Κάθε χρόνο και διαφορετική εικόνα

Σεπτέμβριος 1983. Ακόμα δεν μου άρεσε ιδιαίτερα να περπατάω. Προτιμούσα το καρότσι μου ή τις πλάτες του μπαμπά μου. Καλύτερα στις πλάτες του μπαμπά μου. Από εκεί μπορούσα να βλέπω τον κόσμο, τις σημαίες, την κόκκινη πολιτεία να απλώνεται στο Αλσος Περιστερίου. Φορούσα το κόκκινο μαντίλι στον λαιμό και νόμιζα ότι από εκεί ψηλά που κάθομαι ξεκινάει η επανάσταση. Αυτό είναι το δικό μου πρώτο φεστιβάλ της ΚΝΕ που θυμάμαι από τα πολλά που ακολούθησαν. Αλλες εποχές. Με την πολιτική σε πρώτο πλάνο. Τότε που όλοι νόμιζαν και υπόσχονταν ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Συνθήματα, κόσμος, σημαίες, μεγάλες πολιτικές συγκεντρώσεις, συζητήσεις. ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού. Ολοι ανήκαν κάπου και συμμετείχαν με ένα πάθος διαφορετικό. Και όσο και να έχω μεγαλώσει και όσο και αν «έχουν αλλάξει οι εποχές», η πολιτική, η εκφορά των αιτημάτων, το φεστιβάλ της ΚΝΕ παραμένει μια υπενθύμιση εκείνων των μεγάλων συγκεντρώσεων. Εστω και αν κάποια χρόνια δοκιμάστηκε και ίσως να είδε και κόσμο να απομακρύνεται. Είναι άλλωστε το μόνο φεστιβάλ νεολαίας που επιβίωσε μέσα στον χρόνο. Και για το ΚΚΕ και την ΚΝΕ η διατήρηση του χαρακτήρα του είναι ένα μεγάλο στοίχημα.

ΓΕΓΟΝΟΣ – ΟΡΟΣΗΜΟ. Το φεστιβάλ της ΚΝΕ ξεκίνησε ως μια παρέμβαση πολιτική και πολιτιστική και εξελίχθηκε σε ένα γεγονός – ορόσημο για τους αγώνες της κάθε χρονιάς. «Πιστεύουμε ότι όλοι οι νέοι, ακόμα κι εκείνοι που δεν συμφωνούν σε όλα μαζί μας κι αυτοί που δεν μας ξέρουν και είναι εκείνοι που έχουν ακόμα προκαταλήψεις, μπορούν να βρεθούν κοντά μας στην κοινή πάλη για τα κοινά προβλήματα, για έναν κόσμο καλύτερο που όλοι ζητούμε» σημείωνε κλείνοντας την ομιλία του στο πρώτο φεστιβάλ της ΚΝΕ, το 1975, ο γραμματέας της Νεολαίας Δημήτρης Γόντικας. Και αυτό δηλώνει 45 χρόνια ως στόχο το φεστιβάλ.

Γιάννης Ρίτσος, Μάνος Κατράκης, Μάνος Λοΐζος, Μίκης Θεοδωράκης, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Δημήτρης Μητροπάνος, Νίκος Ξυλούρης, Σωτηρία Μπέλλου, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Δόμνα Σαμίου, ήταν όλοι εκεί. Ενα φεστιβάλ που άνοιξε και τιμήθηκε από πλειάδα καλλιτεχνών, που χωράει από δημοτικά μέχρι σκληρό ροκ, από βαρύ ρεμπέτικο μέχρι λαϊκά. Πυξ Λαξ, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Διονύσης Τσακνής, Λάκης Χαλκιάς, Τάνια Τσανακλίδου, Γιώργος Νταλάρας, Γιώτα Βέη και πόσοι ακόμα… Με χώρο για το θέατρο, τον χορό, τα παιδιά, το βιβλίο. Ενα φεστιβάλ με διεθνή παρέμβαση και αντιπροσωπείες από όλο τον κόσμο. Σε αυτό το φεστιβάλ η γενιά του ’40 συναντούσε τη γενιά του Πολυτεχνείου. Και η σκυτάλη περνούσε και περνάει από τον έναν στον άλλο, επιβεβαιώνοντας ότι πάντα η νεολαία έχει λόγο στην πολιτική και χώρο να παρεμβαίνει.

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ. Το πρώτο φεστιβάλ της ΚΝΕ το 1975, στο γήπεδο Ζωγράφου, ήταν αφιερωμένο στα επτά χρόνια δράσης της ΚΝΕ και τα επτά χρόνια από την έκδοση του πρώτου – παράνομου – φύλλου του «Οδηγητή».

Ιδιαίτερο ήταν και το τρίτο φεστιβάλ, το 1977, στο Περιστέρι. Ιδιαίτερο λόγω της προσπάθειας της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή να ματαιωθεί. «Το φεστιβάλ θα γίνει στο Περιστέρι και θα γίνει γιατί είναι απαίτηση της νεολαίας και του λαού» σημείωνε σε ανακοίνωσή της η επιτροπή προετοιμασίας. Ο χώρος του Αλσους Περιστερίου, που οι κάτοικοι τον περιέγραφαν σαν βάλτο, μεταμορφώνεται σε άλσος και σε αυτό το φεστιβάλ παίρνουν μέρος περισσότεροι από 150 καλλιτέχνες. Σε αυτό το φεστιβάλ ο Γιάννης Ρίτσος απαγγέλλει για πρώτη φορά το ποίημα «Τα παιδιά της ΚΝΕ»: «Ετούτα τα παιδιά φτάνουν από πολύ μακριά, τραβούν πολύ μακριά, […] έχουν δοσμένο το μεγάλον όρκο στη Λευτεριά, στον Ερωτα, στην Ομορφιά, στη Δικαιοσύνη, να φτιάξουν μέρες δυνατές και ειρηνικές από τρακτέρ, αγάλματα, σημαίες, ποιήματα, να φτιάξουν έναν κόσμο ευτυχισμένο».

Το φεστιβάλ κάθε χρόνο γίνεται και μεγαλύτερο, πλουσιότερο και με μεγαλύτερη παρέμβαση. Το 1988 διαρκεί για εννιά μέρες στο Αλσος Βεΐκου στο Γαλάτσι και γιορτάζει τα 70 χρόνια του ΚΚΕ και τα 20 χρόνια της ΚΝΕ.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ. 1989 και η κρίση που περνούν τα κομμουνιστικά κόμματα διεθνώς, καθώς έχουν ξεκινήσει οι ανατροπές στη Σοβιετική Ενωση και τις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ευρώπης, αφήνει τα σημάδια της στην ΚΝΕ και στο ΚΚΕ, ενώ είναι εμφανής και στο φεστιβάλ. Η διάσπαση της Νεολαίας εκφράζεται ανοιχτά στο 15ο φεστιβάλ και ακολουθεί η αποχώρηση των στελεχών που διαφωνούν και είναι η πλειοψηφία του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ.

Το 1990 η κρίση στην ΚΝΕ συνεχίζεται και εντείνονται οι προσπάθειες να απορροφηθεί από την ενιαία Νεολαία του Συνασπισμού.

Το 1991 η ΚΝΕ ανασυγκροτείται και το φεστιβάλ μετά τη διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού στέλνει μήνυμα ότι η οργάνωση είναι ζωντανή, ενώ, όπως γράφει ο «Οδηγητής», πολλοί ήταν αυτοί «που πήραν δύναμη από το φεστιβάλ και τη δυναμική του για να ξανασυνδέσουν την πορεία τους με το Κόμμα».

Το 2007 η Ελλάδα καίγεται στις καταστροφικές πυρκαγιές και η προκήρυξη πρόωρων εκλογών οδηγεί σε ματαίωση των εκδηλώσεων του φεστιβάλ. Αντί για αυτό, πραγματοποιείται πολιτική συγκέντρωση και συναυλία στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, με τα έσοδα να διατίθενται στο Γυμνάσιο – Λύκειο της Ζαχάρως.

«ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ, ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ…». Φέτος το φεστιβάλ συμπληρώνει 45 χρόνια και σύνθημά του είναι: «Με τους αγώνες, τα όνειρα, τη δύναμή μας… “…θα χτίσουμε έναν κόσμο λέφτερο, ανοιχτό, γεμάτο ελπίδα…”. Τον Σοσιαλισμό», δανεισμένο από τους στίχους του Ναζίμ Χικμέτ. Το φεστιβάλ ανοίγει τις πύλες του 19-21 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, στο Πάρκο Τρίτση. Το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου θα απευθύνει χαιρετισμό ο γραμματέας του ΚΣ της ΚΝΕ Νίκος Αμπατιέλος και στη συνέχεια θα μιλήσει ο γενικός γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας. Και τις τρεις ημέρες θα λειτουργεί έκθεση με θέμα «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε» με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, καθώς και άλλες εκθέσεις, ενώ δεν θα λείπουν η Διεθνούπολη, το Μαθητικό Στέκι, το Κόκκινο Αερόστατο για τους λίγο μικρότερους και παιδότοπος για τους ακόμα πιο μικρούς. Χώρος κατά των ναρκωτικών και περίπτερα θεραπευτικών κοινοτήτων, Στέκι Πολιτισμού, βιβλιοπωλείο, ενώ όπως πάντα εξαιρετικά ενδιαφέρουσες είναι και οι συναυλίες που θα πραγματοποιηθούν, με την πρώτη ημέρα να είναι αφιερωμένη στον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα.

Κάθε χρόνο το φεστιβάλ ανανεώνεται και ακολουθεί τις εξελίξεις επιχειρώντας την ενδυνάμωση της παρέμβασης της ΚΝΕ. Σε αυτό αποτυπώθηκαν και το χρωμάτισαν όλες οι πολιτικές εξελίξεις, εσωτερικές και διεθνείς. Οι εκλογικές αναμετρήσεις, οι πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και οι καταστροφές, όπως οι καταστροφικοί σεισμοί και οι φονικές πυρκαγιές. Το φεστιβάλ πληγώνεται και από τις κρίσεις που περνάει το ΚΚΕ, τη διάσπαση, ενώ για κάποια χρόνια αμέσως μετά η ΚΝΕ παλεύει να το κρατήσει ζωντανό και τα καταφέρνει μέσα από την προσπάθεια ανασυγκρότησής της. Αποτελεί ορόσημο για τη χρονιά που θα ακολουθήσει και δείχνει κάθε χρόνο τη δυναμική της ΚΝΕ. Αλλωστε η νεολαία είναι ο νούμερο 1 στόχος για την Αριστερά.