Μονόδρομος

O Γιουσέφ ήταν 12 ετών το 2003 όταν οι Τζαντζαουίντ έφτασαν στο χωριό του. «Τους είδα να σκοτώνουν ανθρώπους με Καλάσνικοφ» λέει στον απεσταλμένο της Libération με τον οποίο συναντήθηκε σε ένα δημοτικό σχολείο καμιά δεκαπενταριά χιλιόμετρα έξω από την Τρίπολη. «Νόμιζα πως τα είχα αφήσει όλα αυτά πίσω μου. Αν είναι αλήθεια όμως ότι οι Τζαντζαουίντ είναι εδώ, είναι πολύ επικίνδυνο. Θέλω να φύγω όσο το δυνατόν πιο γρήγορα».

Τους θυμόμαστε καλά τους Τζαντζαουίντ, τους άραβες πολιτοφύλακες που επετίθεντο στις αρχές του αιώνα με εντολή της κυβέρνησης σε χωριά του Νταρφούρ, στο Νότιο Σουδάν, πυρπολούσαν οικισμούς, βίαζαν κορίτσια και γυναίκες, έκλεβαν τα ζώα, έδεναν με αλυσίδες αμάχους και τους έκαιγαν ζωντανούς. Η γενοκτονία που έγινε εκεί έφτασε μέχρι τη Χάγη. Και σήμερα, οι ίδιοι αυτοί πολιτοφύλακες πολεμούν στη Λιβύη, στο πλευρό των δυνάμεων του Χαφτάρ και των ρώσων μισθοφόρων. Ετσι τουλάχιστον λέει ο Γιουσέφ.

Aυτή είναι βέβαια μία από τις πολλές διαστάσεις ενός πολέμου για τον οποίο ενδιαφέρθηκε επιτέλους η Ευρωπαϊκή  Ενωση, οκτώ χρόνια μετά την ανθρωπιστική της επέμβαση στη χώρα (μην το ξεχνάμε: ήταν επιτακτική ανάγκη να σωθεί ο πληθυσμός της Βεγγάζης από τους βομβαρδισμούς του Καντάφι) και τη μετέπειτα εγκατάλειψή της στα χέρια των πολεμάρχων. Αν πρόκειται να στείλει η Ελλάδα στρατιώτες όμως, ή έστω παρατηρητές, όπως είπε ο Νίκος Δένδιας, είναι καλό να γνωρίζουμε τι θα έχουν να αντιμετωπίσουν.

Είναι στενάχωρο να συμμαχείς με έναν πολέμαρχο. Αλλά αυτά έχει η ρεαλπολιτίκ. Εδώ ο σούπερ φιλελεύθερος Εμανουέλ Μακρόν δέχθηκε τον στρατάρχη Χαφτάρ λίγο καιρό μετά την εκλογή του, το καλοκαίρι του 2017, και έκτοτε μπλόκαρε όλες τις διεθνείς καταδίκες τόσο του ίδιου όσο και των Εμιράτων. Κίνητρό του δεν ήταν ασφαλώς η υπεράσπιση του φιλελευθερισμού, αλλά η ανάγκη ενός ισχυρού άνδρα στην Τρίπολη για να ξαναβρεί η χώρα τη σταθερότητά της. Για τον ίδιο λόγο άλλωστε υποστηρίζει η Ευρώπη τον Αλ Σίσι και κλείνει τα μάτια στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αίγυπτο. Καλή η δημοκρατία, αλλά δεν κάνει για όλους…

Για την Ελλάδα, η στήριξη του Χαφτάρ ενδεχομένως να ήταν μονόδρομος μετά την υπογραφή της τουρκολιβυκής συμφωνίας και τη γενικότερη τουρκική εμπλοκή. Μπορεί να προτιμά κανείς τις φωτογραφίες του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μίκη Θεοδωράκη από εκείνες με τον Χαφτάρ, αλλά η χώρα μας δεν μπορούσε να μείνει ακίνητη όταν όλα γύρω της κινούνται με αστραπιαία ταχύτητα. Αρκεί να υπάρχει μέτρο. Δεν χρειαζόταν να μετατρέψουμε τη μη πρόσκλησή μας στη διάσκεψη του Βερολίνου σε εθνική ήττα. Δεν χρειάζεται να κραδαίνουμε όπλα όχι και τόσο ρεαλιστικά, ούτε και τόσο παραγωγικά, όπως το βέτο. Και, κυρίως, δεν χρειάζονται οπαδισμοί στους εμφυλίους πολέμους.

Γιατί και ο ευρωπαϊκός μας προσανατολισμός μονόδρομος είναι.