Κόκκινες ζώνες

Στο νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας προσπαθούν πάντοτε να διαβάσουν πίσω από τις γραμμές. Δεν είναι μια μέθοδος αυτοσυντήρησης, αφού συχνά πυκνά οι διπλωματικοί παράγοντες είναι αναγκασμένοι να καλύψουν τα νώτα τους, περισσότερο πρόκειται για διαδικασία ρουτίνας, αφού στις διπλωματικές απαντήσεις και θέσεις ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Οσα βρίσκονται στη βιτρίνα, αυτά που φαίνονται δηλαδή με την πρώτη ματιά, είναι πάντα τακτοποιημένα και δεν εξεγείρουν. Κάπως έτσι, στο υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζονται ικανοποιημένοι από τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών, αφού επιτρέπουν στην Αθήνα να κάνει τα επόμενα βήματά της, αλλά με περίσκεψη ξαναδιαβάζουν την πρώτη αντίδραση του ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών φάνηκε να μη θέλει να κακοκαρδίσει κανέναν και συνέστησε «διάλογο» από τα ενδιαφερόμενα μέρη, αλλά στο ΥΠΕΞ δεν βλέπουν έναν Πόντιο Πιλάτο πίσω από την απάντηση. Η αναφορά του για κλειστές και περίκλειστες θαλάσσιες περιοχές που ευλόγως δημιουργούν ενστάσεις από τρίτες χώρες θα μπορούσε κάλλιστα να «κουμπώσει» με την πάγια τουρκική θέση ότι το Αιγαίο δεν είναι ένα ανοικτό πέλαγος και, συνεπώς, η υφαλοκρηπίδα των νησιών του είναι αμφισβητούμενη. Ο εκπρόσωπος δεν χαμήλωσε τον συναγερμό…

Μια πιο επίσημη ερμηνεία για αυτή την τοποθέτηση προεξοφλείται ότι θα αναζητήσει και ο Νίκος Δένδιας στο έκτακτο ραντεβού της Δευτέρας με τον Αντόνιο Γκουτέρες στη Γενεύη. Κυρίως, όμως, θα εξετάσει τις πιθανότητες το μνημόνιο Αγκυρας – Τρίπολης να μην αναρτηθεί στους σχετικούς καταλόγους του ΟΗΕ. Αυτή την ώρα φαίνονται ελάχιστες, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει προηγούμενο μη αποδοχής μιας διακρατικής συμφωνίας που φθάνει στην αρμόδια διεύθυνση του Οργανισμού για να πρωτοκολληθεί. Για τον ΟΗΕ πρόκειται για μια γραφειοκρατική διαδικασία – απλώς στον ίδιο φάκελο θα μπουν και οι ελληνικές ενστάσεις. Ενδεχομένως να προστεθούν και οι ενστάσεις Ιταλίας, Κύπρου ή Αιγύπτου, εάν προσεχώς στείλουν τις δικές τους επιστολές αντιρρήσεων στη Νέα Υόρκη. Για συζήτηση του θέματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, δε, η Αθήνα αντιλαμβάνεται πλήρως ότι τα περιθώρια είναι ακόμη στενότερα.

Ο διπλωματικός μαραθώνιος του υπουργού Εξωτερικών αποβλέπει μεν στη συγκρότηση ενός συμμαχικού δικτύου απέναντι στη μεγάλη πρόκληση, αλλά και στην αποτροπή μεγαλύτερων εμπλοκών εάν ο Ερντογάν βρει κι άλλους υποστηρικτές. Εάν λειτουργήσουν κι άλλοι παράγοντες, οι διαδοχικές πτήσεις της προσεχούς εβδομάδας – την Τρίτη θα μεταβεί στη Σαουδική Αραβία, την Τετάρτη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Πέμπτη στην Ιορδανία και την Παρασκευή στη Ρώμη – μπορεί να φέρουν αποτελέσματα και να αναδείξουν μια εικόνα απομόνωσης της Τουρκίας.

Σημαντικές εξελίξεις, ωστόσο, μπορεί να υπάρξουν μόνο μέσα από το ραντεβού με τον ιταλό υπουργό Εξωτερικών και αρχηγό του Κινήματος Πέντε Αστέρων Λουίτζι ντι Μάιο στο κλείσιμο της εβδομάδας. Μια απόφαση για επίσπευση των διαδικασιών οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας θα δρομολογούσε όντως εξελίξεις. Η ιταλική προσέγγιση, άλλωστε, δείχνει πιο ώριμη από άλλες περιπτώσεις, όχι λόγω της εταιρικής σχέσης στην ΕΕ, αλλά επειδή η Ιταλία είναι η μόνη χώρα με την οποία η Ελλάδα έχει οριοθετήσει (από το 1978) υφαλοκρηπίδα. Κι επιπλέον η Ρώμη εξακολουθεί να βλέπει σαν δικό της «οικόπεδο» τη Λιβύη και να δυσανασχετεί από το τουρκικό ρεσάλτο στην περιοχή. Η αντίδραση των Ιταλών για το τουρκολιβυκό μνημόνιο ενθαρρύνει την Αθήνα, αφού πίσω από τις γραμμές στο ΥΠΕΞ διακρίνουν έναν έντονο εκνευρισμό και στη Ρώμη. Η ιταλική φρεγάτα δεν έφθασε μεσοβδόμαδα στα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ μόνο για τα συμφέροντα της Eni. Μια τμηματική ανακήρυξη ΑΟΖ με την Αίγυπτο θα μπορούσε να είναι το επόμενο βήμα – και τότε η «κόκκινη ζώνη» που χάραξε η Αγκυρα από την Αττάλεια μέχρι τα λιβυκά παράλια θα εμπλέκεται με ζώνες άλλων, βάζοντας μπροστά το διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Με όλα αυτά τα σχέδια στον χαρτοφύλακα, ο Δένδιας τρέχει…