«Η τουρκική πολιτική ισχύος δεν βοηθά σε λύση»

Αντίθετες με την προοπτική λύσης του Κυπριακού χαρακτηρίζει τις κινήσεις της Τουρκίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας ο τουρκοκύπριος ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Νιαζί Κιζίλγιουρεκ. Σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ο Κιζίλγιουρεκ υπογραμμίζει ότι ανεξάρτητα από τις δημόσιες δηλώσεις του Τσαβούσογλου περί συνομοσπονδίας ή λύσης δύο κρατών, η Τουρκία ξέρει και πρέπει να ξέρει ότι η ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό είναι η Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία όπως καθορίζεται και από τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ σημειώνει ότι ο μόνος τουρκοκύπριος ηγέτης που παραμένει δεσμευμένος σε αυτήν είναι ο Μουσταφά Ακιντζί. Ξεκαθαρίζει ακόμα ότι είναι λάθος το αίτημα για ασφάλεια σε μία ομοσπονδιακή Κύπρο να συνδέεται με τη συμφωνία εγγύησης του 1960, σημειώνοντας πως αυτή η συμφωνία προέβλεπε την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας και συνταγματικής τάξης, κάτι που η Τουρκία παραβίασε κατά κόρον.

Πώς αποτιμάτε το ταξίδι Αναστασιάδη – Ακιντζί στη Νέα Υόρκη και κατά πόσο πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρξει επανέναρξη διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό και με δεδομένες τις κινήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου;

Η απόσταση μεταξύ των δύο ηγετών δεν έκλεισε ακόμη. Ενώ συμφωνούν σε γενικές αναφορές όπως είναι η κοινή ανακοίνωση Αναστασιάδη – Ερογλου του 2014, το πλαίσιο Γκουτέρες και οι συγκλήσεις που έγιναν μέχρι το Κραν Μοντανά, όταν φτάνουμε στην ερμηνεία των πιο πάνω, οι δύο πλευρές δίνουν διαφορετική ερμηνεία στο περιεχόμενο. Αυτό είναι που κάνει και τον Αντόνιο Γκουτέρες να διστάζει για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του. Δεν πρόκειται να αρχίσει ουσιαστική διαπραγμάτευση εάν δεν υπάρξει συμφωνία στους όρους αναφοράς.

Δεν αποκλείω μια τριμερή συνάντηση για να διερευνήσει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ με τους δύο ηγέτες αν μπορεί να κλείσει το χάσμα. Οπως έχουν όμως τώρα τα πράγματα, δύσκολα μπορούμε να μιλήσουμε για προοπτική επίλυσης του Κυπριακού. Πέραν του χάσματος μεταξύ των δύο ηγετών, είναι γεγονός ότι η πολιτική ισχύος που ακολουθεί η Τουρκία στην ΑΟΖ της Κύπρου δεν βοηθά στη λύση.

Ο Ακιντζί έχει δύναμη να επιμείνει σε λύση ομοσπονδίας ή θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τους Τατάρ και Οζερσάι που μιλούν για ανάγκη αναζήτησης άλλων μοντέλων λύσης στο Κυπριακό;

Ο Ακιντζί επέδειξε πολλές φορές πως είναι έτοιμος για ομοσπονδιακή λύση. Η ίδια η πολιτική του πορεία μέχρι σήμερα δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την προσήλωσή του για ομοσπονδιακή Κύπρο. Αντίθετα, οι Τατάρ και Οζερσάι θέλουν να απομακρυνθούν από τις παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών για να σπρώξουν τα πράγματα προς λύση δύο κρατών ή συνομοσπονδίας. Μάλιστα, εν όψει των εκλογών του Απρίλη 2020 στα Κατεχόμενα, ο Ακιντζί βρίσκεται στην αντίπερα όχθη από τους Τατάρ και Οζερσάι. Αυτή τη στιγμή είναι ίσως ο μοναδικός ηγέτης που παραμένει δεσμευμένος για την ομοσπονδιακή λύση.

Τι πιστεύετε ότι επιδιώκει η Τουρκία στην Κύπρο; Θεωρείτε ότι αν ικανοποιηθεί στο ζήτημα των υδρογονανθράκων θα επιτρέψει λύση του Κυπριακού και σε ποια βάση;

Σίγουρα η Τουρκία θέλει να είναι μέρος της ενεργειακής πολιτικής στην περιοχή. Θεωρεί ότι η πολιτική Αναστασιάδη για συνεργασία με γειτονικές χώρες είναι σε βάρος των τουρκικών συμφερόντων. Η Τουρκία έχει μεγάλη ανάγκη και είναι μια χώρα εξαρτημένη από το φυσικό αέριο, και σίγουρα αυτό είναι ένα κίνητρο για να βοηθήσει στην επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Ανεξάρτητα από τις δημόσιες δηλώσεις του Τσαβούσογλου περί συνομοσπονδίας ή λύσης δύο κρατών, η Τουρκία ξέρει και πρέπει να ξέρει ότι η ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό είναι η Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία όπως καθορίζεται και από τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.

Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι μιλούν για την ανάγκη οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Επιχείρημα που χρησιμοποιεί και η Τουρκία, ζητώντας διατήρηση των εγγυήσεων. Υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης και η Τουρκία είναι παράγοντας ενίσχυσης ή υπονόμευσής της;

Σίγουρα υπάρχει προκατάληψη και έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο. Η ασφάλεια είναι ένα μεγάλο θέμα που απασχολεί και τις δύο κοινότητες. Ωστόσο είναι λανθασμένη αντίληψη, που θέλει να συνδέσει την ασφάλεια στην ομοσπονδιακή Κύπρο με τη συμφωνία εγγύησης του 1960. Αυτή η συμφωνία προέβλεπε την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας και συνταγματικής τάξης, κάτι που η Τουρκία παραβίασε κατά κόρον. Αλλού πρέπει να αναζητηθούν τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Προχωράτε σε άνοιγμα γραφείων στα Κατεχόμενα, ενώ προτείνατε να γίνει και η τουρκική γλώσσα επίσημη γλώσσα της ΕΕ. Γιατί πιστεύετε ότι υπήρξαν αντιδράσεις και πώς θα βοηθήσουν αυτές οι κινήσεις την τουρκοκυπριακή κοινότητα;

Πρέπει να σας πω ότι είχαμε αντιδράσεις τόσο θετικές όσο και αρνητικές. Είχα πει στην προεκλογική μου εκστρατεία πως θα προωθούσα την τουρκική γλώσσα ως επίσημη γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ότι θα άνοιγα γραφείο στα Κατεχόμενα και ότι οι συνεργάτες μου θα ήταν τόσο Ελληνοκύπριοι όσο και Τουρκοκύπριοι. Εκανα βήματα και προς τις τρεις κατευθύνσεις. Σε αυτές τις ενέργειές μου με καθοδήγησαν η απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ στις 26.4.2004 και η πεποίθησή μου να εργαστώ για μια ομοσπονδιακή Κύπρο από τα κάτω, από το επίπεδο των πολιτών.

Το Συμβούλιο στην πιο πάνω απόφασή του καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα για οικονομική ανάπτυξη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, για την αμοιβαία προσέγγιση Τουρκοκυπρίων –  ΕΕ και για επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο.

Για την τουρκική γλώσσα, να σας υπενθυμίσω πως ήδη ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με επιστολή του στην ΕΕ ζήτησε να ξεκινήσουν οι προετοιμασίες για την εισαγωγή της σαν επίσημης γλώσσας ως προετοιμασία για την επίλυση του Κυπριακού. Επίσης σας υπενθυμίζω πως η τουρκική είναι μία από τις δύο επίσημες γλώσσες της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Είναι πεποίθησή μου ότι όσο πιο κοντά έρχονται οι τουρκοκύπριοι ευρωπαίοι πολίτες στην ΕΕ τόσο πιο κοντά έρχεται και η επίλυση του Κυπριακού. Μια απομονωμένη τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι καταδικασμένη να είναι εξαρτημένη από την Τουρκία. Το γραφείο μου στα Κατεχόμενα είναι ένα ιδιωτικό γραφείο. Δεν είναι γραφείο κρατικής αρχής ή μιας διπλωματικής αποστολής. Είναι το γραφείο ενός ευρωβουλευτή και με τίποτα δεν ενισχύει το παράνομο κράτος. Αντίθετα, ενισχύει την επαφή μου με την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Σας υπενθυμίζω πως η ΕΕ που είναι επίσημος θεσμός έχει γραφείο στα Κατεχόμενα και παρακολουθεί τα projects τα οποία χρηματοδοτεί. Μήπως αυτό σημαίνει αναγνώριση του ψευδοκράτους; Βεβαίως όχι.