«Αγαπημένη μου Βρετανία…»

Διάβασα πρόσφατα ένα υπέροχο βιβλίο με ερωτικές επιστολές προς την Ευρώπη. Και θυμήθηκα τη δική μου αγάπη για τη Βρετανία. Οταν εντάχθηκες στην ΕΟΚ, ξέρεις, φοιτούσα σε ένα από τα σχολεία σου. Οχι στο έδαφός σου, αλλά στην Ιταλία. Ημουν 12 χρόνων και μάθαινα ακόμη αγγλικά.

Εκτοτε έχουν περάσει 40 χρόνια. Κι έχουν συμβεί τόσο πολλά. Η οικογένειά μου γύρισε στην Ολλανδία, σπούδασα εκεί και στη Γαλλία. Παντρεύτηκα κι έγινα πατέρας, έκανα τη στρατιωτική μου θητεία, εργάστηκα ως διπλωμάτης, χώρισα και ξαναπαντρεύτηκα, εξελέγην στο Κοινοβούλιο, υπηρέτησα στην κυβέρνηση και τώρα είμαι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Βρετανία ήταν πάντα εκεί. Ως δικό μου κομμάτι. Το ότι ήμουν σε ένα από τα σχολεία σου με έκανε περισσότερο Ολλανδό από πριν. Γιατί δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να συνειδητοποιήσεις την κουλτούρα σου από το να εμβυθιστείς σε μια άλλη. Και η εμβύθιση αυτή αφήνει σημάδια. Αυτό που εισπνέεις και απορροφάς παραμένει: ως ένα επιπλέον στρώμα, ένα ίζημα που κατά ένα μέρος συγχωνεύτηκε με αυτό που ήταν ήδη εκεί και κατά ένα άλλο μέρος παραμένει διακριτό και μοναδικό.

Σε ξέρω πια. Και σ’ αγαπώ. Γι’ αυτό που είσαι και γι’ αυτά που μου έδωσες. Είμαι σαν ένας παλιός εραστής. Ξέρω τα προσόντα σου και τις αδυναμίες σου. Ξέρω πως μπορείς να είσαι γενναιόδωρη, αλλά και τσιγκούνα. Ξέρω πως πιστεύεις ότι είσαι μοναδική και διαφορετική. Και φυσικά είσαι από πολλές πλευρές, αλλά ίσως λιγότερο απ’ όσο νομίζεις. Δεν θα πάψεις ποτέ να αναφέρεσαι σε μας ως «η ήπειρος». Σε βοηθά να δημιουργείς την απόσταση που νομίζεις ότι χρειάζεσαι. Αλλά σε εμποδίζει επίσης να καταλάβεις ότι όλοι χρειαζόμαστε λίγη απόσταση μεταξύ μας. Ολα τα ευρωπαϊκά έθνη είναι μοναδικά. Οι διαφορές μας αποτελούν πηγή θαυμασμού, έκπληξης, δυσφορίας, παρεξηγήσεων, χλευασμού και, ναι, αγάπης.

Αποφάσισες να φύγεις. Μου ραγίζει την καρδιά, αλλά σέβομαι αυτή την απόφαση. Πάντα ήσουν αναποφάσιστη απέναντι στην ΕΕ. Μακάρι να παρέμενες σ’ αυτήν τη στάση. Αλλά έκανες την επιλογή σου. Και το θλιβερό είναι ότι βλέπω πως η απόφασή σου σε πληγώνει. Γιατί η αναποφασιστικότητά σου θα παραμείνει και αφού φύγεις. Στο μεταξύ όμως θα έχει γίνει μια περιττή ζημιά και σε σένα και σε μας. Και φοβάμαι πως θα ακολουθήσουν κι άλλα.

Για να πω την αλήθεια, πληγώθηκα βαθιά όταν αποφάσισες να φύγεις. Τρία χρόνια αργότερα, είμαι απλώς λυπημένος που ένα μέλος της οικογένειάς μας θέλει να διακόψει τον δεσμό μας. Με παρηγορεί όμως η σκέψη ότι οι οικογενειακοί δεσμοί δεν μπορεί ποτέ να διαρραγούν. Δεν φεύγουμε και θα είσαι πάντα ευπρόσδεκτη να γυρίσεις πίσω.

O Φρανς Τίμερμανς είναι αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής