Να μιλήσουμε για την Ακροδεξιά;

Πριν από λίγες ημέρες, σε ένα μικρό κρατίδιο της Γερμανίας, το ακροδεξιό κόμμα AfD πήρε 23,4%. Βέβαια το ακροαριστερό κόμμα Die Linke πήρε 31%.

Οι τίτλοι των εφημερίδων όμως ανησυχούσαν για την άνοδο της Ακροδεξιάς.

Την περασμένη Κυριακή, η Ισπανία απέτυχε για τέταρτη συνεχόμενη εκλογή σε τέσσερα χρόνια να βγάλει κυβέρνηση – κι ούτε είναι βέβαιο ότι θα αποκτήσει σταθερή κυβέρνηση σύντομα.

Το ακροδεξιό κόμμα Vox πήρε 15,1%. Δεν είναι λίγο, αλλά δεν το λες και πλημμυρίδα.

Οι αντιδράσεις όμως για το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αφορούσαν τη διετή ακυβερνησία της χώρας αλλά την παράξενη αυτή Ακροδεξιά του 15,1%.

Στην Ελλάδα, αν ανοίξεις μια εφημερίδα που πρόσκειται στην Αριστερά, νομίζεις ότι ζεις στην Ιταλία του Μουσολίνι. Σχεδόν σε καθημερινή βάση «Η Αυγή» έχει πάνω από δέκα φορές τη λέξη «Ακροδεξιά / ακροδεξιός / ακροδεξιοί» σε διάφορους τίτλους για διάφορα θέματα.

Κι όχι μόνο μιλώντας για την Ελλάδα. Στο μυαλό τους η σημερινή Ευρώπη αρχίζει να θυμίζει επικίνδυνα κάποιο «4ο Ράιχ», παρόλο που σε καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν φαίνεται να απειλείται σοβαρά η δημοκρατία από τους εχθρούς της.

Αυτό μάλιστα σε αντίθεση με κάπως παλαιότερους καιρούς, όταν ακόμη και μετά τον πόλεμο η αντιδημοκρατική Δεξιά και η αντιδημοκρατική Αριστερά είτε κυβέρνησαν είτε αιματοκύλισαν καμιά εικοσαριά ευρωπαϊκές χώρες. Από την Ουγγαρία το 1956 και την Τσεχοσλοβακία το 1968 έως την Ελλάδα της χούντας, την Ισπανία του Φράνκο και την Ιταλία των «Ερυθρών Ταξιαρχιών».

Από την άποψη της απειλής δηλαδή η περίοδος 1955-1975 ήταν πολύ πιο επικίνδυνη για την ευρωπαϊκή δημοκρατία από τη σημερινή. Και η αποσταθεροποίηση τότε δεν αφορούσε ένα μικρό γερμανικό κρατίδιο, αλλά ολόκληρες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα. Οι κίνδυνοι προέρχονταν τόσο από δεξιά όσο και από αριστερά. Και οι διαφορές λύνονταν με αίμα.

Από το 1962 έως το 1980, η Ιταλία είχε περισσότερους από πεντακόσιους νεκρούς και τεσσερισήμισι χιλιάδες τραυματίες σε έναν εμφύλιο «χαμηλής έντασης».

Στην πραγματικότητα, βεβαίως, το δίλημμα επί της ουσίας είναι πλέον εντελώς υποθετικό. Καταρχήν, επειδή καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν φαίνεται σήμερα να στρίβει αριστερά. Σε αντίθεση με πολλές που στρίβουν δεξιά.

Ερώτηση. Μήπως στρίβουν ακροδεξιά; Να το δούμε κι αυτό.

Υπάρχει κάτι που ο φιλόσοφος Κλοντ Μισεά έχει ονομάσει «το Θεώρημα του Οργουελ». Χρησιμοποίησε γι’ αυτό μια γνωστή παρατήρηση του βρετανού και σοσιαλιστή συγγραφέα που έγραφε πως όταν τα λαϊκά στρώματα στρέφονται προς την Ακρα Δεξιά, τότε είναι η Αριστερά που πρέπει να ξανασκεφτεί τον εαυτό της.

Ολοι ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι το Μεταναστευτικό διαλύει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, αποδιαρθρώνει τα πολιτικά συστήματα κι ενισχύει παντού την Ακροδεξιά. Γιατί την ενισχύει; Επειδή απέναντι σε ένα βαθύ λαϊκό πρόβλημα οι συστημικές πολιτικές δυνάμεις δεν έχουν να προτείνουν καμία συγκεκριμένη λύση. Μόνο καλά λόγια και πλούσια αισθήματα.

Τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα όταν η ίδια η Αριστερά κατασκευάζει την Ακροδεξιά ως μπαμπούλα. Ακριβώς δηλαδή όπως η Δεξιά χρησιμοποιούσε μετά τον πόλεμο τον μπαμπούλα του κομμουνισμού για να εδραιώσει την κυριαρχία της.

Η λογική είναι ίδια. Η διαφορά είναι ότι η Δεξιά το έκανε με επιτυχία.

Πάμε στην Ελλάδα. Η κατασκευή της Ακροδεξιάς από την Αριστερά δεν είναι τωρινό φαινόμενο.

Στον Εμφύλιο (1946-1949) το ΚΚΕ μιλούσε για «μοναρχοφασισμό» και χαρακτήριζε τους αντιπάλους του «μοναρχοφασίστες» όταν ήταν καταφανές ότι απέναντί του βρισκόταν απλώς μια κοινοβουλευτική κυβέρνηση συνεργασίας δημοκρατικών κομμάτων, η οποία δεν είχε τίποτα το φασιστικό.

Δεν ήταν παρά μια τυπική, αν και αποτυχημένη, προσπάθεια δαιμονοποίησης του αντιπάλου από την πλευρά μιας παράταξης που έχει τον φανατισμό και την εχθροπάθεια στο αίμα της. Λες κι αν οι άλλοι ήταν όντως «μοναρχοφασίστες» θα έχαναν τον πόλεμο!

Δύο πιο πρόσφατα παραδείγματα είναι οι Πρέσπες και το Μεταναστευτικό.

Και στις δύο περιπτώσεις το πρώτο ανακλαστικό του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν να κατανοήσει ή να καταπραΰνει τις αντιδράσεις. Αλλά να τις χαρακτηρίσει «ακροδεξιές» και να τις στιγματίσει ως «δραστηριότητα ακροδεξιών».

Αντιδρούν οι ακροδεξιοί; Ενδεχομένως. Οπως όμως αντιδρούν και δεξιοί, και δημοκράτες, και κεντρώοι, και κεντροαριστεροί, και απολίτικοι. Διότι σε καμία περίπτωση οι συντριπτικές πλειοψηφίες που απέρριπταν τις Πρέσπες και δυσφορούν σήμερα με τους μετανάστες δεν είναι πλειοψηφίες ακροδεξιών.

Είναι πλειοψηφίες ανθρώπων που απλώς διαφώνησαν με τις Πρέσπες για εθνικούς, ταυτοτικούς, πολιτικούς ή άλλους λόγους. Κι ενδεχομένως ενοχλούνται ή αισθάνονται ότι απειλούνται από τη μαζική εισροή μουσουλμάνων μεταναστών στην καθημερινότητά τους.

Απλή λογική, δηλαδή. Που λέει πως αν το Μεταναστευτικό εκτοξεύει την Ακροδεξιά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, αυτό αποκλείεται να συμβαίνει επειδή ξαφνικά από το 2015 και μετά πολυάριθμοι ευρωπαίοι πολίτες όλων των χωρών αποφάσισαν να ντυθούν φασίστες και ναζί.

Μάλλον το πιθανότερο είναι ότι ισχύει «το Θεώρημα του Οργουελ».