Ο (αυτο)εγκλωβισμός της Τουρκίας

Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Κύπρου, Ελλάδας, Αιγύπτου και Γαλλίας (και με παρατηρητή την Ιταλία) πραγματοποιήθηκε με φόντο την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, η οποία προκλήθηκε από την απαράδεκτη και καταδικαστέα ενέργεια των ΗΠΑ να δολοφονήσει τον ιρανό στρατιωτικό ηγέτη Κασέμ Σουλεϊμανί. Ασφαλώς, σημείο αναφοράς στη συνάντηση αποτέλεσε η εν γένει συμπεριφορά της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και ειδικά το μνημόνιο που υπέγραψε με τη Λιβύη και οι έκνομες ενέργειές της στον χώρο της κυπριακής ΑΟΖ.

Η συνάντηση κατέληξε σε ένα κοινό ανακοινωθέν που επαναλαμβάνει θέσεις αρχών, υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου, καταδίκης των ενεργειών της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας αλλά και του ρόλου της στη διαμάχη στη Λιβύη. Αυτές οι αναφορές στο κοινό ανακοινωθέν αποτιμώνται θετικά και αναμφίβολα λειτουργούν, από πολιτικής και διπλωματικής άποψης, ενισχυτικά της προσπάθειας για αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας.

Αυτές οι αναφορές βέβαια, όπως και οι τριμερείς και τετραμερείς συναντήσεις που γίνονται, έχουν τους αντικειμενικούς περιορισμούς τους. Δεν αναχαιτίζουν την τουρκική επιθετικότητα και δεν αποκλιμακώνουν την ένταση που αυτή προκαλεί.

Η τουρκική επιθετικότητα θα τερματιστεί όταν η Τουρκία αντιληφθεί ότι με τον τρόπο που λειτουργεί (αυτο)εγκλωβίζεται σε ένα αδιέξοδο που δεν της επιτρέπει να συμμετέχει στις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Σ’ ένα αδιέξοδο που δεν της επιτρέπει να αναπτύξει συνεργασίες και συνέργειες σε έργα και πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας και όχι μόνο.

Είναι γι’ αυτό που, κατά την άποψή μας, σωστά υπογραμμίζεται ότι οι συναντήσεις που γίνονται, καθώς και οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται για έργα, όπως είναι η διακρατική συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Κύπρου, του Ισραήλ και της Ελλάδας για τον EastMed, δεν συνιστούν και δεν στοχεύουν σε δημιουργία ενός μετώπου ενάντια στην Τουρκία, ούτε και επιδιώκεται αποκλεισμός της.

Το φυσικό αέριο είναι ένα πολύ δυνατό χαρτί που πρέπει κατά συγκεκριμένο τρόπο να ενταχθεί στη λογική της επίλυσης και όχι της πρόκλησης προβλημάτων. Το Κυπριακό, πρόβλημα που προκάλεσε η Τουρκία με την παράνομη εισβολή της στην Κύπρο το 1974, και που έκτοτε το συντηρεί με την παράνομη κατοχή του 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι εμπόδιο για την Αγκυρα να συμμετέχει στις ενεργειακές εξελίξεις και σχεδιασμούς. Η επίλυση του Κυπριακού, με τρόπο που να απελευθερώνει και να επανενώνει την Κύπρο, θα ανοίξει τον δρόμο για να μπορέσει η Τουρκία να γίνει συμμέτοχος στις ενεργειακές συνεργασίες που επιδιώκονται.

Ενώπιον αυτής της πρόκλησης-πρόσκλησης θα πρέπει συνεχώς να τίθεται η Τουρκία. Αν συνεργαστεί και επιτευχθεί λύση, τότε θα μπορεί να συμμετέχει, να έχει ρόλο και όφελος. Αλλιώς, θα μένει (αυτο)εγκλωβισμένη.

Ο Στέφανος Στεφάνου είναι βουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ