Πιο χαμηλά επιτόκια για την αμερικανική οικονομία

Σε νέα μείωση των επιτοκίων κατά 0,25% προχώρησε ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) Τζερόμ Πάουελ σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την αμερικανική οικονομία, όπου υπάρχει κίνδυνος επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης. Η κεντρική τράπεζα προτίμησε να κρατήσει κλειστά τα χαρτιά της για την πολιτική που θα ακολουθήσει από εδώ και στο εξής.

Πλέον τα επιτόκια δανεισμού σε δολάρια διαμορφώνονται σε εύρος από 1,75% έως 2%. Οι κίνδυνοι για την αμερικανική οικονομία αφορούν, εκτός από την ανησυχία για την ανάπτυξη, και την αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί από τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας αλλά και τον πληθωρισμό, ο οποίος παραμένει σε χαμηλά σχετικά επίπεδα για τα δεδομένα της κεντρικής τράπεζας.

Λόγω των προκλήσεων αυτών πριν από λίγες μόνο εβδομάδες ο Τζερόμ Πάουελ είχε ανακοινώσει μείωση των επιτοκίων κατά 0,25%, ώστε αυτά να διαμορφώνονται πλέον στο εύρος από 2% έως 2,25%. Η νέα χθεσινή μείωση αναμενόταν ευρέως από τις αγορές, αφού τα στελέχη της κεντρικής τράπεζας είχαν δώσει το ανάλογο σήμα.

Νωρίτερα η Fed είχε πραγματοποιήσει δεύτερη παρέμβαση ενίσχυσης ρευστότητας μετά αυτήν της Τρίτης. Προχώρησε στην επονομαζόμενη στις αγορές αντίστροφη συναλλαγή (repurchasing operation), την πρώτη από την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008. Η Fed μέσα σε δύο ημέρες διοχέτευσε ρευστότητα ύψους 75 δισ. δολαρίων.

Μετά την προηγούμενη μείωση των επιτοκίων του Ιουλίου παράγοντες της αγοράς εκτιμούσαν ότι η Fed δεν φαίνεται να θέλει να αλλάξει ολοκληρωτικά νομισματική πολιτική με τις μειώσεις αυτές αλλά να τονώσει με έκτακτη ρευστότητα την οικονομία για να ξεπεραστούν οι βραχυπρόθεσμες προκλήσεις.

Αυτό ήταν και το πιο δύσκολο έργο για τον Πάουελ, ο οποίος αναζητεί όλο αυτό το διάστημα την κατάλληλη ισορροπία και να περάσει ακριβώς το μήνυμα που θέλει στην αγορά.

Σημαντική πρόκληση για τον Πάουελ παραμένει ο παράγοντας Τραμπ, αφού ο αμερικανός πρόεδρος διαλαλεί με κάθε ευκαιρία ότι θέλει πιο φθηνό χρήμα. Οι αναφορές του Τραμπ στο πρόσωπο του Πάουελ έχουν χαρακτηριστεί από διεθνή μέσα ενημέρωσης ως επιθέσεις χωρίς προηγούμενο κατά της ανεξαρτησίας της Fed από εν ενεργεία πρόεδρο.

Ταυτόχρονα, οι προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική της Fed έχουν αλλάξει τελείως μέσα στο τρέχον έτος, καθώς μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού οι περισσότεροι περίμεναν ότι ο Τζερόμ Πάουελ θα διατηρούσε αμετάβλητο το κόστος δανεισμού για το αμέσως επόμενο διάστημα.

Ωστόσο η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας δεν είναι πλέον τόσο μεγάλη όσο περίμεναν οι αγορές και η Fed. Η ετήσια ανάπτυξη την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου εκτιμάται σε 1,8% πλέον, από 3,1% που ήταν το προηγούμενο τρίμηνο σύμφωνα με προβλέψεις αναλυτών. Την ίδια στιγμή όμως η ανεργία παραμένει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων πενήντα χρόνων και η Γουόλ Στριτ βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το πιο φθηνό χρήμα μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο για φούσκες σε μετοχές και άλλες μορφές επενδύσεων, κάτι που δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει η κεντρική τράπεζα.

Η πιο χαλαρή νομισματική πολιτική από τη Fed καταγράφεται καθώς και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αλλάξει ρότα και προχωρεί σε αντίστοιχες κινήσεις. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ότι μειώνει το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων κατά 10 μονάδες βάσης στο -0,50% και ότι θα αρχίσει νέες αγορές ομολόγων, ύψους 20 δισ. ευρώ μηνιαίως, από την 1η Νοεμβρίου. Πρόκειται για την πρώτη μείωση επιτοκίων του ευρώ μετά το 2016.

Η ΕΚΤ βρίσκεται και αυτή σε κρίσιμη καμπή για τη νομισματική πολιτική. Για τον λόγο αυτόν φαίνεται πως υιοθέτησε μια πιο ήπια προσέγγιση, καθώς η μείωση του επιτοκίου κατά 10 μονάδες βάσης είναι μικρότερη από τις εκτιμήσεις της αγοράς, που έκαναν λόγο για 20 μονάδες βάσης.