Η δεκαετία που κατέρριψε τους μύθους των ΗΠΑ

Η δεκαετία του 2010 ήταν εκείνη που ανάγκασε τους αμερικανούς πολιτικούς και σχολιαστές να έρθουν αντιμέτωποι με τα όρια της μυθολογίας της χώρας. Οι πολιτικές ελίτ και των δύο κομμάτων μοιράζονται την ίδια άποψη για τις ΗΠΑ, που βασίζεται στις ιδέες της ιδιαιτερότητάς της και της θεσμικής τελειότητας. Ομως με την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ και την επιστροφή μιας επιθετικής ξενοφοβικής πολιτικής, έγινε ακόμα πιο δύσκολο, ακόμα και για πολλούς στο πολιτικό κατεστημένο, να αναπαράγουν τέτοιες θέσεις του παρελθόντος. Σήμερα οι ΗΠΑ βρίσκονται σε σταυροδρόμι. Είναι οι Αμερικανοί πρόθυμοι να αντιμετωπίσουν τις αποτυχίες που οδήγησαν στο παρόν ή παραμένει η χώρα εγκλωβισμένη στους ίδιους κύκλους κρίσης και λαϊκής αποδοκιμασίας;

Οποιος μεγάλωσε στις ΗΠΑ στα τέλη του 20ου αιώνα γνώριζε την ιδέα ότι οι ΗΠΑ, από την ίδρυσή τους, ήταν πάντα αφοσιωμένες στις αρχές της ισότητας, της αυτο-διοίκησης και της προσωπικής ελευθερίας. Επικρατούσε η άποψη ότι οι πλούσιοι και ισχυροί το άξιζαν επειδή ήταν οι πιο έξυπνοι και ότι υπήρχε αξιοκρατία. Καθώς όμως ξεκινούσε η τελευταία δεκαετία η χώρα αντιμετώπισε μια σειρά κρίσεων που τα υπονόμευαν αυτά: οικονομικά άγγιξε την καταστροφή, πόλεμοι στο εξωτερικό ξεκινούσαν με ψεύτικα επιχειρήματα, η ανισότητα εντεινόταν, οι αφροαμερικανοί γέμιζαν τις φυλακές. Κάθε πρόβλημα ήταν αποτέλεσμα προσέγγισης που είχε τις ρίζες της στην κυβερνητική μυθολογία.

Εκείνο που δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν η Κεντροδεξιά και η Κεντροαριστερά ήταν η έκταση της δομικής παρακμής των ΗΠΑ – κάτι που ανέδειξαν τα κινήματα Occupy Wall Street και Black Lives Matter. Η νίκη του Τραμπ το 2016, παρότι έχασε τη λαϊκή ψήφο δεν ανέδειξε μόνο τα θεσμικά σφάλματα αλλά και όλα όσα πιστεύαμε μέχρι τώρα. Το μόνο που μένει στις ΗΠΑ είναι να μεταμορφώσουν ουσιαστικά την πολιτική τους με δημοκρατικές αλλαγές στην εκλογική διαδικασία, την οικονομία και τη νομική τάξη.