Η αστοχία μιας σοβαρής πλάκας

Το γερμανικό χιούμορ είναι άγνωστο ως είδος εκτός Γερμανίας. Αν πάντως έκρινε κανείς από το δείγμα που πέρασε τα σύνορα της χώρας, θα κατέληγε στο συμπέρασμα πως δεν διακρίνεται ακριβώς για τη λεπτότητά του. Ο διάσημος στη χώρα του κωμικός Γιαν Μπέμερμαν έκανε έξαλλο τον Ερντογάν με ένα ποίημα που έλεγε μεταξύ άλλων πως ο πρόεδρος της Τουρκίας «μυρίζει ντονέρ, χτυπάει κορίτσια και συνουσιάζεται με κατσίκες».

Αν αποδεικνύεται όμως κάτι από τα χαρτοφυλάκια που μοίρασε η νέα πρόεδρος της Κομισιόν, η Γερμανίδα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι πως δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από το να βασιστεί κανείς σε ένα και μόνο δείγμα για να κρίνει το χιούμορ μιας ολόκληρης χώρας. Αν ο κωμικός έκανε μια εύστοχη ενδεχομένως αλλά πάντως χοντροκομμένη πλάκα παρουσιάζοντας τον Ερντογάν ως «διεστραμμένο ζωόφιλο του οποίου το κεφάλι είναι εξίσου άδειο με τους όρχεις του», η πρόεδρος απέδειξε με την ανάθεση του χαρτοφυλακίου των Οικονομικών σε έναν Ιταλό πως υπάρχει ένα γερμανικό χιούμορ εξαιρετικά λεπτών αποχρώσεων. Ενα γερμανικό χιούμορ που μπορεί να φτάσει σε μια πραγματικά απολαυστική κορύφωση με την ανάθεση της «Προστασίας του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής» σε έναν Ελληνα.

Η νέα πρόεδρος της Κομισιόν θα μπορούσε να συνεχίσει. Να αναθέσει, ας πούμε, την προστασία της φέτας σε έναν Δανό. Αλλά η υψηλή τέχνη του χιούμορ απαιτεί να ξέρει κανείς πότε να σταματήσει. Κι έτσι, τίθεται ένα ερώτημα πέρα από την πλάκα: τι είδους χαρτοφυλάκιο είναι αυτό; Είναι τόσο βαρύ όσο δείχνει ο τίτλος του αν τον πάρει κανείς τοις μετρητοίς ή απλώς βαρύγδουπο και άρα διακοσμητικό όσο θα μπορούσε να μαρτυρά και πάλι ο τίτλος του; Κι έπειτα, τι είδους προστασία χρειάζεται ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής και από ποιους; Ποιος μπορεί να τον απειλεί;

Κρίνοντας κανείς από τις αρμοδιότητες που συνεπάγεται το χαρτοφυλάκιο του έλληνα αντιπροέδρου, και οι οποίες είναι η μετανάστευση, η ασφάλεια, η εργασία και η εκπαίδευση, θα μπορούσε να πει πως σε αυτές τις εν δυνάμει απειλές από τις οποίες χρειάζεται να προστατευτεί ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής περιλαμβάνονται και οι μετανάστες. Και θα μπορούσε να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα εντελώς κακοπροαίρετα: πόσο καλύτερη υπηρεσία θα μπορούσε να προσφέρει κανείς στην ακροδεξιά ατζέντα;

Ο κίνδυνος να πέσει ο τίτλος του έλληνα αντιπροέδρου της Κομισιόν θύμα μιας τέτοιας εκμετάλλευσης, επισημάνθηκε χθες ακόμη και από συναδέλφους του. Ο τίτλος, με άλλα λόγια, δεν είναι απλώς βαρύς (αν έχει νόημα) ή βαρύγδουπος (αν είναι κενός περιεχομένου). Πρωτίστως, είναι παρεξηγήσιμος. Κι από αυτήν την άποψη, χωλαίνει ακόμη και ως πλάκα. Γιατί μπορεί το χιούμορ της νέας προέδρου της Κομισιόν να λάμπει ως προς το υποκείμενο στο οποίο ανατέθηκε το αντικείμενο της εργασίας, αλλά χωρίς αμφιβολία πάσχει ως προς το κατηγορούμενο.

Η μία λύση θα ήταν να κάνει κανείς λίγη πλάκα ακόμη. Να πει, ας πούμε, πως το γερμανικό χιούμορ είναι πολύ δύσκολη υπόθεση για να το αφήσει κανείς στους Γερμανούς. Μια άλλη θα ήταν να αφήσει επιτέλους η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τα σοβαρά αστεία. Το χιούμορ στο κάτω κάτω χρειάζεται ελαφρότητα. Και η προστασία της φέτας τον Δανό της.