Τι σόι φίλοι και σύμμαχοι είναι αυτοί

Ξέρω πως σήμερα θα στενοχωρήσω αρκετούς. Θέλω όμως να βλέπω τα πράγματα δίχως παρωπίδες. Και η αλήθεια είναι συχνά άβολη. Αν όμως δεν την αναγνωρίσεις, δεν μπορείς να σχεδιάσεις τις επόμενές σου κινήσεις.

Εχω πολλές φορές επισημάνει πως πρέπει να ξεφύγουμε από το παραδοσιακό μας μοντέλο διεθνών σχέσεων και να δώσουμε έμφαση στις δικές μας βασικά επιλογές και δυνάμεις για την αντιμετώπιση των όποιων δυσχερειών. Η χώρα αντιμετωπίζει τη στιγμή αυτή δύο σοβαρά προβλήματα – πέραν του οικονομικού, στο οποίο δείχνει να δίνει επιτυχείς για την ώρα μάχες. Το ένα είναι το μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Και το άλλο βρίσκεται στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του Μεταναστευτικού. Τι ρόλο έχουν παίξει μέχρι τώρα σ’ αυτά τα δύο μέτωπα οι σύμμαχοι και οι φίλοι;

Στα ελληνοτουρκικά ο απολογισμός είναι μάλλον απογοητευτικός. Με την εξαίρεση του πρέσβη τους στην Αθήνα, που συχνά στηρίζει με ακρίβεια τις ελληνικές θέσεις, οι ΗΠΑ πρακτικά κινούνται στην παραδοσιακή λογική του «βρείτε τα». Οταν όμως η άλλη πλευρά με εμμονή επιλέγει να κινηθεί σε ατραπούς που καταδικάζει κι ο κ. Πάιατ ακόμη, τι είδους προτροπή είναι αυτή από την Ουάσιγκτον; Σε περίπτωση θερμού επεισοδίου ποια θα είναι η στάση που θα κρατήσει ο Λευκός Οίκος;  Αυτό είναι που μετράει…

Η ΕΕ δείχνει να κινείται σ’ ένα πλαίσιο δομικής αβεβαιότητας. Συμφωνεί με τη λογική των επιχειρημάτων της Αθήνας – αποφεύγει όμως να κινηθεί κατά της Αγκυρας. Και, εκκωφαντικά δουλικά μάλιστα, το σύνολο των πρέσβεών της στην Αγκυρα τραγουδούν το «happy birthday to you» στον εκφραστή της πολιτικής αυτής, που θεωρητικά καταδικάζουν, τούρκο υπουργό Εξωτερικών!

Η Ιταλία και η Αίγυπτος ενώ συμπαρίστανται φραστικά στις απόψεις μας, αρνούνται να δεσμευτούν σε οριοθετήσεις οικονομικών ζωνών με εμάς για να μη δυσαρεστήσουν την Αγκυρα. Κι ο ΟΗΕ δεν βγάζει άχνα για τις κινήσεις της Τουρκίας σε σχέση με τη Λιβύη (ΑΟΖ κι εξοπλισμοί). Η Ρωσία, τέλος, με παγωμένες ουσιαστικά τις σχέσεις της με την Αθήνα, βάζει πλάτη στις αυθαιρεσίες της Αγκυρας στη Συρία κι ανέχεται τις κινήσεις της στη Λιβύη. Ισως τώρα, που το κλίμα ανάμεσά τους δείχνει να χαλάει, να υπάρχει κάποιο παράθυρο προσέγγισης. Να δούμε όμως…

Στο Μεταναστευτικό η κατάσταση είναι χειρότερη. Επιζητούμε αλληλεγγύη από χώρες και φορείς που τελείως αδιαφορούν. Ενώ εμείς εφαρμόζουμε ευρωπαϊκής έμπνευσης διατάξεις περί ασύλου – οι διεθνείς κανόνες προβλέπουν σεβασμό συνόρων και δικαίωμα άρνησης σε κάθε παράνομο (Αυστραλία, Ιαπωνία, ΗΠΑ, Αυστρία κ.ά.) – οι Βρυξέλλες μας μεταχειρίζονται σαν αποθήκη ανθρώπων. Η Τουρκία εκβιάζει την Ευρώπη γιατί γνωρίζει πως αδυνατούμε να κόψουμε μια για πάντα τις ροές. Αν αρνηθούμε εξ αρχής άσυλο σε κάθε παράνομο! Κι εκτοπίζοντας όλους σε ακατοίκητα νησιά, όπως είχαν προτείνει το 2015 οι Financial Times. Kανείς δεν ελέγχει πόσοι μαχητές ή οπαδοί του Ισλαμικού Κράτους έχουν διοχετευθεί στις ακτές μας.

Μόνο αλλαγή στρατηγικού δόγματος και κινήσεις με γνώμονα το σύνδρομο του Ναυαρίνου (βλ. παλαιότερα κείμενά μου) μπορεί να μας οδηγήσουν σε λύσεις…