Ο Δαρβίνος και η Τουρκία

Τη σχέση Δαρβινισμού και Ιστορίας πρώτος έθιξε άγγλος ιστορικός τον 19ο αιώνα. Την επιβεβαιώνει και σήμερα ο Ερντογάν με την πολιτική του. Η Τουρκία άλλωστε ποτέ δεν έκρυψε την επιθυμία της να ξανασυστήσει το μουσουλμανικό τόξο στα Βαλκάνια. Δεν το μπόρεσε για όσο διάστημα διαρκούσε ο Ψυχρός Πόλεμος, το επιχειρεί όμως οικονομικά και πολιτικά σήμερα. Απόδειξη; Η μεσοβέζικη στάση του βούλγαρου, του λιθουανού και άλλων πρωθυπουργών της ΕΕ απέναντι στην Ελλάδα που αποδεικνύει πόσο καλά και μεθοδικά διεισδύει η τουρκική πολιτική στις κοινωνίες της διευρυμένης Ευρώπης.

Πρέπει να το παραδεχθούμε. Ο Τούρκος γοητεύει τους έως πριν καταπιεσμένους από τα σοβιέτ πληθυσμούς της Ανατολικής Ευρώπης. Χαρίζει παράδες κι ας πεινάνε οι δικοί του στις παραμελημένες επαρχίες της χώρας. Κι εκείνοι τι του δίνουν; Αυτό που του στερεί η ελίτ της Ευρώπης και που ο άξεστος ανατολίτης γείτονας το μεταφράζει σε τσαμπουκά, γινάτι και επιθετικότητα. Πρώτος στόχος, η Ελλάδα. Τα πρώτα δείγματα φάνηκαν τη δεκαετία του 1970. Αρχικά, τον Νοέμβριο του 1973 με την παραχώρηση στην κρατική Εταιρεία Πετρελαίων άδειας για έρευνες στην υφαλοκρηπίδα του Β. Αιγαίου που έξι μήνες μετά τη βάφτισε τουρκική και την επεξέτεινε δύο ημέρες πριν από την εισβολή στην Κύπρο στο υπόλοιπο Αιγαίο μέχρι τα Δωδεκάνησα. Μπορεί η παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση να ήταν μια καλή αφορμή για εκείνες τις ενέργειες, αλλά το τουρκικό θράσος προκάλεσε πρωτίστως η αδυναμία της ελληνικής πλευράς: Ηταν η εποχή που είχε κορυφωθεί η διεθνής ανυποληψία του καθεστώτος των συνταγματαρχών και αυξηθεί η δυσαρέσκεια των Αμερικανών εξαιτίας μη εφαρμογής της συμφωνίας για τον ελλιμενισμό του 6ου Στόλου στα ελληνικά λιμάνια.

Πάγια θέση της Τουρκίας είναι πως όλο το Ανατολικό Αιγαίο αποτελεί «φυσική προέκταση» της Μικράς Ασίας. Διατηρώ ακόμα ζωηρή την ανάμνηση μιας αφήγησης του αείμνηστου πρέσβη Βύρωνα Θεοδωρόπουλου που, ως γενικός γραμματέας σε συνάντησή του με τον τούρκο ομόλογό του, είδε να του παρουσιάζει ο τελευταίος – χωρίς ωστόσο να του δώσει αντίγραφο – χάρτη των τουρκικών αξιώσεων που έθεταν την όριο γραμμή Ελλάδας – Τουρκίας κάπου ανατολικά της Χαλκιδικής, κι από εκεί ως κάτω στο Αιγαίο έφτανε 6 ν.μ. έξω από το Ηράκλειο! Για τους Τούρκους, τα ελληνικά νησιά δεν είναι παρά ένα γεωλογικό υστερόγραφο που ακουμπάει πάνω στην υφαλοκρηπίδα τους, άποψη που οδηγεί σε νομική τερατογονία, αφού καταλήγει να διασπά την ενότητα του ελληνικού κράτους και, φυσικά, δημιουργεί τετελεσμένα και στον εναέριο χώρο της, λόγος στον οποίον οφείλονται και οι διαρκείς παραβιάσεις από τουρκικά αεροσκάφη. Οτι η Τουρκία δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, το γνωρίζει ο καθένας. Γι’ αυτήν το ζήτημα δεν είναι νομικό, αλλά πολιτικό. «Με δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει στην κυριαρχία της το 36% του αιγαιακού χώρου και η Τουρκία μόλις το 9%, αν μοιρασθεί δίκαια το αδιάθετο 55%, θα σας ευνοήσει!» ήταν η κουτοπόνηρη προσέγγιση του τούρκου γενικού γραμματέα.

Είναι προφανές ότι δημιουργείται αδιέξοδο. Σε περίπτωση προσφυγής σε διεθνή δικαστική διαδικασία, καίτοι νομικά ισχυρότερη η θέση μας, δεν πρέπει να περιμένουμε πως θα δικαιωθούμε 100%. Επιπλέον, μία ακραία απόφαση εκτός από τον κίνδυνο εγκλωβισμού των ελληνικών νησιών στη λεγόμενη επήρεια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, δίνει στη γείτονα βάση για περαιτέρω διεκδικήσεις. Ακόμα και να εγκαταστήσει τεχνητές νησίδες πάνω «στην υφαλοκρηπίδα της», αλλά και ΑΟΖ στα υπερκείμενα ύδατα. Και το ακόμα χειρότερο: να βρεθούν τα ελληνικά νησιά χωρίς στρατό πάνω σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και μέσα σε… τουρκικό εναέριο χώρο! Τα περί συνεκμετάλλευσης δεν είναι παρά μια ακόμα παγίδα: σε δύο ίσα εταιρικά μερίδια το Αιγαίο διανέμεται δι’ άλλης οδού!

Χρειάστηκαν 15 αιώνες ληστρικών επιδρομών νομαδικών φυλών Τουρκομάνων ώσπου πέτυχαν τελικά οι Οθωμανοί Τούρκοι την πτώση του Βυζαντίου και της Ρώμης μαζί. Και το πέτυχαν γιατί η Ευρώπη ήταν απορροφημένη τότε σε θρησκευτικούς πολέμους. Πρώτη έπεσε η Πόλη. «Απείν η Πόλις έπεσεν, ο κόσμος ας προσέχη» έγραψε χρονογράφος της εποχής. Σήμερα, η Ευρώπη είναι ξανά αποδυναμωμένη εξαιτίας δικών της εσωτερικών ζητημάτων και οι Τούρκοι, που ποτέ δεν απώλεσαν τη νοοτροπία του νομάδα, αλωνίζουν σε Ιράκ, Συρία, Λιβύη, τώρα και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Ερντογάν με την αδιάλλακτη πολιτική του σήμερα, απαράμιλλα επιθετική με εκείνη των προγόνων του, νομάδων – σουλτάνων, δικαιώνει σε μέγιστο βαθμό τον Δαρβίνο και τη θεωρία του. Ας προσέχει, λοιπόν, η Ευρώπη!

Η Φωτεινή Τομαή είναι πρεσβευτής ε.τ., συγγραφέας διπλωματικών εκδόσεων του ΥΠΕ{IDI}Ξ