«Παμ, παμ, παμ»

Την ώρα εκείνη, λέει ένας αυτόπτης μάρτυρας, οι διαδηλωτές κατασκεύαζαν ένα οδόφραγμα. Αστυνομικοί έσπευσαν προς το μέρος τους. Δεν προβλήθηκε κάποια αντίσταση, δεν υπήρξε συμπλοκή. Ενας αστυνομικός απλώς πυροβόλησε. «Ακούστηκαν τρεις ήχοι, παμ, παμ, παμ».

Ο πρόεδρος της Κίνας πρέπει να είχε φτάσει εκείνη την ώρα στην Αθήνα. Δεν είχε βέβαια συναντήσει ακόμη τον Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν είχε αναφερθεί στον Κομφούκιο και τον Αριστοτέλη, δεν είχε επισκεφθεί την Cosco, δεν είχε υπογράψει ούτε μία από τις 16 τελικές συμφωνίες. Και φυσικά δεν είχε παραστεί ακόμη στο επίσημο δείπνο του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Ενας άλλος αυτόπτης είναι πιο αναλυτικός. Ενας διαδηλωτής με λευκή κουκούλα, λέει, κατευθύνθηκε προς τον αστυνομικό, εκείνος τον σημάδεψε με το όπλο του, τον έπιασε από τον λαιμό με το αριστερό χέρι και πυροβόλησε εξ επαφής με το δεξί έναν άλλο διαδηλωτή που τον πλησίαζε. Ο πρώτος ξέφυγε, ενώ ο δεύτερος έπεσε σε απόσταση λίγων μέτρων από το αυτοσχέδιο μνημείο που έχει στηθεί για έναν άλλο διαδηλωτή που έχασε τη ζωή του την περασμένη εβδομάδα. Το αίμα ράντιζε τον δρόμο δίπλα στα κεριά, τα λουλούδια και τις αντικυβερνητικές αφίσες.

Οι «στασιαστές» είναι εχθροί του λαού και καταστρέφουν την κοινωνία, δήλωσε η κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ, Κάρι Λαμ. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Κίνας το είπε πιο χαριτωμένα πριν από λίγες εβδομάδες στο Νεπάλ: «Οποιος επιχειρήσει να αφαιρέσει οποιαδήποτε περιοχή από την Κίνα θα εξαφανιστεί, το σώμα του θα γίνει κομμάτια και τα κόκαλά του σκόνη». Αλλά χθες στην Αθήνα δεν είπε τέτοια. Επαίνεσε το «λίκνο του κλασικού δυτικού πολιτισμού», μίλησε για «μια ψυχή σε δύο σώματα», γενικά είχε κέφια.

Αυτοί οι νεαροί στο Χονγκ Κονγκ, πάλι, έχουν άλλου είδους κέφια. Χθες τους προειδοποίησε ένας από τους εκπροσώπους του – γνωστού για την ελευθερία του – κινεζικού Τύπου ότι η αστυνομία του Χονγκ Κονγκ δεν έχει να φοβάται τίποτα, αφού τη στηρίζουν όχι μόνο ο κινεζικός λαός, αλλά και ο κινεζικός στρατός. Αλλά εκείνοι συνεχίζουν εδώ και 24 εβδομάδες να διαδηλώνουν κάθε Σαββατοκύριακο για τη δημοκρατία.

Πριν από λίγες ημέρες γιορτάσαμε τα 30 χρόνια από την πτώση του Τείχους. Εκείνη τη μοιραία χρονιά, βέβαια, δεν έγιναν μόνο χαρμόσυνα πράγματα. Εγινε και η σφαγή στην πλατεία Τιεν Ανμέν. Ισως και 10.000 άνθρωποι να έχασαν τη ζωή τους. Κι εκείνοι υπέρ της δημοκρατίας διαδήλωναν. Ανάμεσά τους μπορεί να ήταν κι ο «Αγνωστος Επαναστάτης», ο άνθρωπος που στάθηκε μπροστά στο τανκ. Μπορεί και όχι. Κανείς δεν θα το μάθει ποτέ. Ο άνθρωπος που τον φωτογράφισε πέθανε τον Σεπτέμβριο.

Ευτυχώς δεν προέκυψε άλλος Tank Man όσο ήταν στην Αθήνα ο πρόεδρος της Κίνας. Αυτός που πυροβολήθηκε εξ επαφής κι ο άλλος που του έβαλαν φωτιά δεν πουλάνε και τόσο, καμιά δεξίωση δεν μπορούν να καταστρέψουν.