75 χρόνια μετά την εκκένωση του Αουσβιτς

Πάνω από μισός αιώνας πέρασε από την ημέρα  που τα σοβιετικά στρατεύματα αντίκρισαν τη φρίκη εκατομμυρίων θυμάτων των Ναζί, εισβάλλοντας στο διαβόητο στρατόπεδο θανάτου στις 27 Ιανουαρίου 1945. Και όμως! Η αποκρουστική οσμή του εγκλήματος εκείνου που σε έκταση και περιεχόμενο ξεπερνά την ανθρώπινη λογική και όμοιό του δεν συναντά κανείς ούτε στην άγρια ζούγκλα, στοιχειώνει τις συνειδήσεις μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Μετά σιωπή δεκαετιών, κυβερνήσεις και ΜΜΕ μιλούν ξανά για το έγκλημα εκείνο, το ίδιο και οι επιζώντες που κάθε χρόνο γίνονται λιγότεροι. Αφιερώματα, εκδόσεις, τελετές μνήμης, εργαλεία εκπαίδευσης των νέων, όλα σε τροχιά ταχείας έντασης για να προλάβουν το κακό που αρχίζει να προβάλλει ξανά με παραλλαγμένο αλλά εξίσου αποτρόπαιο πρόσωπο.

Κι εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα: Γιατί τώρα, γιατί ξανά; Ποια είναι η αιτία που, όταν οι κοινωνίες μας νοσούν είτε από οικονομική ανέχεια, είτε από συγκρούσεις και καταστροφές που ενεργοποιούν ηθικά διλήμματα, το μίσος κατά των Εβραίων, ο αντισημιτισμός που υφέρπει στις κοινωνίες μας καμουφλαρισμένος σηκώνει κεφάλι;

Κάθε εποχή απαιτεί τη δική της ερμηνεία. Και μπορεί ο αντισημιτισμός στον Μεσαίωνα να είχε θεολογική προβιά, αφού θρησκευτικές έριδες  και προκαταλήψεις έστειλαν πολλούς Ευρωπαίους στην πυρά, μεταξύ αυτών και την Ιωάννα της Λωρραίνης, αλλά στον προηγούμενο αιώνα είχε οικονομικά και φυλετικά κίνητρα και στις μέρες μας εθνολογικά, αφού ταυτίζεται με το κράτος του Ισραήλ και την ίδρυσή του μετά το Ολοκαύτωμα. Γιατί αν δεν είχε μεσολαβήσει το ειδεχθές εκείνο έγκλημα, οι πιστοί του Αστρου του Δαβίδ, εκδιωγμένοι από τις εστίες τους επί δεκάδες αιώνες, δεν θα αναζητούσαν την ασφάλεια στη γη των προγόνων τους. Και, αν υπήρχε κράτος γι’ αυτούς, δεν θα είχε μεσολαβήσει το Ολοκαύτωμα.

Συνεπώς, ο αντισημιτισμός ταυτίζεται στις μέρες μας με τον αντισιωνισμό, αφού η επιστροφή στη Σιών, σηματοδοτεί την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Και, για να κοιτάξουμε κατάματα και με ειλικρίνεια την Ιστορία, ποιοι δεν ήθελαν το κράτος του Ισραήλ; Οι Σύμμαχοι! Κι ας κόπτονται οι σημερινοί εκπρόσωποί τους για την αγάπη τους, συμμετέχοντας σε τελετές μνήμης και φιέστες μετάνοιας. Πρώτοι και καλύτεροι οι Αγγλοι που διατηρούσαν το mandate στην Παλαιστίνη. Που είχαν φτάσει να απειλούν με ρηματικές διακοινώσεις την ελληνική κυβέρνηση – τη μόνη που από εποχής Βενιζέλου ήδη είχε αναφερθεί στην ανάγκη ίδρυσης κράτους του Ισραήλ – με κλείσιμο των ναυτιλιακών γραφείων ελλήνων εφοπλιστών στο Σίτι γιατί μετέφεραν Εβραίους μετά τη λήξη του πολέμου από την Ευρώπη στην Παλαιστίνη!

Ποιο είναι λοιπόν το φάρμακο του αντισημιτισμού σήμερα, εκτός από την εκπαίδευση που ευτυχώς εφαρμόζεται αποτελεσματικά στα σχολεία της ηπείρου μας; Δεν είναι άλλο από την αποδέσμευσή του από συστατικά στοιχεία της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής που εφαρμόζει το Ισραήλ. Και η αναγνώριση της οικουμενικότητα της ιουδαϊκής ταυτότητας  που μπορεί να χαρακτηρίζει έναν Ελληνα, Γάλλο, Γερμανό ή οποιασδήποτε άλλης εθνικότητας Ευρωπαίο, ακόμα και διαφορετικής ηπείρου πολίτη και όχι αποκλειστικά κάτοικο του Ισραήλ.

Λόγος που δυστυχώς δεν θεραπεύεται από τον ορισμό περί αντισημιτισμού που υιοθετήθηκε από πολλές κυβερνήσεις, και την ελληνική, αλλά ούτε και από το γεγονός ότι τα γεωγραφικά όρια της φετινής ηχηρής τελετής εγκλωβίζουν τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος στην καρδιά της Ιερουσαλήμ, στερώντας την οικουμενικότητά της.

Η Φωτεινή Τομαή είναι πρεσβευτής επί τιμή και συγγραφέας διπλωματικών εκδόσεων του υπουργείου Εξωτερικών