Η εθνική μας τσαπατσουλιά

Την Τρίτη 1η Οκτωβρίου, ο Εμανουέλ Μακρόν έκανε μια ομιλία στο Συμβούλιο της Ευρώπης με αφορμή τα εβδομήντα χρόνια από την ίδρυσή του.

Αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο μεταναστευτικό πρόβλημα.

Υπερασπίστηκε θερμά το δικαίωμα στο προσφυγικό άσυλο αλλά προειδοποίησε ότι μέσα από τις μεταναστευτικές ροές «το αίτημα ασύλου γίνεται σήμερα αντικείμενο καταστρατήγησης, αν όχι κατάχρησης».

Και συνέχισε. «Οι λαοί μας (…) δεν αποφάσισαν να καταργήσουν κάθε σύνορο. Αποφασίζουν νόμιμα και κυρίαρχα. Θέλουν να συνεχίσουν να αποφασίζουν κυρίαρχα. Αλλά η κυριαρχία επιβάλλει σύνορα και τον σεβασμό ενός δικαίου».

Κατέληξε, λοιπόν. «Οφείλουμε μια πολιτική υπεύθυνης ανάπτυξης, μια πολιτική καταπολέμησης κάθε παράνομης διακίνησης αλλά επίσης μια προστασία του σεβασμού των ευρωπαϊκών συνόρων, της ευρωπαϊκής δημόσιας τάξης, έναν εναρμονισμό των κανόνων μας» (Ομιλία στην κοινοβουλευτική συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, 1/10/2019).

Συμπέρασμα; Ο Μακρόν είναι τυχερός που έγινε Πρόεδρος της Γαλλίας. Αν ζούσε στην Ελλάδα και έλεγε τα ίδια πράγματα, οι οκτακόσιοι δώδεκα αναγνώστες της «Αυγής» θα διάβαζαν ότι είναι «Ακροδεξιός και Επικίνδυνος» (1/10).

Σώθηκε ο άνθρωπος!

Λίγες μέρες νωρίτερα και λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά από το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε με αφορμή τα ογδόντα χρόνια από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ένα κείμενο με τίτλο «Ευρωπαϊκή Μνήμη της Ευρώπης».

Το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου – πλην ακροδεξιών κι ακροαριστερών…

Υπερψηφίστηκε τελικά από το 82% των ευρωβουλευτών αλλά μόνο από δυο Ελληνες (Ασημακοπούλου, Φράγκου). Μια τρίτη (Καϊλή) δήλωσε ότι θα το υπερψήφιζε αλλά έλειπε στην Οξφόρδη.

Με το ζόρι τρεις στους είκοσι έναν!

Προφανώς οι 535 ευρωβουλευτές από όλες τις δημοκρατικές πολιτικές οικογένειες που υπερψήφισαν το κείμενο αγνοούσαν ότι είναι «ανιστόρητοι» κι ότι «ανασκολοπίζουν» την Ιστορία.

Αν καταλάβαιναν ελληνικά θα το είχαν ίσως πληροφορηθεί από κάποιους έλληνες συναδέλφους τους που προσπάθησαν να δικαιολογηθούν κι από τον κορυφαίο ιστορικό Νίκο Μπίστη («Ο Ανασκολοπισμός της Ιστορίας», The Caller, 29/9).

Σύμφωνα με την εκδοχή του, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου 1939 αλλά στις 29 Σεπτεμβρίου 1938 – έναν χρόνο νωρίτερα, απλώς δεν είχαν πάρει χαμπάρι ότι πολεμούσαν…

Κατά την έναρξη του πολέμου, σύμμαχος του Χίτλερ δεν ήταν η Σοβιετική Ενωση του Στάλιν αλλά η δημοκρατική Αγγλία και η δημοκρατική Γαλλία.

Και η συμπεφωνημένη ταυτόχρονη εισβολή Χίτλερ και Στάλιν δεν αφορούσε την Πολωνία, τις βαλτικές χώρες, τη Φινλανδία και την Ανατολική Ευρώπη αλλά κάποιες άλλες χώρες κάπου αλλού στον πλανήτη τις οποίες ο ιστορικός θα αποκαλύψει σε νεότερη παρέμβασή του.

Κατά τα άλλα φυσικά οι «άλλοι» είναι ανιστόρητοι – ακριβώς όπως οι «άλλοι» είναι ακροδεξιοί…

+++ Πώς συμβαίνει όμως και κάποια μυαλά στη δική μας χώρα ζουν με μια ιστορία διαφορετική από εκείνη που αντιλαμβάνονται όλα τα υπόλοιπα μυαλά της Ευρώπης;

+++ Πώς γίνεται και 27 χώρες της ενωμένης Ευρώπης ξέρουν την ίδια ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά μια (και μόνη της) ξέρει κάποια άλλη ιστορία;

Η μια εξήγηση είναι ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη λείπουν οι ιστορικοί τύπου Μπίστη κι ούτε ενημερώνονται οι άνθρωποι για το Μεταναστευτικό από την «Αυγή».

Η άλλη είναι ότι η ιστορική γνώση κι η ιστορική μνήμη στη χώρα μας λειτουργούν με κανόνες ιδεολογικής μπαγαποντιάς και πολιτικής ημιμάθειας.

Ακόμη κι η «ταύτιση κομμουνισμού και ναζισμού» που υποτίθεται ενοχλεί είναι τελικά ένα πρόσχημα.

Προφανώς κανείς δεν ταυτίζει κανέναν. Ολοι όμως μετά την ήττα και ναζισμού (1945) και του κομμουνισμού (1989) γνωρίζουμε το αυτονόητο: τα ολοκληρωτικά καθεστώτα δεν είναι όλα ίδια αλλά είναι όλα ολοκληρωτικά.

Ακριβώς όπως οι δημοκρατίες δεν είναι όλες ίδιες, παρ’ όλο που όλες είναι δημοκρατίες.

Η Χάνα Αρεντ, ο Ρεμόν Αρόν και άλλοι μας τα έχουν διδάξει αυτά ήδη από τη δεκαετία του ’50. Σοβαρό αντίλογο δεν έχω ακούσει, πέρα από κάτι φοιτητικά καφενεία.

Ξέρετε κάτι όμως; Η ουσία δεν αφορά την ιστορία ή την πολιτική επιστήμη. Δεν αφορά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή το Μεταναστευτικό. Δεν αφορά τα σύνορα και το άσυλο. Δεν αφορά ούτε καν μια ιδεοληπτική ανάγνωση του παρελθόντος ή του παρόντος.

Αφορά την απόκλιση από τον κοινό ευρωπαϊκό τόπο. Και σε κάθε περίπτωση η απόκλιση είναι πιο σημαντική από το αντικείμενό της. Καταντάει τελικά μια εθνική ανορθογραφία. Μια τσαπατσουλιά.

Διότι όσα είπε ο Μακρόν στο Συμβούλιο της Ευρώπης κι όσα ψηφίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αποτελούν ουρανοκατέβατες αλήθειες, ούτε είναι τίποτα «ακροδεξιές» ή «ανιστόρητες» τερατολογίες.

Κανονικά πράγματα είναι. Που τα λένε όλοι. Που προκύπτουν από την ευρύτερη συνείδηση των πολιτικών δυνάμεων που συγκροτούν τη δημοκρατική Ευρώπη.

Οι οποίες μπορεί να έχουν διαφορές μεταξύ τους αλλά έχουν διαμορφώσει μια συναντίληψη πραγμάτων και συμβάντων που τους επιτρέπει να συνυπάρχουν. Που τους επιτρέπει δηλαδή να διαβάζουν μαζί το χθες και να προσβλέπουν από κοινού στο αύριο.

Αν το απορρίψουμε αυτό, αν δεν βλέπουμε με το ίδιο μάτι τις πληγές του παρελθόντος και τους κινδύνους του μέλλοντος, αν δεν καταλαβαίνουμε το νόημα των λέξεων και των γεγονότων, η Ευρώπη που ξέρουμε δεν χρειάζεται.

Ακόμη περισσότερο: όταν αφαιρέσουμε από τον λογαριασμό την κοινή μας συνείδηση, τότε την Ευρώπη που προκύπτει ούτε την ξέρουμε, ούτε μας χρειάζεται.