Η μοναξιά του Κόρμπιν

Η επόμενη ημέρα των βρετανικών εκλογών βρίσκει το κόμμα των Εργατικών στην πιο δεινή θέση των τελευταίων δεκαετιών. Το κόμμα έχασε πολλά από τα προπύργιά του στον βορρά της Αγγλίας, όπου η υποστήριξη των Εργατικών αποτελούσε κληρονομική υπόθεση όμοια με αυτήν της υποστήριξης της αγαπημένης ποδοσφαιρικής ομάδας, η οποία με θρησκευτική σχεδόν ευλάβεια περνάει από γενιά σε γενιά.

Τι έφταιξε και οδηγήθηκαν οι Εργατικοί σε αυτήν τη συντριβή; Η απάντηση που εύκολα δίνεται αυτές τις ημέρες παρουσιάζει τον αρχηγό του κόμματος Τζέρεμι Κόρμπιν ως τον αποκλειστικό υπεύθυνο της ήττας. Αυτή όμως η ανάγνωση είναι πολύ βολική για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη. Μπερδεύει το πολιτικό με το προσωπικό στοιχείο, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένα ή τουλάχιστον ελλιπή συμπεράσματα.

Θα βοηθούσε ίσως να κάνουμε τις παρακάτω υποθέσεις/ερωτήματα:

1. Αν ο Κόρμπιν ακολουθούσε ένα διαφορετικό πρόγραμμα – με σαφή θέση υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ θα κέρδιζαν οι Εργατικοί τις έδρες που έχασαν;

Σε καμία περίπτωση. Οι έδρες τις οποίες έχασαν οι Εργατικοί στον βορρά είχαν ψηφίσει με καθαρές πλειοψηφίες υπέρ της εξόδου. Μία ξεκάθαρη θέση των Εργατικών υπέρ της παραμονής θα απομάκρυνε αυτούς τους ψηφοφόρους ακόμη περισσότερο.

2.      Αν ήταν άλλος στη θέση του Κόρμπιν με ένα διαφορετικό, πιο κεντρώο, μανιφέστο θα κέρδιζε;

Πολλοί πιστεύουν ότι οι Εργατικοί υπό την ηγεσία του πρώην υπουργού Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, ο οποίος είναι πολιτικό τέκνο του Τόνι Μπλερ και έχει χαρισματικότητα, θα μπορούσε να συσπειρώσει τις πιο κεντρώες δυνάμεις γύρω από τους Εργατικούς. Αυτό το σενάριο, στις συγκεκριμένες εκλογές, πιστεύω θα οδηγούσε πάλι στις ίδιες απώλειες στον βορρά. Κι αυτό διότι στη συνείδηση της εργατικής τάξης του αγγλικού βορρά ο Τόνι Μπλερ και ο τρίτος δρόμος αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια των πολιτικών των συντηρητικών κυβερνήσεων των Θάτσερ και Μέιτζορ που οδήγησαν σε οικονομικό μαρασμό αυτές τις άλλοτε εύρωστες βιομηχανικές περιοχές.

3.       Αν ήταν άλλος στη θέση του Κόρμπιν με το ίδιο πρόγραμμα θα πετύχαινε;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα προϋποθέτει την απάντηση σε ένα άλλο συναφές ερώτημα: Υπήρχε περίπτωση ο αρχηγός κόμματος με πολιτικό μανιφέστο σαν αυτό του Κόρμπιν να μην υποστεί παρεμφερή και ενορχηστρωμένη δολοφονία χαρακτήρα; Αν η απάντηση είναι θετική τότε ένας χαρισματικός λαϊκιστής ηγέτης θα μπορούσε ίσως να κρατήσει τουλάχιστον αυτά τα προπύργια αν κατάφερνε να μετατοπίσει το επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης από το Brexit σε θέματα της καθημερινότητας όπως η λιτότητα, η έλλειψη επενδύσεων σε έργα υποδομής, στη δημόσια υγεία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Ομως το πιθανότερο είναι ένας τέτοιος ηγέτης να γινόταν και αυτός αντικείμενο ad hominem επιθέσεων. Η εμπειρία της μεταχείρησης του Ed Miliband – του πρώην ηγέτη του Εργατικού Κόμματος – από τα βρετανικά ταμπλόιντ ακόμη και με αντισημιτικούς υπαινιγμούς για τον ίδιο και τον πατέρα του δεν είναι τόσο μακρινή.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές ότι από τη στιγμή που ο Τζόνσον με το επιτελείο του (δηλαδή τον Ντόμινικ Κάμινγκς) ώθησαν επιτυχώς τη χώρα σε πρόωρες εκλογές μετατρέποντας τις τελευταίες σε δημοψήφησμα για το Brexit αλλά στη βάση του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος, όπου κάθε ψήφος δεν έχει την ίδια επίδραση στο τελικό αποτέλεσμα, οι τίτλοι τέλους για τους Εργατικούς στον αγγλικό βορρά είχαν γραφτεί. Εδώ ίσως έγκειται το μόνο σφάλμα του Κόρμπιν, ότι τελικά υπέκυψε στις πιέσεις να συμφωνήσει για τη διενέργεια πρόωρων εκλογών.

Τέλος καλό είναι να δούμε και κάποιους άλλους αριθμούς. Οι Εργατικοί σε αυτές τις εκλογές έλαβαν περισσότερες ψήφους (λίγο πάνω από 10,2 εκατομύρια) από τους Εργατικούς του Μπλερ το 2005 (9,5 εκατομμύρια). Επίσης το 57% των ψηφοφόρων ηλικίας 18-24, το 55% στις ηλικίες 25-34 και το 45% στις ηλικίες 35-44  ψήφισαν Εργατικούς (έναντι 19%, 23% και 30% που έλαβαν οι Συντηρητικοί στις αντίστοιχες ηλικιακές ομάδες). Το μήνυμα του Κόρμπιν φαίνεται να κερδίζει τις νέες γενιές. Ισως αυτή να είναι και η μόνη παρηγοριά για τον ίδιο αυτές τις ώρες.

Ο δρ. Αρης Γεωργόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Δημοσίου και Ευρωπαϊκού Δικαίου, της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Nottingham