Η Ερμού αλλάζει (ξανά)

Η φίλη (επιχειρηματίας, χωρισμένη, με παιδιά και εγγόνια) έμενε επί δεκαετίες στο οικογενειακό διαμέρισμα πολλών τετραγωνικών σε μία από τις πιο προνομιούχες περιοχές της Αθήνας. Πριν από λίγους μήνες όμως μετακόμισε. Και πριν από λίγες ημέρες με κάλεσε στο καινούργιο σπίτι της. Ηξερα ότι βρισκόταν κάπου στο Σύνταγμα. Αλλά μόνο όταν μου είπε την ακριβή διεύθυνση συνειδητοποίησα ότι ήταν επί της Ερμού. «Λίγο πριν από την Καπνικαρέα, στην είσοδο μιας στοάς. Μόλις φτάσεις, τηλεφώνησε για να κατεβώ να σου ανοίξω». Βρήκα τη στοά, πέρασα πάνω από την πραμάτεια ενός μικροπωλητή και με το ασανσέρ που έβγαζε κατευθείαν στο σαλόνι έφτασα σε ένα υπέροχο διαμέρισμα που πριν από κάποια χρόνια πρέπει να ήταν μίζερα γραφεία ή καμιά αποθήκη ρούχων. Η ιδιοκτήτρια, από την οποία το νοίκιασε η φίλη μου, το είχε μετατρέψει σε ένα βολικό, όχι πολύ μεγάλο σπίτι, χωρίς ιδιαίτερη πολυτέλεια, αλλά με μια μοναδική θέα στην Ακρόπολη.

Κατοικία επί της Ερμού, και μάλιστα στο τμήμα μεταξύ Συντάγματος και Καπνικαρέας. Ακούγεται παράξενο. Και τώρα και πριν από το 1996, οπότε και πεζοδρομήθηκε. Ενας δρόμος απόλυτα ταυτισμένος με το λιανικό εμπόριο για εδώ και τουλάχιστον 100 χρόνια. Και όμως, μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, στην Ερμού υπήρχαν, εκτός από καταστήματα, και σπίτια. Νεοκλασικού και εκλεκτικιστικού ρυθμού που ανήκαν σε οικογένειες της αστικής τάξης, κυρίως γιατρών, δικηγόρων και επιχειρηματιών. Κάποια από αυτά σώζονται μέχρι σήμερα, όπως τα διώροφα κτίρια στους αριθμούς 47 και 62 και η οικία Καβάκου στο 67 – όλα χτισμένα γύρω στα 1870. Ωστόσο η Ερμού χαράχθηκε εξαρχής από τους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Εντουαρντ Σάουμπερτ που είχαν εκπονήσει το πολεοδομικό σχέδιο της πόλης, ως ο κεντρικός εμπορικός δρόμος, πριν ακόμη η Αθήνα ανακηρυχθεί επισήμως πρωτεύουσα το 1834. Εδώ, οι Αθηναίοι εκείνης της εποχής δεν εκπαιδεύθηκαν απλώς στον καταναλωτισμό, αλλά, στην ουσία, έμαθαν να χρησιμοποιούν χρήματα σε σχέση με το ανταλλακτικό εμπόριο, με το οποίο έκαναν, μέχρι τότε, τις αγορές τους.

Η φίλη μου μού λέει ότι εδώ νιώθει εξαιρετικά ασφαλής (στις 2 μετά τα μεσάνυχτα που φύγαμε από το σπίτι της ο δρόμος ήταν γεμάτος κόσμο), ότι έχει την αίσθηση της γειτονιάς αφού ήδη οι τριγύρω καταστηματάρχες τη φωνάζουν με το μικρό της όνομα, ότι και οι υπόλοιποι όροφοι του κτιρίου διαμορφώνονται σε διαμερίσματα, ενώ ξέρει και άλλα δυο – τρία αντίστοιχα σε απόσταση 200 μέτρων. Ετσι όπως το «κέντρο» της Αθήνας έχει πλέον μεταφερθεί από το City Link και κάτω, με βλέπω ύστερα από ένα – δυο χρόνια να ψάχνω σπίτι στην Ερμού.

Ο Αγιος Νικόλαος της Βουλιαγμένης

Από τον δρόμο δεν φαίνεται. Πρέπει να κατεβεί κανείς στα βραχάκια για να το ανακαλύψει. Αυτό το παράξενο εκκλησάκι όμως φαίνεται καλά από τους κολυμβητές και τα διερχόμενα πλεούμενα που του αποδίδουν μάλιστα φόρο τιμής σφυρίζοντας. Μιλάμε για τον Αγιο Νικόλαο στον Λαιμό της Βουλιαγμένης, λίγο μετά το Μικρό Καβούρι. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα εικονοστάσι από αυτά που βλέπουμε στην άκρη των δρόμων, σε σημεία όπου έχουν γίνει δυστυχήματα. Ομως κανείς, ακόμη και από τους παλαιότερους κατοίκους της Βουλιαγμένης, δεν γνωρίζει να έχει γίνει εκεί κάποιο δυστύχημα. Θυμούνται μόνο τον κατασκευαστή του, τον ιδιόμορφο ζωγράφο Νίκο Ξένο.

Ο εσωτερικός του χώρος είναι λαξευμένος στον βράχο, γεμάτος με εικόνες. Τριγύρω όμως αναπτύσσεται μια παράξενη κατασκευή που αφήνει πίσω της τα κλασικά χαρακτηριστικά της ναοδομίας. Εχει κωδωνοστάσιο και ένα υποτυπώδες προαύλιο με σκαλιά, τα οποία κοσμούν υποτυπώδη ψηφιδωτά με ναυτικά θέματα. Δεν έχει όμως τρούλο. Η τριγωνική του πρόσοψη παραπέμπει σε γοτθικό ρυθμό, ενώ οι δύο κολόνες μπροστά στην πόρτα θυμίζουν αρχαίο ναό. Και τα υλικά του είναι παράξενα. Κομμάτια από μάρμαρο, πέτρες και πολλά ένθετα βότσαλα. Και πλάκες με χαραγμένες φράσεις, όπως «Η εργασία και η αγάπη προς τον πλησίον είναι το κήρυγμα του Χριστού».

Κάπου αναγράφεται, ως έτος κατασκευής, το 1947 και ως «κτήτωρ» ο ζωγράφος και γλύπτης Νικόλαος Ξένος. Ενας παράξενος, μοναχικός, αλλά συμπαθής άνθρωπος που πέθανε το 1983 και έμοιαζε να είχε αφιερώσει τη ζωή του σε αυτήν την παράξενη κατασκευή, το μυστικό της οποίας όμως δεν είχε αποκαλύψει ποτέ, σε κανέναν.

Βράδυ στην Π. Ιωακείμ

Εχουμε ξαναγράψει για τη μετάλλαξη της Πατριάρχου Ιωακείμ από κεντρικό αλλά ήσυχο άξονα του Κολωνακίου σε ένα πέρασμα – ειδικά στο τμήμα προς τη Μαρασλή – meeting point και καφέ, εστιατορίων, new age σαντουιτσάδικων, κλαμπ και σουβλατζίδικων. Εντάξει, δουλίτσα να υπάρχει (αν και εδώ η κατάληψη πεζοδρομίου έχει περάσει σε άλλο επίπεδο), αλλά οι παρκαδόροι των καταστημάτων δημιουργούν το αδιαχώρητο. Μέχρι να ξεπαρκάρουν το ένα αυτοκίνητο και να παρκάρουν το άλλο, η ουρά έχει φτάσει στην πλατεία.

Τι μου αρέσει, {LF}τι δεν μου αρέσει στην Αθήνα

Μέρες που είναι, μου αρέσουν τα φώτα στην πόλη. Σκάω χαμόγελο με το που ο ήλιος πάει να κοιμηθεί και έρχεται η ώρα που μας καλησπερίζουν τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια. Μου αρέσει που ακόμη τα παιδιά στην Αθήνα λένε τα κάλαντα, που ακόμη βρίσκω εδώ ανθρώπους ουσίας, ντόμπρους. Μου αρέσει που στα ταμεία των θεάτρων βλέπω χαμογελαστά πρόσωπα. Μου αρέσει που στις γιορτές γινόμαστε παιδιά. Μου αρέσει η μυρωδιά του τζακιού, το χιόνι και η χρυσόσκονη της Αθήνας. Μου αρέσουν τα κεφτεδάκια με πατάτες τηγανητές στις ταβέρνες της.

Δεν μου αρέσουν οι ψεύτικοι άνθρωποι. Δεν μου αρέσουν όσοι δεν πιστεύουν στον Αγιο Βασίλη, στα ξωτικά και στις νεράιδες. Δεν μου αρέσουν όσοι δεν πιστεύουν γενικώς. Καλή, φωτεινή, ουσιαστική  χρονιά.