Ολο και πιο κοντά η Χάγη

Σε αντικείμενο πολιτικών διαξιφισμών εξελίσσεται το ενδεχόμενο απόφασης της Ελλάδας για προσφυγή στη Χάγη όσον αφορά την ή τις διαφορές της με την Τουρκία. Τόσο η απόφαση για μια τέτοια κίνηση, όσο και η διαφορά ή οι διαφορές αυτές καθαυτές και τα όποια αποτελέσματα βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης με αιχμή και την ποιοτική αναβάθμιση της τουρκικής προκλητικότητας, με τις θέσεις να ποικίλλουν και το υπουργείο Εξωτερικών να προετοιμάζεται, έστω και παρασκηνιακά, σύμφωνα με πληροφορίες. Στο θέμα της Χάγης έχει αναφερθεί επανειλημμένα σε δηλώσεις του – με τις πλέον πρόσφατες στη συνέντευξή του στον Alpha – και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, όσον αφορά την επίλυση της διαφοράς με την Τουρκία σε σχέση με τις θαλάσσιες ζώνες, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η πρόθεσή μας είναι αν δεν μπορέσουμε να βρούμε λύση κοινή συναινέσει, γιατί να μην καταλήξουμε να λυθεί νομικά με προσφυγή στη Χάγη; Το λέμε με τη βεβαιότητα ότι έχουμε το δίκιο με το μέρος μας». Ο Πρωθυπουργός εμμένει στην ελληνική θέση ότι η Αθήνα δεν έχει άλλα θέματα να συζητήσει με την Αγκυρα, διαμηνύοντας πως «δεν υπάρχει περίπτωση να πάει η χώρα στη Χάγη για οποιοδήποτε άλλο θέμα πλην της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας».

Επισήμως, ωστόσο, όπως έχει τονίσει και ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, το ενδεχόμενο υλοποίησης μιας προσφυγής στη Χάγη είναι «πολύ μακριά». Και αυτό γιατί όπως επιμένουν διπλωματικές πηγές αλλά και ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών, θα πρέπει να προηγηθεί μία συνεννόηση με την Τουρκία και μία «κοινή ανάγνωση της πραγματικότητας». Η Αθήνα απέναντι και στη συνεχή κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας, ωστόσο, επισημαίνει ότι καμία διαπραγμάτευση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί υπό το καθεστώς απειλών και προσπάθειας επιβολής τετελεσμένων.

ΔΙΑΨΕΥΔΟΥΝ. Διπλωματικές πηγές απαντώντας στο αν η Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία προετοιμασίας φακέλου για την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, δεν επιβεβαιώνουν δρομολόγηση συγκεκριμένων κινήσεων επί του παρόντος, ωστόσο δηλώνουν ότι η Χάγη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις είναι μία σαφής προοπτική. Μία προοπτική για την οποία η Αθήνα, όπως τονίζουν με νόημα, είναι πάντα σε διαδικασία προετοιμασίας, ωστόσο η υλοποίηση του ενδεχομένου αυτού εξετάζεται ανάλογα με τις εξελίξεις και η απόφαση για να ληφθεί θα πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ωστόσο αναφέρουν ότι έχει ήδη συσταθεί και η σχετική ομάδα, που δουλεύει πάνω στο ζήτημα πιο μεθοδικά και φέρνει την προσφυγή όλο και πιο κοντά.

Παράθυρο στη Χάγη έχει ανοίξει και η Τουρκία και μάλιστα επισήμως, με τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στο «Βήμα» (22/12/2019), με σχετικές παρεμβάσεις σε αντίστοιχη κατεύθυνση να γίνονται πολύ πριν και από τούρκους διπλωμάτες, έστω και ανεπίσημα. Η διαφορά ωστόσο είναι στο τι εννοεί η Τουρκία όταν μιλάει για διαφορές με την Ελλάδα και σίγουρα η Αγκυρα δεν αναφέρεται μόνο στην υφαλοκρηπίδα, αλλά και στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, στα όρια του FIR Αθηνών, στη μη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλιών, στο εύρος του εναέριου χώρου σε σχέση με τα χωρικά ύδατα, ακόμα και στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας σε ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

ΠΡΟΚΑΛΕΙ. Η Αγκυρα, η οποία πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχει αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Χάγης, εκτιμά ότι εάν υπάρξει προσφυγή, μόνο μπορεί να κερδίσει και ως εκ τούτου επιλέγει να προκαλεί την Αθήνα στο συγκεκριμένο πεδίο, θεωρώντας ότι αυτό γίνεται εκ του ασφαλούς. Σε αυτό να προστεθεί ότι καμία δίκη δεν μπορεί να θεωρηθεί «κερδισμένη εκ των προτέρων», ενώ καμία πλευρά δεν μπορεί να  προεξοφλήσει ότι θα πετύχει την πλήρη δικαίωσή της, με τους καχύποπτους να επισημαίνουν και τον κίνδυνο το εγχείρημα να οδηγήσει και σε υποχώρηση της Ελλάδας από τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Επισημαίνεται ότι η μονομερής προσφυγή πολύ δύσκολα μπορεί να προχωρήσει, καθώς η Ελλάδα το επιχείρησε και παλαιότερα ανεπιτυχώς. Αρα η συμφωνία των μερών για το τι θα κρίνει το Διεθνές Δικαστήριο είναι σχεδόν μονόδρομος. Ο γρίφος της Χάγης αναμένεται να εξακολουθήσει να επανέρχεται στο προσκήνιο λόγω και των γεωπολιτικών εξελίξεων, που ενισχύουν την απαίτηση διεθνών συμφερόντων για επίλυση «εκκρεμών ζητημάτων», με την ελληνική διπλωματία να διαμηνύει ότι προετοιμάζεται να πράξει τα δέοντα…