Ο Γρηγορόπουλος και η Μαρφίν

Στις 6 Δεκεμβρίου, επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου που ήταν το έναυσμα για διαδηλώσεις και για μεγάλες καταστροφές στο αθηναϊκό κέντρο, έχουν προγραμματιστεί δύο συγκεντρώσεις. Η μία θα είναι συγκέντρωση μαθητών και σπουδαστών το μεσημέρι που θα περάσει και από τη Βουλή, η άλλη σχημάτων του λεγόμενου αντιεξουσιαστικού χώρου το βράδυ της ίδιας ημέρας, που θα καταλήξει στα Εξάρχεια. Η αστυνομία ανησυχεί για την πιθανότητα εκτροπής σε βίαια επεισόδια και, ακόμα μια φορά, η αστυνομία θα βρεθεί σε επιφυλακή, προκειμένου να προλάβει και να αποτρέψει έκτροπα. Φοβισμένοι είναι οι κάτοικοι και οι επαγγελματίες της ευρύτερης περιοχής Εξαρχείων που, ακόμα μια χρονιά, βλέπουν τις ζωές τους και τις περιουσίες τους να βρίσκονται στο στόχαστρο ομάδων που απειλούν με βίαιες ενέργειες.

Η δολοφονία του Γρηγορόπουλου από αστυνομικό οδήγησε στη δίκη και στην καταδίκη του δολοφόνου του, του αστυνομικού Κορκονέα. Η καταδίκη της αστυνομικής αυθαιρεσίας, η έμπρακτη αποτροπή της και η λειτουργία του κράτους δικαίου είναι η απαίτηση κάθε δημοκράτη πολίτη αυτής της χώρας. Πολλοί απ’ όσους διαδηλώνουν στο όνομα του Γρηγορόπουλου, ωστόσο, και κυρίως οι μπαχαλοποιοί, θέλουν κάτι παραπάνω από δημοκρατία και κράτος δικαίου. Πιστεύουν ότι η κοινωνία είναι άδικη και ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα λιγότερο από το να ασκούν «ιδεολογική βία» εναντίον της, προκειμένου να την ξεχαρβαλώσουν. Και ετοιμάζονται να τιμήσουν μια συγκυρία κατά την οποία δόθηκε η ευκαιρία να δοξαστεί αυτό το βίαιο, μηδενιστικό και αντιδημοκρατικό μοντέλο πολιτικής κριτικής.

Είναι εντυπωσιακό ότι, έντεκα χρόνια μετά, η δολοφονία του Γρηγορόπουλου είναι ακόμα αφορμή όχι μόνο για τη γιορτή των μπαχαλάκηδων στο όνομα του αναρχισμού αλλά και μαθητών. Υποδορίως, η μνήμη ενός περιστατικού αυθαιρεσίας φτιάχνει υπόβαθρο απείθειας στους δημοκρατικούς κανόνες, στο όνομα μιας υποτίθεται δικαιότερης επαναστατικής βλέψης. Οι μαθητές είναι ευάλωτοι σε ρητορείες που μοιάζουν χειραφετητικές και απελευθερωτικές. Η κινητοποίησή τους είναι επιτυχία όσων εργαλειοποιούν την κουλτούρα της βίας και τις υποτιθέμενες χειραφετητικές συνδηλώσεις της για να στρατολογούν οπαδούς.

Είναι το αντίθετο ακριβώς απ’ ό,τι έχει συμβεί με άλλα θύματα της πολιτικής βίας. Τις προάλλες, στα Εξάρχεια εμφανίστηκε απειλητικό σύνθημα, υπογεγραμμένο μάλιστα με σφυροδρέπανο, που απειλούσε τη ζωή του δημάρχου της Αθήνας, Κώστα Μπακογιάννη, ο πατέρας του οποίου, Παύλος, δολοφονήθηκε από τους τρομοκράτες της 17 Νοέμβρη – τον Κουφοντίνα και τους Ξηρούς. Καμία συγκέντρωση δεν γίνεται για τα θύματα της τρομοκρατίας στη χώρα.

Oπως καμία συγκέντρωση δεν έχει γίνει για τα τρία θύματα της Μαρφίν, την Αγγελική Παπαθανασοπούλου, τον Επαμεινώνδα Τσάκαλη και την Παρασκευή Ζούλια, που εγκλωβίστηκαν στη φλεγόμενη τράπεζα από εμπρηστικές βόμβες τις οποίες είχαν ρίξει κουκουλοφόροι, όσο εξελισσόταν αντιμνημονιακή πορεία. Από τους νεκρούς αυτούς δεν θα εμπνευστούν μαθητές, δεν θα καταδικάσουν τον εξτρεμισμό και τα μπάχαλα, δεν θα υπερασπιστούν το δημοκρατικό δικαίωμα στην εργασία η οποία, για τα επαναστατικά υποκείμενα, παράγει μόνο αλλοτρίωση (εκτός αν ασκείται στο πλαίσιο του επαναστατικού πλάνου, ή υποχρεωτικά ως τιμωρία του αντικαθεστωτισμού).

Με άλλα λόγια, ένα από τα αξιακά προβλήματα της κοινωνίας μας είναι ότι ενώ παράγεται πολιτικό νόημα από τη βίαιη διαμαρτυρία που ακολούθησε τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου, δεν παράγεται κανένα νόημα από τη δολοφονία των τριών της Μαρφίν. Οι δυνάμεις που επιθυμούν μια κανονική κοινωνία, που θα τη συγκροτούν η εργασία, η πρόοδος, η δημιουργικότητα, η γνώση, τελικά η δημοκρατία, αδυνατούν να δώσουν νόημα σε γεγονότα που υπερασπίζουν τις επιδιώξεις τους. Ατυχώς.