«Μιλάμε»

Θέμα μέγα ηγέρθη εν Αθήναις – απασχοληθήκαμε χθες ολημερίς παρουσιαστές και δημοσιογράφοι, αναλυτές και διεθνολόγοι, δημοσιοσχετίστες και δημοσιολόγοι, πολιτικοί και πολιτικολογούντες με το αν πέτυχε η συνάντηση του προέδρου Κυριάκου με τον πρόεδρο Τραμπ. Διχάστηκαν οι απόψεις. Διατυπώθηκαν σκέψεις που έπαιζαν γροθιές μεταξύ τους. Στήθηκαν καβγάδες, άναψαν συζητήσεις, διατυπώθηκαν σχόλια, έγινε τέλος πάντων το έλα να δεις, αναφορικά με τα αποτελέσματα. Πήρα κι εγώ μέρος. Μπορώ να πω την άποψή μου; Μπορώ – σιγά να μην πάρω την άδεια κανενός. Δική μου είναι η στήλη, από ποιον να πάρω την άδεια; διερωτώμαι.

Λοιπόν, εξ όσων κατάφερα να συγκεντρώσω, ρωτώντας εδώ κι εκεί, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η επίσκεψη θα μπορούσε να πάει και καλύτερα!

Στέκομαι στο γεγονός ότι ΔΕΝ πήραμε καμία διαβεβαίωση ότι αν η Τουρκία προχωρήσει σε έρευνες – γεωτρήσεις νοτίως της Κρήτης ή εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, οι Αμερικανοί θα της τραβήξουν το αφτί και θα τη στείλουν τιμωρία στη γωνία.

Και όμως το θέμα τέθηκε από τους συναδέλφους μου δημοσιογράφους.

Ρωτήθηκε (από τον φίλο μου τον Μιχαλάκη Ιγνατίου) συγκεκριμένα ο πρόεδρος Τραμπ: «Συμφωνείτε με τις τουρκικές προκλήσεις έναντι της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο; Είστε πρόθυμος να μιλήσετε στον φίλο σας τον Ερντογάν για να σταματήσει;». Και τι απάντησε ο πρόεδρος Ντόναλντ;

«Ναι, μιλάμε μαζί του (με τον Ερντογάν δηλαδή). Οταν πρόκειται για τη Λιβύη, μιλάμε με τον πρόεδρο Ερντογάν και μιλάμε με πολλές άλλες χώρες» – και αράδιασε τις χώρες. Αυτό, τίποτε άλλο. Και αυτό το «μιλάμε», που μπορεί και να σημαίνει εμείς του μιλάμε, αλλά εκείνος μας έχει συνδέσει σταθερά με… Κάιρο, ανακαλύφθηκε χθες που ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα το πλήρες απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνομιλίας που είχαν Κυριάκος – Τραμπ μπροστά στο τζάκι του Οβάλ Γραφείου. Διαφορετικά, ούτε το «μιλάμε»…

Σιωπή

Αμ το άλλο με τα πολεμικά αεροσκάφη F-35, όπου υποτίθεται εμείς θα παίρναμε τη θέση της Τουρκίας και θα κάναμε τη μεγαλεπήβολη κίνηση να την αντικαταστήσουμε, πράγμα που, ξαναϋποτίθεται, θα της κόστιζε τρομερά;

Στέκομαι επίσης στο σκηνικό και με πιάνουν τα νεύρα μου. Το θυμίζω: όταν ο Κυριάκος πρόεδρος κατάφερε να αρθρώσει πέντε λέξεις (μετά τη χειμαρρώδη συνέντευξη του αμερικανού προέδρου) και δήλωσε πολύ καθαρά ότι η Ελλάδα θέλει να συμμετάσχει του προγράμματος για τον συγκεκριμένο τύπο πολεμικών αεροσκαφών, ο Τραμπ δεν είπε λέξη. Σαν να άκουσε τον Μητσοτάκη να τον ενημερώνει για κάτι το απολύτως φυσιολογικό. Το αναμενόμενο. Το έχω ξανακούσει και δεν μου προξενεί πλέον καμία έκπληξη. Αντί να δηλώσει καθαρά και ξάστερα τη χαρά του που μια χώρα της περιοχής βρέθηκε να αντικαταστήσει την «τιμωρημένη» σε ό,τι αφορά τα αεροσκάφη Τουρκία. Λέξη από όλα αυτά δεν ακούσαμε. Και αυτό δεν είναι επιτυχία. Οπως και να το δεις, από όποια πλευρά και αν το πιάσεις. Βεβαίως υπάρχει ένα ζήτημα ως προς αυτό. Ποια προετοιμασία έχει γίνει. Υποθέτω (εγώ, όχι άλλος) ότι μιας τέτοιας συνάντησης προηγούνται διαβουλεύσεις σε διπλωματικό επίπεδο: ενημερώνεται, ας πούμε, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αθήνα για τα θέματα που ενδιαφέρουν την Ελλάδα και εκείνος με τη σειρά του ενημερώνει την κυβέρνησή του για να γνωρίζει και ο άλλος συνομιλητής τι θέματα προτίθεται να του θέσει εκείνος που τον επισκέπτεται. Ετσι ώστε να μπορεί να δώσει απαντήσεις όταν τεθεί το κάθε θέμα. Εγινε αυτό; Ειπώθηκε στον πρεσβευτή Πάιατ ότι ο Μητσοτάκης θα δηλώσει την πρόθεση της Ελλάδας να μετάσχει στο πρόγραμμα για τα F-35;

Και αν όχι, γιατί; Αν πάλι η απάντηση είναι καταφατική, τότε πρέπει να αναζητηθούν οι ευθύνες του Πάιατ. Ενημέρωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την πρόθεση Μητσοτάκη;

Εκτός πια και αν έγιναν όλα τα προβλεπόμενα, αλλά ο απρόβλεπτος πρόεδρος Τραμπ είχε αλλού το μυαλό του όταν ο άλλος του μιλούσε για τα F-35…

(Μη γελάτε, παίζει σοβαρά και αυτό το σενάριο…)

Γαϊδουριά

Αντιθέτως, δεν βρήκα τίποτε το άξιο κριτικής εις βάρος του προέδρου Κυριάκου για το γεγονός ότι εξαναγκάστηκε να υποστεί την 20λεπτη συνέντευξη που έδωσε ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ στους δημοσιογράφους της χώρας του, οι οποίοι είχαν κατακλύσει το Οβάλ Γραφείο και τον ρωτούσαν απεγνωσμένα για το Ιράν και τις σχετικές εξελίξεις. Καθόταν, λέει, και τον άκουγε (τον Τραμπ). Λες και μπορούσε να κάνει κάτι άλλο. Να σηκωθεί, ας πούμε, και να πει «εμένα με συγχωρείτε, αποσύρομαι στο διπλανό σαλονάκι με τη σύζυγό μου Μαρέβα και άμα τελειώσετε με φωνάζετε». Ή να κάνει το ακόμη χειρότερο, να πει στους αμερικανούς δημοσιογράφους «απαγορεύω να ρωτήσετε τον πρόεδρό σας οτιδήποτε άλλο πλην της επίσκεψής μου εδώ».

Δεν γίνονται αυτά, και καλώς ο ευγενής Κυριάκος δεν αποτόλμησε τίποτα εκ των προαναφερομένων. Η γαϊδουριά ήταν του Τραμπ, ο οποίος άφησε να εξελιχθεί όλο αυτό το πράγμα ενώ βρισκόταν δίπλα του ο φιλοξενούμενός του, πρωθυπουργός μιας ξένης χώρας. Για να λέμε τα πράγματα και με τ’ όνομά τους, δηλαδή…

Σχέσεις

Αναφέρθηκα χθες διεξοδικά στην προ 55 ετών επίσκεψη στην Ουάσιγκτον του τότε πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου, στο περιθώριο των αγριοτήτων που είχαν επισυμβεί στην Κύπρο εκείνη την εποχή, σε μια προσπάθεια να βρεθεί μια λύση στο Κυπριακό.

Και αναφέρθηκα, νομίζω αναλυτικά, στις καταστροφικές συνέπειες που είχε η άρνηση της ελληνικής και ελληνοκυπριακής πλευράς να αποδεχθούν το σχέδιο Ατσεσον που τους προσέφερε ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον – μεταξύ άλλων και την πλήρη ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα!

Φίλος μου μού τηλεφώνησε χθες το πρωί για να μου αναφέρει, προς επίρρωσιν των όσων έγραψα, ότι οι Αμερικανοί εξαγριώθηκαν από την άρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να αποδεχθούν το σχέδιο Ατσεσον, ότι είχε μεσολαβήσει των εξελίξεων μια άγνωστη εν πολλοίς ενδιαφέρουσα συνέχεια των συνομιλιών της Ουάσιγκτον, που επί δεκαετίες κρατήθηκε μυστική.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ο Γεώργιος Παπανδρέου και βέβαιος ων ότι οι Αμερικανοί θα τον «τελείωναν», έλαβε απόρρητο τηλεγράφημα του τότε πρεσβευτή της χώρας μας στην Ουάσιγκτον και παρόντος κατά τις συνομιλίες Παπανδρέου – Τζόνσον, Ιωάννη Τζούνη, μιας αληθινής αλεπούς της διπλωματίας. Τι ανέφερε το τηλεγράφημα που αποκάλυψε πολλά χρόνια αργότερα η εφημερίδα «Ακρόπολις»;

Ο πρεσβευτής Ιωάννης Τζούνης ασκούσε κριτική στη στάση που τήρησε η ελληνική πλευρά κατά τις συνομιλίες με τον Τζόνσον στον Λευκό Οίκο, μιλούσε για τη μεγάλη χαμένη ευκαιρία του σχεδίου Ατσεσον, υπογράμμιζε τον θυμό των Αμερικανών και υπενθύμιζε στον Γεώργιο Παπανδρέου τον διάλογο Αθηναίων – Μηλίων, το πιο κλασικό ιστορικό παράδειγμα επιβολής του δικαίου του ισχυρού επί του αδυνάτου. Μαζί φυσικά με τους φόβους του για το πώς θα εκφραστεί η μήνις των Αμερικανών κατά της Ελλάδας για την απόρριψη του σχεδίου Ατσεσον…

(Απευθύνομαι κυρίως στους αγραμμάτους των αναγνωστών μου – μερικοί εκ των οποίων διαχειρίστηκαν προσφάτως τις τύχες της χώρας: αναζητήστε το κείμενο του Θουκυδίδη που αποδίδει επακριβώς τον διάλογο Αθηναίων – Μηλίων, ο οποίος προηγήθηκε της καταστροφής της Μήλου το 416 π.Χ., στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Θα διαπιστώσετε ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει στις διεθνείς σχέσεις, αλλά και πόσο δραματικά μοιάζουν όσα ζούμε σήμερα με τα όσα είχαν διαδραματιστεί 2.500 χρόνια πριν…)