Επικίνδυνες προκλήσεις απειλούν την οικονομία και το 2020!

Το νέο «ευτυχές» και «χαρούμενο» (κατά τις ευχές) έτος 2020 βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με σοβαρές προκλήσεις, οι οποίες ίσως εξελιχθούν, όπως και τα προηγούμενα «ευτυχή» και «χαρούμενα» έτη, σε μοιραίες για τη χώρα μας. Ηδη η Τράπεζα της Ελλάδος στην πρόσφατη Ενδιάμεση Εκθεσή της για τη Νομισματική Πολιτική του 2019 επισημαίνει ότι η χώρα μας «καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεων την προσεχή περίοδο οι οποίες επιβαρύνουν τις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας». Μερικές από αυτές μάλιστα παρουσίασε με «διπλωματικό» τρόπο για να μην τρομάξουν οι έλληνες πολίτες, διότι όσον αφορά τις ελληνικές κυβερνήσεις ουδεμία σχεδόν και ουδέποτε σχεδόν εφάρμοσε τις προτάσεις της Κεντρικής Τράπεζας!

Στη συνέχεια παρουσιάζω μερικές από τις προκλήσεις αυτές που κυκλώνουν επί δεκαετίες τη χώρα μας κάπως «μεγεθυσμένες»:

– Το δημόσιο χρέος παραμένει ατιθάσευτα σε ιλιγγιώδη επίπεδα σε απόλυτους αριθμούς και ως ποσοστό του ΑΕΠ, μολονότι δύο από τους κυριότερους παράγοντες διαμόρφωσής του είναι ευνοϊκοί για συρρίκνωσή του. Πρόκειται για τα πρωτογενή πλεονάσματα που είναι υψηλά και για τη θετική μεταβολή του ΑΕΠ και τα προκλητικά χαμηλά επιτόκια. Ας όψονται όμως τα «βερεσέδια» του σπάταλου δημόσιου τομέα και οι ανύπαρκτες σχεδόν αποκρατικοποιήσεις, που όχι μόνο απορροφούν όλες τις παραπάνω θετικές επιδράσεις, αλλά και δημιουργούν σημαντική αβεβαιότητα μακροπρόθεσμα (μετά το… 2032!..)

– Οι επενδύσεις γίνονται με το «σταγονόμετρο», ενώ διεθνώς η χώρα μας έχει μεγάλη αρνητική επενδυτική καθαρή θέση, η οποία κυρίως οφείλεται σε πολλούς παράγοντες (γραφειοκρατία, φορολογική αβεβαιότητα, ενοχοποίηση του κεφαλαίου κ.λπ.), στην πολυετή ύφεση και στη χαμηλή ανταγωνιστικότητα.

– Το υψηλό ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας, το συνεχιζόμενο σχεδόν ανεμπόδιστα οξύ δημογραφικό πρόβλημα και η εφιαλτική δημογραφική γήρανση και ερημία της υπαίθρου προκαλούν αλυσιδωτές αρνητικές επιδράσεις στο ήδη επί δεκαετίες υπό κατάρρευση κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα της χώρας μας. Κι όμως, η περιβόητη «ευελιξία» στην αγορά εργασίας έχει εξελιχθεί σε … ακαμψία, ενώ απουσιάζουν σχεδόν παντελώς πρόσθετες πολιτικές στήριξης της απασχόλησης.

Κι όμως, ενώ οι κίνδυνοι αυτοί είναι απειλητικοί, όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις «παίζουν εν ου παικτοίς» με τα περιβόητα κόκκινα δάνεια, με την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση και με τη σχεδόν αποστροφή του προσώπου τους από την πτώχευση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών εξαιτίας της οικονομικής και εισοδηματικής πολιτικής.

Υστερα, ενώ το χρέος καλπάζει, όλη η συζήτηση στρέφεται γύρω από τη μείωση του στόχου των πρωτογενών πλεονασμάτων, που, μαζί με τις μεταρρυθμίσεις και αποκρατικοποιήσεις, την έρευνα, τη διάδοση της τεχνολογίας, την τόνωση της επιχειρηματικότητας, αποτελεί μείζον διαρθρωτικό μέτρο.

Ακόμα, και η γνωστή εξαγγελία για αντιστροφή του brain drain, δηλαδή της μαζικής φυγής στο εξωτερικό ενός σημαντικού τμήματος του ανθρώπινου δυναμικού με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, δεξιότητες και επαγγελματικά προσόντα, εξελίσσεται σε μια εντυπωσιακή πομφόλυγα.