Τα τσεκούρια του πολέμου

Κανείς δεν θα μπορούσε να περιμένει ότι η εκτύλιξη της διαδικασίας ενώπιον της συσταθείσας «προανακριτικής» κοινοβουλευτικής Επιτροπής για την υπόθεση της «σκευωρίας περί τη Novartis» θα εξελισσόταν μέσα σε απόλυτη θεσμική και πολιτική ηρεμία.

Πρώτον, γιατί η ίδια η διαδικασία είναι, από τη φύση της, συγκρουσιακή: αναθέτει σε βουλευτές ρόλο οιονεί δικαστών, για πράξεις σημερινών ή χθεσινών συναδέλφων τους, που μπορούν να οδηγήσουν τους μεν «κατηγόρους» στο δικαστήριο της κοινής γνώμης, τους δε «κατηγορουμένους» στο Ειδικό Δικαστήριο και ίσως τελικά στη φυλακή. Δεύτερον, γιατί ο βασικός σημερινός κατηγορούμενος ήταν ο χθεσινός βασικός κατήγορος σε μια υπόθεση που δεν ευδοκίμησε, ως τώρα, ούτε ενώπιον της Δικαιοσύνης ούτε ενώπιον της Βουλής. Και, τρίτον, γιατί η παράταξη στην κυβέρνηση της οποίας συμμετείχε το πρόσωπο του οποίου διερευνώνται οι ευθύνες επέλεξε (η παράταξη, όχι το πρόσωπο, το οποίο δεν ανήκε καν οργανικά στην παράταξη) να κινηθεί μετωπικά και πολωτικά.

Η αναπόφευκτη ένταση δεν δικαιολογεί, ωστόσο, να μην αφήνεται η Επιτροπή να κάνει τη δουλειά της. Δύο στοιχεία, που πηγάζουν από αντίστοιχες κινήσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τη δυσκολεύουν πέραν του θεμιτού ορίου. Πρώτον, η συνειδητή και προσχεδιασμένη, αλλά νομικά έωλη, σύμμειξη δύο υποθέσεων, του «σκανδάλου Novartis» και της «σκευωρίας περί τη Novartis» και η προσπάθεια να οδηγηθεί η Επιτροπή, καθώς και η κοινή γνώμη, στην εξέταση της πρώτης, ενώ συγκροτήθηκε για να ερευνήσει τη δεύτερη. Η προ ημερών επιστολή του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στον πρόεδρο της Επιτροπής Αναθεώρησης για κατόπιν εορτής και εκτός διαδικασίας υπερψήφιση ερμηνευτικής δήλωσης στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών είναι χαρακτηριστική αυτής της προσπάθειας. Δεύτερον, η δημιουργία εντυπώσεων δήθεν «θεσμικής αντίστασης», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται μόνο για παρακώλυση, επ’ αφορμή της απόφασης της Επιτροπής για αντικατάσταση δύο μελών που με πράξεις και δηλώσεις τους «έθεσαν εαυτούς εκτός Επιτροπής». Η επίκληση «αντισυνταγματικής και παράνομης μεθόδευσης αποκλεισμού», ενώ το Σύνταγμα δεν λέει τίποτα εν προκειμένω, ενώ ο Κανονισμός της Βουλής απονέμει αποκλειστικό δικαίωμα απόφασης στην Επιτροπή και ενώ δεν πρόκειται για αποκλεισμό αλλά για ανάδειξη κωλύματος που οδηγεί σε αντικατάσταση, αποδεικνύει τον καθαρά πολιτικό, και συγχρόνως αστήρικτο από νομική άποψη, χαρακτήρα του διαβήματος. Η δε «ρελάνς στη ρελάνς», με το αίτημα, εκ μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης αυτή τη φορά, αντικατάστασης άλλων μελών της Επιτροπής, θα κριθεί και αυτό θεσμικά, δηλαδή από την ίδια την Επιτροπή.

Με την πρώτη μεθόδευση ξεπερασμένη και τη δεύτερη απογυμνωμένη, σημασία έχει τώρα να προχωρήσει η Επιτροπή στην έρευνα περί της ουσίας, να εξεταστούν οι κρίσιμοι, και ως τώρα άφαντοι, μάρτυρες, να σταθμιστούν τα στοιχεία, να βγουν νομικά και όχι επικοινωνιακά συμπεράσματα. Παρήγορο είναι ότι, με αντικαταστάτες των δύο που δεν μπορούν να συνεχίσουν ή με δύο μέλη λιγότερα, η Επιτροπή δείχνει αποφασισμένη να πάει μπροστά. Παράλληλα, η Δικαιοσύνη, με την υψηλού συμβολισμού χθεσινή απόφαση της Εισαγγελίας περί σύγκλησης της Ολομέλειας των Εφετών της Αθήνας για τη διερεύνηση όλων των πτυχών της υπόθεσης Novartis, δείχνει ότι δεν έχει διάθεση να «θάψει» τίποτα. Αν έθαβαν και κάποια κόμματα το τσεκούρι του -άδοξου – πολέμου, θα ήταν ακόμα καλύτερα.

O Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος