Ούτε Brexit, ούτε Τζόνσον, ούτε Κόρμπιν. Πολλά ζητάω;

Οταν ο Μπόρις Τζόνσον έγινε πρωθυπουργός, ζήτησα βοήθεια από έναν ευρωπαίο διπλωμάτη, έναν βετεράνο των υπεράκτιων αποστολών, προκειμένου να βάλω στις σωστές του διαστάσεις το βρετανικό πολιτικό χάος. Πού τοποθετούμαστε, ρώτησα, στο φάσμα της διεθνούς δυσλειτουργίας; Η διάγνωση ήταν μάλλον καθησυχαστική: ένα τρίκλισμα, όχι μια κάθετη πτώση. Υπήρχε όμως ένα σύμπτωμα βαθιάς ανησυχίας – πολίτες που έρχονταν σε επαφή με την πρεσβεία σε αναζήτηση ενός διαβατηρίου της ΕΕ. Σε σταθερές δημοκρατίες, δεν είναι νορμάλ να κάνεις έρευνα αγοράς για εναλλακτική υπηκοότητα.

Εχω κάνει τις συζητήσεις αυτές – κάποιες μισοαστείες, άλλες απολύτως σοβαρές – με ανθρώπους που ενεργοποίησαν κάποια αδρανή ιρλανδική καταγωγή ή υιοθέτησαν την υπηκοότητα των συντρόφων τους από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Γνωρίζω ζευγάρια, ευτυχώς μη παντρεμένα από χρόνια, που παντρεύτηκαν προκειμένου να επισπεύσουν την πολιτογράφηση ή να εξασφαλίσουν το καθεστώς των παιδιών τους ως βρετανών και ευρωπαίων πολιτών. Πριν από το δημοψήφισμα, ο συνδυασμός αυτός ήταν διαθέσιμος χωρίς κυβερνητική άδεια.

Και αυτό είναι το πιο μύχιο και το λιγότερο προβεβλημένο πολιτικά όφελος της συμμετοχής στην ΕΕ. Είναι η ελεύθερη κυκλοφορία, όπως εκφράζεται ως διάλυση των εσωτερικών συνόρων∙ η συνάθροιση ατομικών ζωών από υβριδικές ευρωπαϊκές οικογένειες. Το πρωί μετά το δημοψήφισμα, η συμβολική αποκατάσταση αυτών των συνόρων έγινε αισθητή με βάναυση σαφήνεια. Αναπόφευκτα, ο συμβολισμός απέκτησε μία δυσοίωνη γραφειοκρατική έκφραση: εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες είδαν το τεκμήριο του δικαιώματος να ανήκουν στη Βρετανία να τους αφαιρείται. Εγιναν ξένοι στον τόπο που αποκαλούσαν σπίτι τους.

Αυτούς τους ανθρώπους κατηγορεί ο Τζόνσον ότι «αντιμετωπίζουν το Ηνωμένο Βασίλειο σαν να ήταν μέρος της δικής τους χώρας». Η ρητορική ήταν αποτελεσματικά δόλια. Με λίγες μόνο λέξεις, απέρριψε τους υπηκόους της ΕΕ σαν μία ορδή εισβολέων, που καταχρώνται την εμπιστοσύνη του γηγενούς πληθυσμού.

Σε αυτό το σημείο, θα ήταν εύκολο να συνταγογραφήσει κανείς τους Εργατικούς ως αντίδοτο στο δηλητήριο που εγχέει ο Τζόνσον στο σώμα της πολιτικής: αυτό το χορταστικό μείγμα ξενοφοβίας, εξαπάτησης, συμπλέγματος ανωτερότητας και ψεύτικης εγκαρδιότητας. Πολλές όμως από τις καρδιές που ραγίζουν με την προοπτική ενός θριάμβου των Τόρις στις εκλογές αδυνατούν να χτυπήσουν γρήγορα από χαρά με τη σκέψη ενός Τζέρεμι Κόρμπιν στη θέση του πρωθυπουργού. Μια από αυτές τις καρδιές είναι και η δική μου. Αρνείται να συγχρονιστεί με την εκστρατεία των Εργατικών, όπως ακριβώς αρνείται να συμφιλιωθεί με το Brexit. Υπάρχει το ίδιο ανατριχιαστικό συναίσθημα ενός συνόρου που δεν ήταν εκεί πριν από λίγα χρόνια, πάνω ακριβώς στο μύχιο έδαφος της ταυτότητας. Είναι η γραμμή που χάραξε ο Κόρμπιν, και την οποία πολλοί Εβραίοι νιώθουν ότι δεν μπορούν να περάσουν. Μιλάμε για τον άνθρωπο ο οποίος απέρριψε κάποτε τους «σιωνιστές» ως ανίκανους να «καταλάβουν την αγγλική ειρωνεία»: κι ας «έχουν ζήσει σε αυτή τη χώρα για καιρό, πιθανόν όλη τη ζωή τους».

Η ένταση της επιθυμίας μου να δω τον Τζόνσον να χάνει απλώς τροφοδοτεί την οργή μου που οι Εργατικοί αξιώνουν, ως μέσο για να το επιτύχουμε αυτό, τη στήριξη στον Κόρμπιν. Για μερικές ώρες ακόμα, μένω να ονειρεύομαι μία Βρετανία που έχει γλιτώσει από την τρέλα του Brexit, και ένα Εργατικό Κόμμα απαλλαγμένο από τον ζυγό του Κόρμπιν. Ο συνδυασμός αυτός, ωστόσο, αψηφά τις εκλογικές πιθανότητες.