Πρώτα σύννεφα στα ομόλογα

News Analysis

Μέχρι και τις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων κατέρριπταν το ένα ιστορικό χαμηλό μετά το άλλο. Το ελληνικό Δημόσιο δανείστηκε δύο φορές με αρνητικά επιτόκια (έως και -0,08% για τα τρίμηνα έντοκα) και η απόδοση του δεκαετούς έφτασε ακόμα και στις παρυφές του 1,14%. Αναλυτές έβλεπαν σύντομα την απόσταση που χωρίζει τις αποδόσεις ελληνικών και ιταλικών δεκαετών τίτλων να περνούν σε αρνητικό έδαφος (προσέγγισαν το μηδέν την περασμένη εβδομάδα) και μετά, σαν να πάτησε κάποιος ένα μαγικό κουμπί, το σκηνικό άρχισε να αλλάζει. Μαγικά κουμπιά στις αγορές δεν υπάρχουν και όλα έχουν την εξήγησή τους.

Στις ευρωπαϊκές αγορές, το «γύρισμα» με μαζικές πωλήσεις ομολόγων είχε αρχίσει να καταγράφεται από τον Σεπτέμβριο. Ενδεικτικό είναι ότι στους γερμανικούς τίτλους, στις αρχές Σεπτεμβρίου, σε καμία διάρκεια, ακόμα και στην τριακονταετία, δεν υπήρχε θετική απόδοση. Στο τριακονταετές γερμανικό ομόλογο η μέση απόδοση του Σεπτεμβρίου ήταν -0,068%, αλλά τον Οκτώβριο η μέση απόδοση επέστρεψε σε θετικό έδαφος (+0,041%) και χθες κυμαινόταν στην περιοχή του 0,2%-0,3%. Η άνοδος των αποδόσεων στην αγορά ομολόγων συνοδεύεται από πτώση τιμών και οι τιμές πέφτουν όταν η ζήτηση περιορίζεται.

Οι επενδυτές οι οποίοι αγόραζαν μανιωδώς ομόλογα σε όλο τον κόσμο από τις αρχές του 2019, υπό καθεστώς έντονης αβεβαιότητας για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας στη σκιά των εμπορικών πολέμων, φάνηκε τις τελευταίες εβδομάδες να ελπίζουν πως κάτι μπορεί να πάει καλύτερα σε σχέση με το χειρότερο δυνατό σενάριο που επικρατούσε νωρίτερα. Οι αχτίδες ελπίδας για συμβιβασμούς στον μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο της υφηλίου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα συνέβαλαν καθοριστικά ώστε οι επενδυτές να στραφούν και πάλι στις μετοχές, αυξάνοντας τη διάθεση ανάληψης ρίσκου. Τα ασφαλή καταφύγια των ομολόγων είχαν φτάσει να κοστίζουν πολύ ακριβά σε φύλακτρα. Ακόμα και η Ελλάδα έφτασε να βγάζει «κέρδος» 0,08% για να δανειστεί από τους επενδυτές για τρεις μήνες, χωρίς καν να έχει επενδυτική βαθμίδα.

Σε αυτό το περιβάλλον, από τα τέλη της περασμένης εβδομάδας, διεθνείς οίκοι άρχισαν να στέλνουν προειδοποιητικά σήματα στην επενδυτική κοινότητα σε σχέση με τις αποτιμήσεις των ελληνικών κρατικών χαρτιών.

Η ελβετική UBS έκανε την αρχή βγάζοντας σύσταση στους επενδυτές να αποφεύγουν τους ελληνικούς τίτλους, ιδίως αυτούς που λήγουν μετά το 2021, όταν κατά την εκτίμηση των αναλυτών της σταματά να υπάρχει η ασφάλεια του cash buffer.

Ακολούθησε η Societe Generale, δίνοντας σήμα ρευστοποιήσεων στην επενδυτική κοινότητα, χαρακτηρίζοντας «υπερβολικές» τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, ενώ η Moody’s προέβλεψε τη Δευτέρα ότι οι προοπτικές για τα ομόλογα παγκοσμίως το 2020 είναι πια αρνητικές (από ουδέτερες στο προηγούμενο report της).

Με αυτά τα δεδομένα, αναλυτές περιμένουν πως σταδιακά ο όγκος των κρατικών ομολόγων 17 τρισ. δολαρίων με αρνητικό επιτόκιο που καταγράφηκε στις αρχές του φθινοπώρου θα συρρικνωθεί δραστικά. Ευτυχώς, θα πει κανείς, σκεπτόμενος πολιτικά, η Ελλάδα κατάφερε να καταγράψει στο ιστορικό της μια έκδοση δεκαετούς ομολόγου με ιστορικά χαμηλή απόδοση (1,5%) και αρνητικό κόστος δανεισμού στα έντοκα γραμμάτια.

Το γύρισμα της αγοράς ήλθε να υπενθυμίσει ότι αυτές οι συνθήκες «κανονικότητας» για την Ελλάδα δεν έχουν βαθιές ρίζες, χωρίς βεβαίως να υποτιμάται το γεγονός ότι το 2019 ξεκίνησε με αποδόσεις στη δεκαετία 4,2% και έφτασε το δεκαετές να «φλερτάρει» με το 1%. Η διεκδίκηση χαμηλότερων πρωτογενών πλεονασμάτων όμως με «όπλο» μόνο την αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου δεν αρκεί. Ισως γι’ αυτό και οι Ευρωπαίοι δεν είναι διατεθειμένοι να δρομολογήσουν αποφάσεις πριν από τα μέσα του 2020, όταν θα υπάρχουν κάποια πρώτα σαφή δείγματα γραφής στο μέτωπο της ανάπτυξης.

Στη μείωση του κόστους δανεισμού του Δημοσίου, η Ελλάδα «καβάλησε» το κύμα των αγορών, με τη νέα κυβέρνηση να βάζει τη δική της έντονη σφραγίδα. Για την τόνωση της ανάπτυξης, θα πρέπει η κυβέρνηση να κινηθεί κόντρα στο διεθνές ρεύμα.