Ο «θερμός» Ιανουάριος και η διπλωματική κούρσα της Ελλάδας

Να χαράξει τη δική της στρατηγική, αναζητώντας συμμάχους και επιχειρώντας να οικοδομήσει διπλωματικά τείχη απέναντι στην Τουρκία που απειλεί να βάλει «φωτιά» στην Ανατολική Μεσόγειο, θέλει η Αθήνα. Σε ένα ρευστό περιβάλλον γεωπολιτικών ανακατατάξεων, ο Ιανουάριος αναμένεται να είναι από τους πλέον θερμούς μήνες για την ελληνική διπλωματία, που καλείται να «ενηλικιωθεί» και να αποδείξει ότι μπορεί να απαντήσει στην εμπρηστική πολιτική της Αγκυρας, που φαίνεται πλέον να μπαίνει σε τροχιά σύγκρουσης απέναντι σε Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία και όχι μόνο. Το ερώτημα στο οποίο καλείται να απαντήσει η Αθήνα είναι αν μπορεί να γυρίσει το παιχνίδι υπέρ της και να αξιοποιήσει κατάλληλα τις αντιθέσεις που ανακύπτουν σε ένα περιβάλλον ακραίων ανταγωνισμών στρατηγικής σημασίας.

Ο συνωστισμός ενεργειακών κολοσσών στην Ανατολική Μεσόγειο, οι σχεδιασμοί για την κατασκευή αγωγών, αλλά και η γεωστρατηγική σημασία της περιοχής, που διαρκώς ενισχύεται, αναβαθμίζουν τις προκλήσεις και το ενδιαφέρον ισχυρών διεθνών παικτών, που δείχνουν πλέον διάθεση άμεσης εμπλοκής με στόχο την εξασφάλιση των συμφερόντων τους σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία.

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ. Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναζητά ρόλο τόσο στις ενεργειακές εξελίξεις, αλλά και ως ηγέτης του μουσουλμανικού κόσμου, επιχειρώντας έναν πολύπλευρο εκβιασμό στη Δύση, που έχει ξεκαθαρίσει ότι, παρά τα όποια προβλήματα, δύσκολα μπορεί να αντέξει να «χάσει» την Αγκυρα. Το Προσφυγικό είναι ένας ισχυρός μοχλός πίεσης που ο Ερντογάν χρησιμοποιεί απέναντι στην Ευρώπη, αλλά και την Ελλάδα, ενώ συνεχίζει να παίζει και το «χαρτί» της συμμαχίας του με τη Ρωσία, με αιχμή τους S-400 απέναντι στις ΗΠΑ…

Την ίδια στιγμή ο Ερντογάν δεν διστάζει να αξιοποιήσει και τον εμφύλιο στη Λιβύη προκαλώντας την καταδίκη ακόμα και της Μόσχας μετά την ανακοίνωση σχεδιασμού για αποστολή τουρκικών στρατευμάτων στο πλευρό της κυβέρνησης της Τρίπολης, του Φαγέζ αλ Σαράζ. Η καταδίκη των τουρκικών κινήσεων από τον Πούτιν, δε, ίσως είναι το πιο ισχυρό χαρτί απέναντι στους σχεδιασμούς της Αγκυρας. Την ανάγκη περιορισμού των παράνομων «ξένων επεμβάσεων», μετά και τις ανακοινώσεις της Τουρκίας, έθεσε σε τηλεφωνική συνομιλία στον Ντόναλντ Τραμπ ο αιγύπτιος πρόεδρος Φατάχ αλ Σίσι, ο οποίος επικοινώνησε και με τον ιταλό πρωθυπουργό Τζουζέπε Κόντε.

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. Οι εξελίξεις απαιτούν από την Αθήνα να ενεργοποιηθεί στον διπλωματικό στίβο και να επιχειρήσει το δικό της οχυρό, ενώ η Αγκυρα επιχειρεί και νομιμοποίηση τετελεσμένων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η κινητικότητα του Δεκεμβρίου αναμένεται να συνεχιστεί με έναν εξαιρετικά «θερμό» Ιανουάριο, με τη διπλωματική ατζέντα να καθορίζεται και να κρίνεται από τα ελληνοτουρκικά.

Η Αθήνα έχει ήδη στραφεί στην πλευρά του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ αναζητώντας έναν σύμμαχο, ενώ κρίσιμης σημασίας χαρακτηρίζεται η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον EastMed στην Αθήνα στις 2 Ιανουαρίου. Ενα σχέδιο που θα συζητηθεί και στην Ουάσιγκτον κατά τη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον αμερικανό πρόεδρο στις 7 Ιανουαρίου. Αλλωστε για την Ουάσιγκτον η διευρυμένη τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ με τη συμμετοχή και των ΗΠΑ στο σχήμα «3+1» χαρακτηρίζεται ιδιαίτερης σημασίας και για τα αμερικανικά σχέδια στην Ανατολική Μεσόγειο… Ωστόσο, το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα σταθούν στο πλευρό της Αθήνας μένει να αποδειχθεί, καθώς, όπως σημειώνουν αναλυτές, η Ουάσιγκτον δεν είναι «μία και αδιαίρετη»…

Η υπογραφή του EastMed έχει στόχο ένα κοινό μήνυμα των τριών προς την Αγκυρα, με την απουσία της Ιταλίας όμως να αποτελεί ένα αγκάθι, δεδομένης και της εμπλοκής της Ρώμης στις εξελίξεις στη Λιβύη, που αντιτίθεται επίσης στα τουρκικά σχέδια.

Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΑΛΛΙΑ. Μήνυμα στην Αγκυρα θα είναι και η διευρυμένη τριμερής στις 4-5 Ιανουαρίου Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου και Γαλλίας, ενώ στο Παρίσι θα βρεθεί και ο Μητσοτάκης για συνομιλίες με τον Μακρόν στις 29 Ιανουαρίου. Η Γαλλία θέλει να διατηρήσει την επιρροή της στην περιοχή και η Αθήνα θεωρεί ότι στο Παρίσι μπορεί να βρει έναν ισχυρό σύμμαχο που χρειάζεται. Εξίσου σημαντικές χαρακτηρίζονται και οι συνομιλίες Αθήνας – Ρώμης και Αθήνας – Καΐρου με στόχο τον καθορισμό ΑΟΖ.

Το διπλωματικό μπρα ντε φερ της Τουρκίας με τη Δύση διεξάγεται με φόντο τα ελληνοτουρκικά και τη Λιβύη, με την Αθήνα να ελπίζει σε διεθνή βοήθεια σε ένα ασταθές περιβάλλον, αναζητώντας στηρίγματα και επιχειρώντας να αξιοποιήσει τη θέση της στον χάρτη…

n Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιμένει στην πολιτική των προκλήσεων στο Αιγαίο, με τουρκικά F-16 και F-4 να πραγματοποιούν οκτώ υπερπτήσεις την Παρασκευή πάνω από Οινούσσες, Παναγιά, Αγαθονήσι και Ανθρωποφάγους.