Κόντρα στον σκύλο του Παβλόφ

Κάηκε ο «Απόλλων» και το «Αττικόν». Θα καιγόταν το «μπ… η Βουλή». Πώς να μην καεί και ένα δέντρο στη γειτονιά που καίγεται κάθε τόσο; Θα ήταν αδύνατον να μη συμβεί. Θα ήταν αδύνατον να μην περίμενε ο δήμαρχος της Αθήνας πως το χριστουγεννιάτικο δέντρο της πλατείας Εξαρχείων θα γινόταν το ίδιο βράδυ παρανάλωμα πυρός.

Από αυτήν την άποψη, δεν έχει και τόση σημασία το ίδιο το γεγονός. Οι πυρπολητές αντέδρασαν σαν τον σκύλο του Παβλόφ. Oπως ο σκύλος άκουγε το κουδούνι και του έτρεχαν τα σάλια, έτσι και σε εκείνους ενεργοποιήθηκαν τα ανάλογα εξαρτημένα ανακλαστικά. Είδαν το δέντρο και άναψαν τα τσακμάκια τους.

Ο Μπακογιάννης όμως δεν είναι Παβλόφ. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο στα Εξάρχεια δεν ήταν ένα πείραμα εργαστηρίου. Στήθηκε για να μην καεί και ας καιγόταν. Και τώρα που κάηκε, όπως πιθανότατα περίμενε και ο Μπακογιάννης και ο καθένας που έχει γνώση της γεωγραφίας της πυράς στην πρωτεύουσα, αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι η συνέχεια: «Το φως, λέει ο δήμαρχος, πάντα νικάει το σκοτάδι. Η αγάπη πάντα νικάει το μίσος. Τα Χριστούγεννα δεν μπορεί να τα κάψει κανείς. Και είναι για όλη τη πόλη. Για αυτό και το δέντρο θα ξαναστηθεί. Κριτής των βανδάλων, που καμαρώνουν και στο YouTube, οι πολίτες των Εξαρχείων που θέλουν όπως ακριβώς και οι υπόλοιποι Αθηναίοι να ζήσουν και να χαρούν».

Aλλο ένα δέντρο, λοιπόν. Κι άλλο ένα μπουρλότο; Και μετά κι άλλο δέντρο κι άλλο μπουρλότο μέχρι να αποψιλωθούν όλα τα βουνά της Ευρυτανίας για να γίνουν τα δάση τους ένας βαλκανικός Αμαζόνιος; Μένει να φανεί. Μένει να φανεί εάν ο σκύλος του Παβλόφ στην εκδοχή των πυρπολητών του Μπακογιάννη, θα χάσει κάποια στιγμή τα εξαρτημένα αντανακλαστικά του και δεν θα συνδέσει το χριστουγεννιάτικο δέντρο με την πυρομανία. Oχι για να θριαμβεύσει το χριστουγεννιάτικο πνεύμα που διαπνέει την ανάρτηση του δημάρχου στο Facebook – «το φως θα νικήσει το σκοτάδι και η αγάπη το μίσος». Αλλά για να αποδειχθεί πως ακόμη και στην πιο καμένη γειτονιά της πρωτεύουσας, τα όμορφα δέντρα δεν θα καίγονται όμορφα για πάντα. Πως κάποια στιγμή θα πάψουν να καίγονται.

Η πρόκληση δεν είναι μικρή για τον δήμαρχο. Δεν είναι εύκολο να πάει κανείς κόντρα στο πείραμα του Παβλόφ – ακόμη πιο δύσκολο είναι να πάει κόντρα στον σκύλο του. Χθες θυσιάστηκε το πρώτο δέντρο αλλά αυτή μπορεί να είναι μόνο η πρώτη σε μια σειρά από θυσίες στον βωμό μιας κανονικότητας που έχουν χάσει εδώ και χρόνια τα Εξάρχεια. Θα γίνουν και πάλι τα Εξάρχεια εκείνη η πολύχρωμη ζωηρή γειτονιά που ήταν κάποτε, μια εναλλακτική συνοικία που θα μπορεί να δεχθεί στην επικράτειά της τα πάντα – από θεωρητικές συζητήσεις για την αναρχία μέχρι χριστουγεννιάτικα δέντρα; Ή η μοίρα τους είναι να παραδίδονται στις φλόγες, τον Παβλόφ και τον σκύλο του;

Ο Μπακογιάννης δεν μπορεί ασφαλώς να περιμένει να κυριεύσει το πνεύμα των Χριστουγέννων τον σκύλο του Παβλόφ. Η φιλοδοξία θα ήταν πολύ μεγάλη ακόμη και για τα μέτρα του Ντίκενς και του χριστουγεννιάτικου πνεύματος που κατάφερε να κυριεύσει ολόκληρο τον Εμπενίζερ Σκρουτζ. Μπορεί να ελπίζει όμως πως το εναλλακτικό εξαρχειώτικο πνεύμα θα κυριεύσει τους κατοίκους και τους θαμώνες της γειτονιάς. Πως η γειτονιά, στο τέλος, θα υπερασπιστεί το δέντρο της.