Μια απόφαση μέρα μεσημέρι

Θα μπορούσε να είναι το βασικό κριτήριο της ωριμότητας μιας δημοκρατίας. Και να λέει πως ώριμη είναι μια δημοκρατία στην οποία ένα πολιτικός ελέγχεται από τη Δικαιοσύνη και δεν γίνεται μια ολόκληρη χώρα Πεκίνο, όπως είχε ειπωθεί κάποτε, αλλά ελέγχεται και δεν ανοίγει ρουθούνι. Εχει σημασία εάν αυτός ο πολιτικός είναι πρώην αρχηγός κράτους, όπως ο Σιράκ και ο Σαρκοζί, ή εν ενεργεία πρωθυπουργός, όπως ήταν ο Εχούντ Ολμέρτ; Στη Γαλλία και το Ισραήλ δεν είχε απολύτως καμία. Τότε γιατί πρέπει να έχει σημασία εδώ εάν είναι πρώην υπουργός και λέγεται Πολάκης ή Παπαγγελόπουλος; Γιατί η διερεύνηση του ρόλου του Ρασπούτιν, όποιος και εάν είναι αυτός, συνιστά «διατάραξη του πολιτικού κλίματος» σαν το πολιτικό κλίμα να είναι οι ώρες κοινής ησυχίας, ενώ ο Ολμέρτ ανακρίθηκε μέσα στο ίδιο του το σπίτι από τις αρχές και τίποτε δεν τάραξε τα ισραηλινά μεσημέρια;

Η απάντηση βρίσκεται στον βαθμό ωριμότητας. Ή μάλλον στην ανωριμότητα μιας δημοκρατίας στην οποία ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, επαινέθηκε για τη σοφία του όταν είπε πως έναν πρωθυπουργό δεν τον στέλνεις φυλακή αλλά στο σπίτι του. Κι ένας πρωθυπουργός, ο Ανδρέας Παπανδρέου, υμνήθηκε για τη μεγαθυμία του επειδή αποφάσισε να μην ελεγχθεί ο αντίπαλός του για την υποτιθέμενη εμπλοκή του σε οικονομικό σκάνδαλο. Ο Καραμανλής μπορεί πράγματι να ήταν σοφός και ο Παπανδρέου αληθινά μεγάθυμος. Αλλά σε ποιες δημοκρατίες οι πολιτικοί υποκαθιστούν τη Δικαιοσύνη; Σε ποιες αποφασίζουν ως ελέω Θεού μονάρχες εάν θα απονείμουν χάρη, σε ποιες δίνουν συγχωροχάρτια;

Οχι πάντως στις δημοκρατίες όπου τηρείται ως απαράβατη καταστατική αρχή η ισονομία. Ούτε στις δημοκρατίες όπου η έρευνα για τον Ρασπούτιν, όποιος και να είναι αυτός, όχι μόνο δεν θεωρείται αυτονόητη αλλά συνιστά και αδίκημα – το αδίκημα της «διατάραξης του πολιτικού κλίματος». Ωραία, αλλά να ποινικοποιούμε την πολιτική ζωή; Να μετατρέπουμε τους βουλευτές σε ανακριτές και μετά σε εισαγγελείς και το τέλος σε δικαστές; Η αλήθεια είναι πως καμία Βουλή στον κόσμο δεν αντέχει να γίνεται φάμπρικα εξεταστικών επιτροπών. Αλλά και κανένας υπουργός δεν ισχυρίστηκε πως ηχογραφούσε στο πλαίσιο των υπουργικών του καθηκόντων τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας για ένα καταναλωτικό δάνειο που είχε λάβει ο ίδιος ως ιδιώτης. Από αυτήν την άποψη, δεν είναι η πολιτική ζωή που ποινικοποιείται. Είναι η τακτική Δικαιοσύνη που πολιτικοποιείται.

Αντιστοίχως, δύσκολα βρίσκει κανείς υπουργικά καθήκοντα στα οποία περιλαμβάνεται η ανακήρυξη ενός σκανδάλου ως το «μεγαλύτερο από συστάσεως του ελληνικού κράτους». Πού το ήξερε ο υπουργός Παπαγγελόπουλος; Μπορεί να του το είπε ο Ρασπούτιν. Αλλά τώρα που αποδείχθηκε πως αυτό δεν ήταν το μεγαλύτερο σκάνδαλο, τουλάχιστον ως προς το πολιτικό του σκέλος, πρέπει να απαντηθεί ένα βασικό ερώτημα για μια δημοκρατία: Τι δουλειά είχε ο Ρασπούτιν σε αυτήν την ιστορία; Η απάντηση θα φωτίσει πολλά για μια υπόθεση που εάν δεν είναι το μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους, γίνεται αυτομάτως η μεγαλύτερη σκευωρία. Αυτή όμως είναι μια απάντηση που δεν μπορεί να δώσει κανένας άλλος από τη Δικαιοσύνη. Η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί ποιος ήταν ο Ρασπούτιν και ποιος ο τσάρος του. Και για το καλό της δημοκρατίας, θα πρέπει να είναι μέρα μεσημέρι.