«Ευαίσθητοι φαρμακοποιοί»

Το ερώτημα έμοιαζε πάντα ρητορικό στο «Υφος μιας μέρας» του Γιώργου Σεφέρη: «Συλλογίστηκε κανένας τι υποφέρει ένας ευαίσθητος φαρμακοποιός που διανυκτερεύει;». Για λόγους που αφορούν τους αυτοματισμούς του εφήμερου δημοσιογραφικού λόγου, ο στίχος επανέρχεται κάθε φορά που μια επιστημονική ανακάλυψη διακόπτει την ημερήσια διάταξη των σεισμών, απεργιών και εσχάτως των προσφυγικών ροών. Αποδίδοντας τα πρωτεία της ενημέρωσης – και δικαίως – στους «μεγάλους τίτλους» επιφυλάσσουμε την έκπληξη ή την απόσταση κάθε φορά που η «σφήνα» προέρχεται από την πίσω πλευρά της ειδησεογραφίας. Εκεί όπου επαγγελματίες μιας αδιάκοπα επαναλαμβανόμενης καθημερινότητας αναζητούν το επόμενο θαύμα ακολουθώντας το μηχανιστικό τελετουργικό πανομοιότυπων κινήσεων.

Τέτοιες στιγμές είναι κατανοητή η καχυποψία για δημοσιογραφικό μελό, αλλά αυτή δεν είναι η περίπτωσή μας. Δεν χρειάζεται καν να συλλογιστεί κανένας τι υπέφεραν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Γκρενόμπλ, που πριν από μέρες παρουσίασαν τον ολόσωμο ρομποτικό εξωσκελετό, χάρη στον οποίο ένας 28χρονος άντρας μπόρεσε να περπατήσει ξανά λίγα βήματα ύστερα από τέσσερα χρόνια. Είναι η πολλοστή επίδειξη από τις κατακτήσεις που συμβαίνουν χωρίς εμάς, αλλά μας περιλαμβάνουν. Είναι ο θαυμαστός γενναίος κόσμος που υπάρχει ερήμην μας – σήμερα ως εξαίρεση, στο μέλλον ως κανόνας. Δεν προσφέρει συγκινήσεις παρά μόνο βραδύκαυστες, δεν διεκδικεί πηχυαίους τίτλους και έχει ανάγκη την προστασία μας ακριβώς πάνω στη λεπτή κόκκινη γραμμή, ύστερα από την οποία η ευαισθησία μπορεί να περάσει στην περιοχή του ακατανίκητου κιτς. Κάποτε αρκεί μία εικόνα ή ένα βίντεο, όπως αυτό στο οποίο ο συνάνθρωπός μας περπατά, για να αναρωτηθούμε πώς μπορούμε να γυρίσουμε το ποτάμι στην πηγή του. Ποια είναι η ιστορία του 28χρονου; Ποιοι είναι οι ερευνητές και ο επικεφαλής τους, καθηγητής Νευροχειρουργικής Αλίμ Λουίς Μπεναμπίντ, οι οποίοι μελέτησαν τον ανθρώπινο εγκέφαλο και εντόπισαν τις περιοχές που ενεργοποιούνται όταν κάποιος σκέφτεται να περπατήσει ή να κινήσει τα άνω άκρα του; Πόσο έχει προχωρήσει η επιστήμη δίχως να λογαριάζει – ευτυχώς – τη δική μας μελαγχολία;

Ορισμένες φορές η ποιητικότητα στη ρουτίνα μας είναι ζήτημα timing. Προκύπτει από κατευθύνσεις που έμοιαζαν μέχρι πρότινος δύσβατες ή αποκλεισμένες. Και ευτυχώς γεννάει συναίσθημα χωρίς να προϋποθέτει ίχνος συναισθηματισμού. Παράδοξο ή όχι, αυτό κρύβεται κάτω από την τεχνική που επίσης ανεπαίσθητα πέρασε στην ιστορία: «υπερφασματική απεικόνιση στο βραχύ υπέρυθρο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος».  Ψυχρή ονομασία, βαριά κι ασήκωτη. Απομακρύνει τον αναγνώστη ήδη στο πρώτο άκουσμα. Ή μήπως τελικά τον φέρνει πιο κοντά; Με αυτήν ερευνητές από την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία, με επικεφαλής τον Γκρατσιάνο Ρανόκια του ινστιτούτου ILIESI της Ρώμης, κατόρθωσαν να «διαβάσουν» τμήματα αρχαιοελληνικού κειμένου, κρυμμένα σε καμένο πάπυρο από το Ηράκλειο Καμπανίας. Για ορισμένα δευτερόλεπτα, λοιπόν, κατάφεραν να ξανακερδίσουν τον χαμένο χρόνο που έκλεψε η έκρηξη του Βεζούβιου αφανίζοντας τη «Βίλα των παπύρων» στο Ερκουλάνουμ. Αποφεύγω, για λόγους αυτοπροστασίας, να εισχωρήσω στη συναισθηματική γεωγραφία της μικρής ομάδας που έχει κάθε δικαίωμα να γιορτάσει για λογαριασμό της τον ναρκισσισμό της «μειονότητας» και της εξειδίκευσης. Να θυμηθώ, όμως, την επόμενη φορά που θα ψάχνουμε ανταριασμένοι στα δημοσιογραφικά γραφεία τους «ανθρώπους της χρονιάς» ότι υπάρχουν υποψήφιοι και στην πίσω πλευρά της ειδησεογραφίας. Δεν περιμένουν καν την επιλογή του αναγνώστη. Συνεχίζουν τον ρόλο τους σαν έμπειροι δευτεραγωνσιτές. Σαν ευαίσθητοι φαρμακοποιοί που διανυκτερεύουν.