Μήπως {LF}να αλλάξουμε δεκαετία;

Πρώτο φλάσμπακ στη δεκαετία του ’90: στην Ελλάδα, εδώ και μια εβδομάδα, συζητούν για τον Κώστα Σημίτη. Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε ολόκληρο τον πολιτικό κόσμο της χώρας να συζητάει τη σύγχρονη ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τις ευκαιρίες που υπήρξαν για την Ελλάδα. Και μαζί, κατάφερε κάτι ακόμα: ανέδειξε τις πολιτικές αντιφάσεις στις οποίες πέφτει η διεύρυνση που επιχειρείται στον ΣΥΡΙΖΑ, την ασυμβατότητα όσων έχουν μαζευτεί, φαινομενικά για να βοηθήσουν στη μετεξέλιξή του. Μόνο μια ματιά στους διαδικτυακούς τοίχους των στελεχών της «Γέφυρας», που έσπευσαν να διαχωρίσουν τη θέση τους μετά την επίθεση του Παύλου Πολάκη, είναι ενδεικτική. Παρότι η υπεράσπιση Σημίτη είναι νερωμένη, δεν είναι τόσοι οι πασόκοι που διαμαρτύρονται – αυτοί το έχουν πια ρίξει στο τρολάρισμα. Αντιθέτως, οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίζονται σθεναρά τον Πολάκη. Τόσο που κατηγορούν, ανοιχτά πλέον, τους νεοφερμένους στην Κουμουνδούρου πως ψάχνουν μια κολυμπήθρα για να ξεπλύνουν τις περασμένες αμαρτίες τους. Πως θα είναι πάντα με τους λίγους, ποτέ με τους πολλούς. Κι όλα αυτά γιατί κάποτε συμπορεύτηκαν με τον Σημίτη.

Αντιθέτως, στο Κίνημα Αλλαγής δεν υπήρχε κανείς που δεν κάλυψε τον πρώην πρωθυπουργό. Γνωρίζοντας πως, ακόμα και αν έχουν διαφωνίες με τον τρόπο του ή την πολιτική που εφάρμοσε κατά την πρωθυπουργία του, αυτές είναι για εσωτερική κατανάλωση. Το βάρος της προσωπικότητας, η εθνική υπόστασή του και η αλήθεια των λεγομένων του ξεπερνάει τις προσωπικές διαφορές. Ακόμα και αν δεν το έκανε συνειδητά, ο Σημίτης υπερασπίστηκε για άλλη μια φορά την παράταξή του – το παρελθόν της, αλλά κυρίως το μέλλον της.

Δεύτερο φλάσμπακ: στη Βρετανία, από χθες, συζητούν για τον Τόνι Μπλερ. Ο ομόλογος του Σημίτη δεν συμμετείχε ενεργά στην καμπάνια των Εργατικών στις περασμένες εκλογές. Συμμετείχε όμως αρκετά για να στηρίξει το κόμμα του, με τον δικό του τρόπο, χωρίς να αμφισβητεί ανοιχτά τον Τζέρεμι Κόρμπιν – και αυτό, παρότι όλοι ξέρουν την κόντρα τους για την πολιτική που πρέπει να ακολουθεί και το ύφος που πρέπει να έχει η βρετανική Κεντροαριστερά. Χθες μίλησε δημόσια για τη μεγάλη ήττα και προειδοποίησε για τον κίνδυνο αφανισμού των Εργατικών, που υπό τον Κόρμπιν έγινε ένα «κίνημα που αποθεώνει τη διαμαρτυρία, με καλτ γαρνιτούρα, εντελώς ανίκανο να κυβερνήσει αξιόπιστα». Προφανώς η παρέμβασή του δεν άρεσε στους «Κορμπινίστας» που ελέγχουν πλέον τον κομματικό μηχανισμό. Εδωσε, όμως, μια ξεκάθαρη απάντηση, πολιτική και προσωπική, στο ερώτημα «τι πήγε λάθος», που προσπαθούν να απαντήσουν από την περασμένη Πέμπτη: οι παραδοσιακοί Εργατικοί ψηφοφόροι, η κομματική βάση που διαμορφώθηκε και από τον ίδιο τον Μπλερ, αποξενώθηκαν από το πολιτικό τους σπίτι. Εφταιξε η στρατηγική, έφταιξε το πρόγραμμα, έφταιξε το ύφος, έφταιξε η απόφαση που λήφθηκε για το Brexit – και για όλα αυτά υπεύθυνος είναι ο Κόρμπιν.

Δεν χρειάζεται να συμφωνεί κανείς, ούτε με τον Μπλερ ούτε με τον Σημίτη – και οι δύο, άλλωστε, μιλούν με αναφορές στην εποχή τους. Αλλο, όμως, η κριτική ματιά στην ηγεσία τους (κανείς δεν είναι τέλειος) και άλλο η απαξίωση της κληρονομιάς τους. Είναι και οι δύο εξαιρετικά πολύτιμοι για τα κόμματά τους. Κυρίως γιατί προσφέρουν μια ξεκάθαρη εναλλακτική σε όλους όσοι αρνούνται να συμβιβαστούν με τη σοσιαλδημοκρατία που πιστεύει πως θα ανακτήσει την παλιά της αίγλη τρέχοντας πίσω από ένα είδος Αριστεράς που δεν της ταιριάζει – γυρνώντας στις πολύ αρχικές της ρίζες, δίνοντας παλιές απαντήσεις σε νέες ερωτήσεις. Και μια εναλλακτική σε εκείνους που απελπισμένα κοιτούν τις δύο βασικές πλευρές του πολιτικού συστήματος να εκπροσωπούνται είτε από λαϊκιστές είτε από μπούφους. Δεν είναι μόνοι τους. Μόλις πριν από ένα μήνα, ο Μπαράκ Ομπάμα προειδοποίησε τους υποψήφιους στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών να προσέχουν πόσο θα στρίψουν το τιμόνι, γιατί «το σύστημα δεν χρειάζεται να καταστραφεί για να φτιαχτεί από την αρχή».

Το τρεντ δείχνει ακόμα «προοδευτικές συμμαχίες». Ομως οι σοσιαλδημοκρατικές φωνές που δεν φοβούνται να αναμετρηθούν με το παρελθόν τους και εκείνες που προειδοποιούν για τα πειράματα που αποτυγχάνουν όλο και αυξάνονται. Ανακουφίζοντας όσους δεν θέλουν να εγκαταλείψουν την πολιτική τους ταυτότητα, αλλά ούτε ταυτίζονται με τους Κόρμπιν και τους Τσίπρες. Μήπως, μετά τις τόσες πολιτικές αναφορές στα 80s, ήρθε η ώρα να αλλάξουμε δεκαετία;