«Το Σπάρταθλο είναι ένα ταξίδι, όπως και η ζωή»

Επί 35 ώρες, 30 λεπτά και 37 δευτερόλεπτα αναμετριόταν με τον δρόμο και τις δυνάμεις της, για να τερματίσει πανευτυχής μπροστά στο άγαλμα του Λεωνίδα. Λίγες ημέρες μετά το Σπάρταθλο, η Παναγιώτα Δόγκα – η μοναδική γυναίκα Ελληνίδα που κατάφερε να ολοκληρώσει τον φετινό θρυλικό αγώνα των 246,8 χλμ. – μοιράστηκε μαζί μας την εμπειρία της και την υπέροχη ενέργειά της.

Ξεκίνησε να τρέχει το 2010. Πέρναγε δύσκολα. Είχε αποφοιτήσει από τη Θεολογική αλλά ήταν άνεργη και την είχαν απορρίψει από ένα μεταπτυχιακό.

«Δεν έκανα τίποτα. Ημουν και χοντρούλα. Ο πατέρας μου είχε εντοπίσει πως βρισκόμουν στα πρόθυρα κατάθλιψης και πρότεινε να βγαίνουμε για περπάτημα. Του το χρωστάω. Στην αρχή δυσκολευόμουν, μετά όμως, το περπάτημα έγινε τρέξιμο και το τρέξιμο, εθισμός. Εν τω μεταξύ η άσκηση είχε ισχυροποιήσει την αυτοπεποίθησή μου: έχανα κιλά, πέτυχα στο μεταπτυχιακό μου και ξανοίχτηκα και σε άλλα πεδία διαλέγοντας την Ειδική Αγωγή. Οταν έτρεξα τον αγώνα για τον καρκίνο του μαστού Race For the Cure, άλλαξε η φιλοσοφία μου για το τρέξιμο. Ενιωσα πως θέλω να τρέχω για αυτούς τους ανθρώπους. Ανακάλυψα τη Φλόγα (Σύλλογος Γονέων Παιδιών με Νεοπλασματικές Ασθένειες) και έκτοτε τρέχω με τη φανέλα τους. Θέλω να τους τιμώ, να κάνω γνωστή την ύπαρξή τους και να περνάω το μήνυμα “Μην αφήνετε μόνα αυτά τα παιδιά”. Το τρέξιμό μου απέκτησε σκοπό».

Από τότε το κοντέρ έγραψε πολλά χιλιόμετρα. Μαραθωνίους και μεγαλύτερες αποστάσεις (Κρόνιον Πέρασμα 70 χλμ. Ψάθα 100 χλμ., Ευχίδειος Αθλος 107 χλμ., Παρανέστι 160 χλμ.). Την πρόκριση για το Σπάρταθλο την πήρε πέρυσι στον Ολύμπιο Δρόμο, μια δύσκολη διαδρομή 180 χλμ. που λέγεται πως «όσοι την τερματίζουν, μπορούν να τερματίσουν και το Σπάρταθλο». Να την που το επιβεβαίωσε. Της ζητώ να περιγράψει κάποια στιγμιότυπα του αγώνα.
«To Σπάρταθλο είναι ταξίδι. Φοράς το σακίδιο, κάνεις τον σταυρό σου και με την ευχή των δικών σου και θετική σκέψη, ξεκινάς κι όπου σε βγάλει. Θα το παρομοίαζα με την ίδια τη ζωή μου. Ανηφόρες, κατηφόρες, συνέχεια… Αυτό σκεφτόμουν τρέχοντας κι έλεγα: “Μην κολλάς, πάντα πάλευες. Η ζωή σου δεν ήταν πάντα ευθεία γραμμή, είχε ανεβοκατεβάσματα· αλλά πάντα έφτανες. Ελα. Το ‘χεις. Προχώρα”. Μέχρι την Κόρινθο, είχα άγχος μήπως δεν περάσω το προβλεπόμενο χρονικό όριο. Μετά χαλάρωσα και σε κάθε σταθμό χαιρόμουν την ενθουσιώδη υποδοχή των εθελοντών που τους ευχαριστώ θερμά. Η χειρότερη στιγμή ήταν στο 157. Εβλεπα το βουνό απειλητικό μπροστά και ήθελα να τα παρατήσω. Μπλόκαρε το μυαλό, δεν έκανα καμία θετική σκέψη. Φίλοι κι εθελοντές με περιέλαβαν, με ενθάρρυναν, μου έκαναν μασάζ και συνέχισα. Θυμάμαι και στον τελευταίο σταθμό, τρία χιλιόμετρα πριν από τη Σπάρτη, να φτάνω φωνάζοντας: “Φέρτε σφουγγάρια, να γίνω όμορφη”. Μάλιστα μια εθελόντρια μου έδωσε και κραγιόν! Ημουν τόσο χαρούμενη! “Ετοιμάζομαι. Γίνομαι κούκλα κι έρχομαι!” είπα στον πατέρα μου και τον έστειλα να με περιμένει στον τερματισμό. Πέταγα. Μέσα στη Σπάρτη δεν έτρεξα. Περπατούσα με την ελληνική σημαία αγκαλιά κι απολάμβανα τις στιγμές. Ηξερα δυστυχώς πως ήμουν η μόνη Ελληνίδα. Με πόνεσε που η Τζο Μαντά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει. Ηθελα να είμαι δεύτερη μετά το γυναικείο μου πρότυπο. Τελικά τερματίζοντας έβγαλα τα παπούτσια μου κι ένιωσα την ανάγκη να τα αφιερώσω. Στον Δρόμο που μου άλλαξε τη ζωή. Σε κάτι που κατάφερα τίμια, με πολύ κόπο και προσπάθεια. Ηταν μια αυθόρμητη κατάθεση ψυχής».

Τι προπονητικό πρόγραμμα ακολούθησε και τι θα συμβούλευε τους επίδοξους δρομείς υπεραποστάσεων;

«Να το γουστάρουν πολύ γιατί θα πονέσουν και θα κάνουν πολλές θυσίες. Επίσης χρειάζονται οπωσδήποτε κάποιον να τους κατευθύνει προπονητικά. O προπονητής και συγγενής μου Μάριος Μιχόπουλος είναι freestyle. Οι προπονήσεις μας έμοιαζαν εναλλακτικές αλλά δουλεύαμε ουσιαστικά και το απολάμβανα. Ετρεχα αξημέρωτα μέχρι 15 χλμ. τις καθημερινές, τα Σαββατοκύριακα long runs, ενώ το καλοκαίρι έκανα διπλές προπονήσεις. Δεν αρκούν 3-6 μήνες προετοιμασίας. Δεν είμαστε υπεράνθρωποι. Το χτίζεις. Η υπεραπόσταση σου μαθαίνει να αντιμετωπίζεις διαφορετικά τα πολλά χιλιόμετρα. Xρειάζεται ευστροφία και σωστή διαχείριση δυνάμεων. Μου αρέσει αυτό, όπως και η επιβίωση: η πρόκληση να ξεπερνάς τις δυσκολίες. Το σώμα πρέπει να μάθει στον πόνο, στην εξάντληση, να πηγαίνει σβηστό. Και το μυαλό εξασκείται στο να βρίσκει τεχνάσματα όταν υποφέρει, αλλιώς αυτομάτως αρνείται και το σώμα. Σαν να πέφτει ο διακόπτης. Ολα αυτά δουλεύονται στις προπονήσεις. Ακόμη, θεωρώ απαραίτητο να έχεις ανθρώπους να σε στηρίζουν στην προετοιμασία αλλά και στον αγώνα. Εγώ είχα δίπλα μου τον προπονητή μου, την Τζο Μαντά, τον Μανώλη Καραδημητρίου, τους γονείς μου, την οικογένεια του συντρόφου μου Σταύρου Τοκατλή και φυσικά εκείνον. Δρομέας κι αυτός, ήταν απίστευτα υποστηρικτικός, κι ας είπε “κουράστηκα να σε βλέπω κουρασμένη”. Οπου με άφηνες κοιμόμουν: στο σινεμά, στην παραλία, παντού. Εχει φτιάξει άλμπουμ με φωτογραφίες που κοιμάμαι».

Η Παναγιώτα είναι παιδαγωγός Ειδικής Αγωγής. Τι της έχουν μάθει τα παιδιά;

«Να αγαπάω πραγματικά, να μιλάω στα ίσια και να κοιτάω τους ανθρώπους στα μάτια (σ.σ.: δακρύζει…) Πίσω από το χαμόγελο ενός παιδιού κρύβεται αυτή η άτιμη η αγάπη και σου την προσφέρουν. Δεν μπορώ να με φανταστώ σε άλλη δουλειά. Οταν είμαι με τα παιδιά, γίνομαι ένα μαζί τους. Είναι οι άγγελοί μου».

Φίλοι της μου την περιέγραψαν ως «η χαρά της ζωής». Είχαν απόλυτο δίκιο, ειδικά τώρα που ζει μία από τις ομορφότερες περιόδους της ζωής της.

«Θέλω να τρέχω, να γελάω, να περνάω καλά. Δεν μπορώ τις αρνητικές συμπεριφορές. Κάποιοι με υποτίμησαν, γέλασαν μαζί μου και με πλήγωσαν. Ομως το τρέξιμο με δυνάμωσε και με βοήθησε να αγαπήσω τον εαυτό μου. Δεν επιτρέπω πια σε κανέναν να χαλάσει τη χαρά μου. Είμαι ερωτευμένη, δυνατή και θέλω να ζήσω τον χαμένο ρομαντισμό που θυσίασα λόγω προετοιμασίας. Δηλώθηκα σε καινούργιο μεταπτυχιακό κι επιθυμώ να τρέξω έναν Μαραθώνιο στο εξωτερικό και ξανά τον Ολύμπιο Αθλο. Ισως και Σπάρταθλο, αλλά προέχουν άλλα. Με τον Σταύρο ετοιμαζόμαστε να παντρευτούμε και προτεραιότητα είναι να κάνουμε οικογένεια».

Τελικά γιατί τρέχει;

«Το τρέξιμο είναι τρόπος ζωής, αποσυμπίεση, χαλάρωση. Είναι η ώρα που θα αντιμετωπίσω στα ίσα τον εαυτό μου και ό,τι με απασχολεί. Οι δρομείς μεγάλων αποστάσεων είμαστε, νομίζω, βαθιά ρομαντικοί. Τρέχοντας, παρατηρείς το λουλουδάκι στον δρόμο, τον ήλιο, το φεγγάρι, τον αέρα στο πρόσωπο, τα βήματα, τους χτύπους της καρδιάς σου. Με κάνει πιο πιστή. Είναι ευλογία να μπορούμε να βγαίνουμε στον δρόμο, να παίρνουμε βαθιές ανάσες και απλά να τρέχουμε».