Αναχώματα

Κρανοφόροι εισβάλλουν σε αμφιθέατρο, απειλούν, φωνάζουν και χτυπούν, φοιτητές που μιλούν από το βήμα μπουγελώνονται και αναγκάζονται να αποχωρήσουν, άλλοι δέχονται επίθεση και τραυματίζονται, κάποιοι προσπαθούν να τους προστατεύσουν, ενώ οι υπόλοιποι τρέχουν να σωθούν. Σε ένα άλλο πανεπιστήμιο, αντιεξουσιαστές ανακαταλαμβάνουν χώρο που είχε εκκενωθεί και μιλούν για «αναχώματα πολέμου απέναντι στο κράτος και τις πρυτανικές αρχές».

Ενα είναι βέβαιο: τέτοιες σκηνές δεν μπορεί και δεν πρέπει να επαναληφθούν. Το θέμα είναι τι πρέπει να γίνει για να εξασφαλιστεί μια στοιχειώδης ομαλότητα.

Η πρόσφατη έφοδος των ΜΑΤ στην ΑΣΟΕΕ, που έγινε κατόπιν διαμαρτυριών των φοιτητών και πρόσκλησης της συγκλήτου, είναι φανερό πως δεν έλυσε το πρόβλημα. Συνοδεύτηκε μάλιστα και από μια αχρείαστη βιαιότητα που πυροδότησε ακόμη περισσότερο την ένταση – και οδήγησε σε πράξεις «αντεκδίκησης» στο Πάντειο. Ετσι κι αλλιώς, δεν είναι δυνατόν να μπουκάρουν κάθε τόσο οι δυνάμεις του Χρυσοχοΐδη στα πανεπιστήμια για να βγάζουν έξω τους μπαχαλάκηδες. Ούτε να φρουρούν μέρα-νύχτα τις σχολές προκειμένου να γίνονται μαθήματα. Από κάπου αλλού πρέπει να πιαστεί το θέμα.

Μια πρόταση που έχει πέσει είναι να μπορεί να μπαίνει κανείς στο πανεπιστήμιο μόνο με ειδική ταυτότητα. Ετσι συμβαίνει σε πολλά ιδρύματα του εξωτερικού. Εκεί όμως δεν θεωρείται μέρος της διακίνησης ιδεών η είσοδος κρανοφόρων τιμωρών. Κι όταν κάποιος ταραχοποιός συλλαμβάνεται, πηγαίνει φυλακή χωρίς να δημιουργηθεί αμέσως ένα κίνημα συμπαράστασης.

Εν πάση περιπτώσει, η θέσπιση ταυτοτήτων δεν θα εμπόδιζε τα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν στο Πάντειο. Μόνο μια πανεπιστημιακή δύναμη προστασίας/φρούρησης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Αλλά και πάλι, αν δεν υπάρχει αποφασιστικότητα και βούληση από την πλευρά των διοικητικών αρχών, του διδακτικού προσωπικού και των φοιτητών, αν τα «αναχώματα πολέμου» δεν απαντηθούν με αναχώματα δημοκρατίας, οι τραμπούκοι πάντα θα αποδεικνύονται δυνατότεροι.

Εύκολο να το λέει κανείς από ένα δημοσιογραφικό γραφείο. Στην πράξη, όμως, υπάρχουν σοβαρά εμπόδια. Ο φόβος. Ο φανατισμός. Η ευθυνοφοβία. Η αδιαφορία. Και, φυσικά, η στείρα πολιτική αντιπαράθεση. Αρκεί να διαβάσει κανείς μια συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καταλάβει το μέγεθος του προβλήματος. Εκφράζει κάποιος την απελπισία του για την κατάσταση και τον ειρωνεύεται ο άλλος ότι νόμιζε πως με την κατάργηση του ασύλου θα θεραπεύονταν αυτομάτως όλες οι αρρώστιες.

Ναι, το πρόβλημα της βίας είναι γενικότερο, το γνωρίζουμε δεκαετίες τώρα. Είναι θέμα των γονέων, είναι θέμα των δασκάλων, είναι θέμα των διανοουμένων, είναι θέμα της κοινωνίας των πολιτών. Και, φυσικά, είναι θέμα των πολιτικών. Αλήθεια, ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να θεωρεί ότι η δημοκρατία απειλείται από την κανονικότητα; Και η συνήθως λαλίστατη υπουργός Παιδείας δεν έχει άποψη για τη σύγκρουση των δύο κόσμων στα πανεπιστήμια; Θεωρεί η Νίκη Κεραμέως ότι η καθημερινή απαξίωση των πανεπιστημίων αποτελεί αρμοδιότητα άλλου υπουργείου;