Οστεονέκρωση της γνάθου σε ογκολογικούς ασθενείς

Η οστική υγεία στους ογκολογικούς ασθενείς έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής και επίσης σχετίζεται με την πρόγνωση. Τα διφωσφονικά, όπως το ζολεδρονικό οξύ, και η δενοσουμάμπη ενδείκνυνται τόσο για την πρόληψη της οστεοπόρωσης σε ασθενείς διεγνωσμένους με συγκεκριμένες κακοήθειες αρχικού σταδίου όσο και για την παρηγορητική αγωγή ασθενών με μεταστατικό καρκίνο στα οστά. Ωστόσο, μια παρενέργεια και των δύο φαρμάκων που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινή ποιότητα ζωής είναι η οστεονέκρωση της γνάθου.

Σύμφωνα με τα προσφάτως αναθεωρημένα κριτήρια της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας η διάγνωση γίνεται με την παρουσία εκτεθειμένου οστού στη στοματική κοιλότητα ή παρουσία συριγγίου μεταξύ του οστού και της γναθοπροσωπικής περιοχής που επιμένει περισσότερο από 8 εβδομάδες σε ασθενείς που λαμβάνουν ή έχουν λάβει προηγουμένως θεραπεία με διφωσφονικά ή δενοσουμάμπη αλλά δεν έχουν μεταστατική νόσο ούτε έχουν λάβει ακτινοβολία στα οστά της γνάθου.

Η αντιμετώπιση απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ του ογκολόγου και του ειδικού οδοντιάτρου και συνίσταται πρωτίστως σε συντηρητικά μέτρα, ενώ η χειρουργική παρέμβαση ενδείκνυται μόνο για τις επιπλεγμένες περιπτώσεις. Επιπλέον, αξίζει να σημειώσουμε συγκεκριμένα μέτρα για την πρόληψη της οστεονέκρωσης της γνάθου. Πριν από την έναρξη θεραπείας με διφωσφονικά ή δενοσουμάμπη είναι απαραίτητος ο ενδελεχής οδοντιατρικός και περιοδοντολογικός έλεγχος που συμπεριλαμβάνει και την οδοντιατρική απεικόνιση. Ακολούθως ο ογκολόγος μαζί με τον οδοντίατρο πρέπει να διαμορφώσουν ένα κοινό πλάνο παρακολούθησης του ασθενούς ανά σχετικά τακτά χρονικά διαστήματα σε εξατομικευμένη βάση.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης οστεονέκρωσης γνάθου αποτελούν η κακή στοματική υγιεινή, η κακή εφαρμογή της οδοντοστοιχίας, οι επεμβατικές οδοντιατρικές πράξεις, το κάπνισμα και ο αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης. Θα πρέπει λοιπόν να αποφεύγονται επεμβάσεις όπως η τοποθέτηση εμφυτευμάτων και η ουλοπλαστική, ενώ η απονεύρωση και το σφράγισμα δεν φαίνεται να σχετίζονται με τον κίνδυνο οστεονέκρωσης. Σημαντικό ρόλο έχει επίσης η ενημέρωση και η εκπαίδευση των ασθενών ώστε να ενημερώνουν εγκαίρως τον θεράποντα ιατρό για την εμφάνιση σχετικών συμπτωμάτων.

Συμπερασματικά, είναι φανερό ότι η «θεραπευτική συμμαχία» του ασθενούς με τον ογκολόγο και τον οδοντίατρο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης της γνάθου σε ογκολογικούς ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με διφωσφονικά ή δενοσουμάμπη.