Τα ζώα στο προσκήνιο

Τη σκηνή την περιγράφουν δύο δημοσιογράφοι του  L’Obs στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού. Είναι 11 Σεπτεμβρίου, ο Εμανουέλ Μακρόν είναι βυθισμένος στις σημειώσεις του, ενώ γύρω του ο ένας υπουργός μετά τον άλλον εκθέτει τις προτεραιότητές του. Ξαφνικά, ένα θέμα τραβάει την προσοχή του γάλλου προέδρου. «Κούνησε το κεφάλι του, κάτι που σημαίνει έγκριση», λέει ένας σύμβουλος. Ο υφυπουργός αρμόδιος για τη νεολαία Γκαμπριέλ Ατάλ είχε μόλις εισηγηθεί να ασχοληθεί η κυβέρνηση σοβαρά με τα δικαιώματα των ζώων, «ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τους νέους», και να μην αφήσει αυτό το πεδίο στα ακραία κόμματα.

Πράγματι, κάποιοι από τους παρόντες έχουν ήδη πικρή εμπειρία: ο υπουργός Γεωργίας, για παράδειγμα, προκάλεσε θύελλα όταν παραβρέθηκε σε μια ταυρομαχία τον περασμένο Αύγουστο και αναγκάστηκε στη συνέχεια να ζητήσει συγγνώμη. Την ίδια στιγμή, οι πρωτοβουλίες για τα ζώα πολλαπλασιάζονται. Στις 13 Νοεμβρίου θα διεξαχθεί στη γαλλική Εθνοσυνέλευση συζήτηση με θέμα «Η σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα στη σημερινή κοινωνία», βουλευτές προωθούν σχέδια νόμου για τα δικαιώματα των ζώων, ενώ δεν λείπουν και οι ακτιβισμοί όπως ο εγκλεισμός του ευρωβουλευτή Γιανίκ Ζαντό σε ένα κλουβί για να καταγγείλει την κακοποίηση των ζώων εκτροφής.

Τι προκάλεσε αυτή την ξαφνική ευαισθητοποίηση; Το εντυπωσιακό 2,2% που έλαβε το Κόμμα για τα Ζώα στις ευρωεκλογές του περασμένου Ιουνίου. Σχεδόν όσο το Κομμουνιστικό Κόμμα! «Είμαι κατάπληκτος», λέει ένας πρωτοκλασάτος υπουργός στον Obs. «Εχει γίνει το πιο σημαντικό θέμα. Οι πολίτες έχουν χάσει κάθε πίστη και προσπαθούν να την ξαναβρούν μέσα από τη φύση, τα ζώα, οτιδήποτε μη ανθρώπινο. Θυμηθείτε αυτή την έρμη αρκούδα στα Πυρηναία που έγινε πρώτο θέμα στο δελτίο των οκτώ…».

Αυτό το φαινόμενο αντανακλά μια βαθύτερη κοινωνική εξέλιξη, επισημαίνει ο ευρωβουλευτής Πασκάλ Ντιράν, συγγραφέας ενός δοκιμίου με τίτλο «Η Ευρώπη των ζώων». Η κοινωνία δεν πιστεύει πλέον ότι η φύση πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και δεν δέχεται τις σχέσεις εκμετάλλευσης ή κυριαρχίας επί των ζώων. Αν το θέμα παλιότερα ήταν το νομικό καθεστώς των ζώων συντροφιάς, να μη θεωρούνται έπιπλα δηλαδή, τώρα η συζήτηση έχει προχωρήσει στις συνθήκες εκτροφής και αιχμαλωσίας. Το ερώτημα δεν είναι πότε θα αρχίσει η περίοδος του κυνηγιού, αλλά μήπως πρέπει να απαγορευτεί το ίδιο το κυνήγι.

Ο Μακρόν το αντιλήφθηκε νωρίς: σε μια προεκλογική του συνέντευξη είχε δηλώσει μάλλον σκύλος παρά γάτα και είχε υποσχεθεί την κατάργηση της εκτροφής πουλερικών σε κλωβοστοιχίες. Στη συνέχεια όμως ξέχασε τις υποσχέσεις του κι άρχισε τα δώρα στους κυνηγούς. Συνειδητοποιώντας τώρα ότι κινδυνεύει να αποκοπεί από ένα δυναμικό κομμάτι των ψηφοφόρων, είναι βέβαιο ότι θα θυμηθεί ξανά τις ευαισθησίες του. «ΟΧΙ στους Αλβανούς και τους Βορειομακεδόνες, ΝΑΙ στους ταύρους και τις αρκούδες», να ένα ωραίο σύνθημα για την εκστρατεία της επανεκλογής του.