Τα οικονομικά μας εργαλεία μειώνονται

Τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες οι μεγάλοι οικονομολόγοι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν εμμείνει σε σταθερά δόγματα. Η τυφλή πίστη τους στη δημοσιονομική πειθαρχία, καθώς και η άρνηση να υιοθετηθούν περισσότερες δημόσιες δαπάνες ακόμη και τώρα σε μια προφανή κάμψη της οικονομίας απειλούν τώρα την ίδια τη σταθερότητα των κοινωνιών.

Η εξάρτηση από τη νομισματική πολιτική και τα συγκεκριμένα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη δύναμη πίεσης του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Αλλά σήμερα ακόμη και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ζητούν δημοσιονομικές πολιτικές για να υπάρξει πρόληψη, καθώς η ανάκαμψη, η οποία ήταν πάντα αδύναμη, κινδυνεύει να μηδενιστεί. Με τα επιτόκια που εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά χαμηλά ή και αρνητικά σε πολλές χώρες, έχουν απομείνει λίγα εργαλεία νομισματικής πολιτικής τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια επιβράδυνση της οικονομίας, πόσω μάλλον σε μια νέα ύφεση. Ωστόσο, πολλές κυβερνήσεις αρνούνται πεισματικά να χρησιμοποιήσουν τη δημοσιονομική πολιτική – και ειδικότερα να αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες – επιλέγοντας αντ’ αυτού να μειώσουν τις φορολογικές περικοπές που είναι κυρίως αναποτελεσματικές για την αναζωογόνηση της πραγματικής ανάπτυξης. Με αυτή την έννοια, τα εργαλεία της χάραξης οικονομικής πολιτικής των χωρών έχουν συρρικνωθεί.

Η κρίση του 2008 θα έπρεπε να μας έχει διδάξει πολλά. Ομως δεν κατάφερε να βγάλει τους μεγάλους οικονομολόγους και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από την πνευματική τους απομόνωση. Ως αποτέλεσμα, επικεντρώθηκαν σχεδόν αποκλειστικά στη νομισματική πολιτική, ενώ ταυτόχρονα απέρριψαν τη δημοσιονομική πολιτική.

Η τυφλή πεποίθηση στη δημοσιονομική πειθαρχία απειλεί τώρα την ίδια τη σταθερότητα των οικονομιών. Εάν ο ομάδα εκείνη των οικονομολόγων και των πολιτικών συνεχίσει στην οπισθοδρομική πορεία της, τα αποτελέσματα θα είναι καταστροφικά για την ίδια την κοινωνία. Υπάρχει ακόμη χρόνος για αυτές τις κοινωνίες να σωθούν. Το εάν θα γίνει βέβαια αυτό θα πρέπει τώρα να αποδειχτεί.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο Jawaharal Nehru University στο Νέο Δελχί, εκτελεστική γραμματέας της International Development Economics Associates και μέλος της ανεξάρτητης επιτροπής για την αναθεώρηση της διεθνούς φορολογίας επιχειρήσεων – Independent Commission for the Reform of International Corporate Taxation.