Οικονομικό σύστημα προς όφελος {LF}των περισσοτέρων

Για μισό αιώνα, αμερικανικές εταιρείες και πολλές άλλες σε όλο τον κόσμο έχουν αγκαλιάσει πλήρως την ιδέα ότι οι μέτοχοι είναι πάνω από όλους. Με βάση τη θεωρία αυτή, η μόνη ευθύνη των επιχειρήσεων είναι να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη. Ωστόσο, η αρχή αυτή αμφισβητείται από τους ίδιους τους ηγέτες των επιχειρήσεων, με την Επιχειρηματική Στρογγυλή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών να αναγγέλλει πέρυσι ότι θα υιοθετήσει μια νέα προσέγγιση που θα επικεντρώνεται όχι μόνο στα οφέλη για τους μετόχους, αλλά και για τους πελάτες, τους εργαζομένους, τους προμηθευτές και τις κοινότητες. Ολοι αυτοί οι συμμετέχοντες θεωρούνται απαραίτητοι για να υπάρχουν επιχειρηματικές επιδόσεις. Οταν οι επιχειρηματικοί ηγέτες των ΗΠΑ θα συμμετάσχουν με τους παγκόσμιους ομολόγους τους αυτόν τον μήνα στο 50ό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, θα συζητήσουν πώς να δώσουν συγκεκριμένο νόημα στον καπιταλισμό των μεριδιούχων (stakeholder capitalism), μια έννοια που αρχικά διατυπώθηκε από τον ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ Κλάους Σουάμπ στη δεκαετία του 1970. Εν αναμονή της φετινής συνάντησης, ο Σουάμπ πρότεινε ένα νέο «Μανιφέστο του Νταβός», το οποίο θα επισημαίνει πιθανούς συμβιβασμούς που θα μπορούν να γίνουν μεταξύ των συμφερόντων διαφόρων ενδιαφερομένων στο επιχειρείν.

Ισως τα ισχυρότερα κίνητρα πίσω από την αυξανόμενη εταιρική υποστήριξη για τον καπιταλισμό των ενδιαφερομένων είναι η μείωση της εμπιστοσύνης στις επιχειρήσεις και η άνοδος του λαϊκισμού που τη συνοδεύει. Η ανισότητα του πλούτου έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης έχουν επηρεαστεί και οι αγορές εργασίας έχουν γίνει πιο πολωμένες. Η οικονομική κρίση του 2008 και τα επακόλουθά της, μαζί με το αυξανόμενο κόστος και τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής αλλαγής, υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη του κοινού στην παγκοσμιοποίηση και στον καπιταλισμό της αγοράς.

Η πρόσφατη προσπάθεια από τις μεγάλες επιχειρήσεις υπέρ ενός νέου μοντέλου εταιρικής διακυβέρνησης που είναι πιο κοινωνικά και περιβαλλοντικά συνειδητό δεν είναι μόνο μια κενή ρητορική. Καθώς το κοινό χάνει την εμπιστοσύνη του στις επιχειρήσεις και στις αγορές, είναι πλέον προς το συμφέρον όλων να μεταρρυθμιστεί το σύστημα έτσι ώστε να προσφέρει ευημερία στους πολλούς, και όχι στους λίγους.

Η Λόρα Τάισον είναι πρώην πρόεδρος της ομάδας οικονομικών συμβούλων του αμερικανού προέδρου. Είναι καθηγήτρια στο Haas School of Business στο University of California, Berkeley.
O Λένι Μεντόνκα είναι επικεφαλής σύμβουλος οικονομικών θεμάτων στην Πολιτεία της Καλιφόρνιας.