Αποχαιρετώντας, νοσταλγώντας το Μανχάταν…

Τέτοιες μέρες νοσταλγώ το Μανχάταν και τον ΟΗΕ. Είναι οι πιο όμορφες, γεμάτες δράση, γλυκιά ευχαρίστηση, συνάμα και δημιουργική αγωνία μέρες για κάθε διπλωμάτη που υπηρετεί στην Αντιπροσωπεία στα Ηνωμένα Εθνη. Οταν έχεις τον ρόλο του οικοδεσπότη και δεν είσαι ένας από τους δεκάδες οι οποίοι ακολουθούν τον εκάστοτε εξ Αθηνών υψηλό επισκέπτη. Συχνά εν αγνοία του διεξάγεται ένας πρωτότυπος ανταγωνισμός. Ποιος θα είναι δίπλα στα έδρανα και στις συναντήσεις. Αν ο «Επισκέπτης» έχει αποτελεσματικό επιτελάρχη, τα ζητήματα λύνονται πριν καν φανούν. Αν όχι, το πρόβλημα συνεχίζεται ακόμη και στους προκατασκευασμένους θαλάμους (booths) των οκτώ τετραγωνικών στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών όπου γίνονται οι διμερείς συναντήσεις. Εχω ζήσει και τις δύο περιπτώσεις. Σου προκαλούν μόνιμους εχθρούς, σπανίως όμως μόνιμους φίλους.

Θυμάμαι ένα περιστατικό. Υπουργική επίσκεψη. Τέτοιες μέρες ήταν πριν από  δεκαετίες. Είχα τη συνήθεια να είμαι μόνος νωρίς στην Αντιπροσωπεία. Ξαφνικά μπαίνει ο δυναμικός και δημοφιλής τότε στο ΥΠΕΞ υπουργός. Εκνευρισμένος και αναστατωμένος. Δικαίως, το ομολογώ. Ουδείς άλλος παρών. Οσοι γνώριζαν είχαν φροντίσει να εξαφανιστούν. Τι είχε συμβεί; Επρόκειτο να συναντηθεί με τους αμερικανοεβραίους ηγέτες. Από λάθος μας, η διεύθυνση που είχε στο τυπωμένο πρόγραμμά του ήταν μια πιτσαρία…

Φέτος η τύχη ήταν με το μέρος μας. Η επιστροφή στην ομαλότητα φαίνεται ότι μας έφερε πολύ μπροστά. Η ζηλευτή θέση της Ελλάδος είναι στην πρώτη σειρά της γεμάτης από ζωντανές πολύχρωμες εικόνες από τη σύγχρονη ιστορία αίθουσας της Γενικής Συνέλευσης. Ακούς τους αρχηγούς των κρατών που απευθύνονται από το βήμα. Οταν είσαι στην πρώτη σειρά, εκείνοι σε βλέπουν.

Από την εμπειρία μου στην Ουάσιγκτον γνωρίζω ότι μία από τις πιο δύσκολες προσπάθειες είναι να εξασφαλίσεις συνάντηση με τον Πρόεδρο. Χρόνια πριν είχαμε εξασφαλίσει συνάντηση του (τότε) πρωθυπουργού με τον αμερικανό Πρόεδρο σε ευρωπαϊκή πόλη. Υπό τον όρο ότι δεν έπρεπε να ανακοινωθεί πριν από την πραγματοποίησή της. Καταλαβαίνετε την αγωνία μας γνωρίζοντας ότι είναι σχεδόν αδύνατο να ενεργούμε υπό εχεμύθεια. Η συνάντηση έγινε. Η ανακοίνωση για μια συνάντηση ή έστω ένα τηλεφώνημα με τον αμερικανό Πρόεδρο έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία από το περιεχόμενό της. Οσο μπορώ να θυμηθώ, η αποτίμηση των συνομιλιών αυτών είναι ταυτοσήμου περιεχομένου. Δηλώνουμε ικανοποίηση, ίσως μεγάλη, με την επισήμανση των «κύκλων» ότι ο Πρόεδρος έδειξε να αντιλαμβάνεται την ορθότητα των θέσεών μας στα εθνικά θέματα. Η επιγραμματική τους απαρίθμηση μόνο χρειάζεται μισή ώρα.

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είναι το αποκορύφωμα της πολυμερούς διπλωματίας. Κύριο χαρακτηριστικό της όμως είναι οι διμερείς συναντήσεις. Σε δέκα ημέρες έχεις συνολική και ακριβή εικόνα των άλλων, κυρίως όμως της θέσης της χώρας μας.

Καμία υπηρεσιακή έκθεση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη ζωντανή εικόνα του ομιλητή στο χαρακτηριστικό βήμα της. Το ύφος και το σκηνικό του «στήσιμο». Συγκρατώ λοιπόν το κατηγορηματικό ύφος, το περιεχόμενο και το σκηνικό της ομιλίας του Προέδρου της Τουρκίας από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης. Αυτό μένει. Ενώπιον του συνόλου των αντιπροσωπειών των 193 κρατών-μελών του διεθνούς οργανισμού. Σε αυτή την εικόνα αναμφίβολα επέλεξε να απαντήσει με τον δικό του κατηγορηματικό τρόπο ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος.

Ο Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς είναι πρώην πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον