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων στη Μεσόγειο φαίνεται ότι επίσπευσε την προσφορά τουρκικής στρατιωτικής στήριξης στην αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση του λίβυου πρωθυπουργού Σάρατζ. Ετσι, παρά τις διεθνείς αποδοκιμασίες, η Τουρκία φαίνεται ότι θα συνεχίσει να καταστρατηγεί το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (το οποίο όχι μόνο η Τουρκία, αλλά και το Ισραήλ και οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν) και να αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Με άλλα λόγια, η περιφερειακή ισχύς της Τουρκίας θα συνεχίσει να είναι υπολογίσιμη. Οι προσωρινές υποτροπές στο εσωτερικό της, από το προσφυγικό ζήτημα ως τις πολεμικές συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκεται, και οι όποιες οπισθοδρομήσεις της τουρκικής στρατηγικής έχουν εφήμερο χαρακτήρα. Παρά τους τριγμούς που μπορεί να προκληθούν στις σχέσεις της με τη Ρωσία, με την Ευρώπη ή τις ΗΠΑ, η πορεία της Τουρκίας ως ενισχυμένος περιφερειακός παράγοντας δεν κινδυνεύει με εκτροχιασμό. Αυτό ας το έχει κατά νου η ελληνική πλευρά.

Η Ελλάδα γνωρίζει ποιον ρόλο θέλει να διαδραματίσει, αλλά ακόμα δεν μπορεί να τον επιδιώξει. Από την άλλη, η Τουρκία τα παίζει όλα για όλα σε μια δύσκολη πίστα – την οποία η Ελλάδα δεν μπορεί και μάλλον δεν θέλει να «ξεκλειδώσει».

Ο Νικόλας Ρώσσης είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας της Τρομοκρατίας και Ισλαμικών Σπουδών στο Arcadia University της Pennsylvania