Τα εγκλήματα της απλής αναλογικής

Επεσαν να τον φάνε τον Γεραπετρίτη προχθές στη Βουλή στη συζήτηση για τον εκλογικό νόμο, επειδή είπε την αλήθεια για την απλή αναλογική. Βέβαια, η αλήθεια, ειδικά όταν δεν βολεύει τους επαγγελματίες προοδευτικούς, δεν πρέπει να ακούγεται: είπαμε, δημοκρατία έχουμε, δεν μπορεί να λέει ο καθένας ότι πιστεύει!..

Ομως, η ουσία παραμένει: η απλή αναλογική έφερε ιστορικά μεγάλες καταστροφές. Το έφερε δεν σημαίνει ότι οφείλονται σε αυτήν και όχι στα πρωτογενή πολιτικά και κοινωνικά τους αίτια. Το έφερε σημαίνει ότι έγινε το κλειδί που τους άνοιξε την πόρτα της εξουσίας. Και αυτό ουδείς μπορεί να το αμφισβητήσει. Εχει συμβεί όχι μία αλλά πολλές φορές, όχι σε μία χώρα αλλά σε πολλές και όχι μακριά μας, αλλά, πρωτίστως στην ίδια την Ελλάδα. Με κορυφαίο παράδειγμα τη Βουλή των εκλογών του Ιανουαρίου 1936 που, τον Απρίλιο εκείνου του έτους ακριβώς μέσα από την απλή αναλογική, έφερε τον Ιωάννη Μεταξά στην εξουσία με 241 ψήφους τέσσερις μήνες πριν αυτός επιβάλει τελικά τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου. Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι η βολικά ξεχασμένη αυτή κοινοβουλευτική ανάδειξη του Μεταξά στην εξουσία έγινε ακριβώς λόγω της απλής αναλογικής: η Βουλή του ’36 κόπηκε στη μέση και υπήρξε ανίκανη να κάνει οτιδήποτε άλλο πλην του να δώσει τελικά στο πιάτο την εξουσία στον Μεταξά, αρχηγό κόμματος έξι βουλευτών. Είναι όμως απορίας άξιον: αν ρωτήσει κανείς τους βουλευτές της σημερινής Βουλής πώς και πότε ήρθε ο Μεταξάς στην εξουσία, πόσοι εξ αυτών γνωρίζουν τι συνέβη τότε; Προδήλως ελάχιστοι.

Στην εν λόγω συζήτηση, έγινε και κάτι άλλο ενδιαφέρον. Μιλώντας για τα όσα είπε ο Γεραπετρίτης, ο Τζανακόπουλος είπε τα ακόλουθα: «Δεν δίστασε, στην προσπάθεια να υπερασπιστεί τα συστήματα ενισχυμένης αναλογικής, να αποδώσει στην απλή αναλογική το γεγονός ότι αναδείχθηκε ο Χίτλερ στη Γερμανία. Πρόκειται για απαράδεκτη δήλωση, σας καλώ να ανακαλέσετε για λόγους ιστορικής ειλικρίνειας. Θέλετε να μου πείτε ότι δεν έφταιγε η Συνθήκη των Βερσαλλιών, οι υπέρογκες αποζημιώσεις, ένα συνολικό κοινωνικό και ιδεολογικό κλίμα, αλλά η απλή αναλογική; Πρόκειται για ιστορική αθλιότητα». Ποιο είναι το ενδιαφέρον; Μα ασφαλώς ότι η υπεράσπιση της άποψης ότι για τον Χίτλερ φταίνε όλοι οι άλλοι, και μάλιστα οι ξένοι, εκτός από τον ίδιο και τους ψηφοφόρους του. Αυτό είπε ο Τζανακόπουλος. Το είπε ρητά: κατονόμασε τα αίτια της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία και μεταξύ αυτών ο ίδιος ο Χίτλερ και το αιμοσταγές κίνημά του ούτε καν αναφέρθηκαν! Τέτοιου είδους ιστορικό ξέπλυμα της ανόδου του ναζισμού στην εξουσία καλό θα ήταν να το σκέπτεται όποιος το επιχειρεί, έστω και άθελά του, όπως, προφανώς, εν προκειμένω συνέβη. Δεν είναι ναζί ο Τζανακόπουλος, ούτε επιχειρεί να δικαιώσει τον Χίτλερ. Στην ορμή του να πει ένα «ποίημα», το κάνει χωρίς να το αντιλαμβάνεται.

Αρέσει δεν αρέσει στους επαγγελματίες προοδευτικούς που όταν γίνονται κυβέρνηση μεταμορφώνονται σε σκληρούς φιλελεύθερους υποταγμένους στο γερμανικό δόγμα και όταν επιστρέφουν στην αντιπολίτευση φοράνε πάλι μπλουζάκια με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, η απλή αναλογική έχει όντως πολλάκις καταστεί πλατφόρμα αυτοκτονίας της δημοκρατίας. Και αν ο ΣΥΡΙΖΑ πίστευε αυτά που λέει έστω και στο ελάχιστο, δεν θα κυβερνούσε με το μπόνους των πενήντα εδρών για πέντε χρόνια, για να το βγάλει από τη μέση (ορθώς: είναι τερατώδες) λίγο πριν πέσει από την εξουσία. Θα είχε κάνει τις δεύτερες εκλογές μετά το δημοψήφισμα με απλή αναλογική και όχι με υπερενισχυμένη σχηματίζοντας τελικά κυβέρνηση με την Ακροδεξιά! Θα είχε έστω επιχειρήσει να αλλάξει άμεσα τον εκλογικό νόμο. Αλλά, φυσικά, δεν πιστεύει λέξη από όσα λέει. Ομως δεν περιμέναμε αυτή τη συζήτηση να το μάθουμε. Είναι γνωστό, εδώ και χρόνια.