Μετατοπίσεις {LF}και αδράνειες

Η μετακίνηση πολλών κεντρώων και αριστερών πολιτών προς τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν ήταν τελικά μόνο εκλογική. Ηδη πολλοί από αυτούς κατέλαβαν κυβερνητικές και κρατικές θέσεις και πλέον βρίσκεται εν εξελίξει το φαινόμενο ενός ιδιότυπου πολιτικού μεταμορφισμού, το οποίο χρήζει ερμηνείας και κατανόησης. Με την έννοια του μεταμορφισμού ο Γκράμσι περιγράφει τη μετατόπιση προσώπων, ομάδων και ολόκληρων πολιτικών κομμάτων ακόμα από θέσεις προοδευτικές και επαναστατικές σε θέσεις συντηρητικές ή και μετριοπαθείς.

Σήμερα στην Ελλάδα όμως πώς ορίζεται το προοδευτικό και πώς το συντηρητικό; Η προηγούμενη κυβερνητική διαχείριση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ήταν προοδευτική ή συντηρητική; Προσπάθησε να απεγκλωβίσει την κοινωνία από την ολική της κρίση ή δεν αντιλήφθηκε καν τις αιτίες της και κατέτεινε στην αναπαραγωγή όλων των μεταπολιτευτικών παθογενειών; Αρκούν δύο – τρεις νομοθετικές παρεμβάσεις πολιτισμικού κυρίως χαρακτήρα και η Συμφωνία των Πρεσπών για να προσδώσουν προοδευτικό πρόσημο στην προηγούμενη διακυβέρνηση; Η απάντηση είναι βέβαια αρνητική. Τα πεπραγμένα της διαχείρισης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είναι γνωστά και επιπλέον έχουν κριθεί και καταψηφιστεί από την πλειοψηφία του λαού στις πρόσφατες εκλογές. Η ψήφος όμως του λαού δεν ήταν μόνο αρνητική. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται ότι συνέλαβε το πνεύμα των καιρών και με τη συνολική του παρουσία πρότεινε ένα σχέδιο για την έξοδο από την κρίση.

Ο Μητσοτάκης δεν κατέκτησε μόνο τη νίκη στις εκλογές αλλά επανέφερε κιόλας την αστική πολιτική και ιδεολογική ηγεμονία στην ελληνική κοινωνία, έστω και με τις εγχώριες ατελείς εκδοχές της. Ο Μητσοτάκης μάλιστα είναι μόλις ο δεύτερος ηγέτης της Κεντροδεξιάς μετά τη δικτατορία που πετυχαίνει κάτι τέτοιο. Ο πρώτος ήταν βέβαια ο Κωνσταντίνος Καραμανλής των αρχών της Μεταπολίτευσης με τον αστικό εκσυγχρονισμό που επιχείρησε αλλά και την οριστική αγκύρωση της χώρας στη Δύση με την ένταξη της χώρας στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Ισως αυτά να εξηγούν, έστω και μερικά, το προαναφερόμενο φαινόμενο του ιδιότυπου πολιτικού μεταμορφισμού. Συνετέλεσε, φυσικά, και η γενική πεποίθηση ότι, στην παρούσα τουλάχιστον συγκυρία, η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προσπαθήσουν για την πραγμάτωση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων για την ανασυγκρότηση της χώρας.

Πράγματι, οι πρώτες κυβερνητικές πράξεις, παρά την εκδήλωση αντιθεσμικών πρακτικών, όπως ο τρόπος της έξωσης της προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή ο διορισμός πολιτευτών σε θέσεις του δημόσιου τομέα, είναι προς την κατεύθυνση ενός άλλου τρόπου διαχείρισης και μιας άλλης οικονομικής κουλτούρας.

Απέναντι σ’ αυτό το αστικό μπλοκ, το αντίπαλό του Αλλο, απαραίτητο πάντα για τη λειτουργία της Δημοκρατίας, που εκφράζει ή φιλοδοξεί να εκφράσει τα λαϊκά στρώματα και τα πιο προωθημένα «μεταϋλιστικά» αιτήματα, παραμένει αμήχανο και φαντάζει πλέον σχετικά παρωχημένο. Και τα δύο κόμματα που φιλοδοξούν να το εκπροσωπήσουν, ο σχετικά ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ και το αδύναμο ΚΙΝΑΛ, αναμηρυκάζουν, ανταγωνιζόμενα πάντα μεταξύ τους, όλη την αντιδεξιά συνθηματολογία του πολλαπλά ξεπερασμένου μεταπολιτευτικού παρελθόντος και σκιαμαχούν εναντίον ενός «κράτους της Δεξιάς» που υπάρχει πλέον μόνο στο «αριστερό» φαντασιακό. Δυστυχώς, εκτός από τις διακηρύξεις των κομμάτων αυτών, το ίδιο μοτίβο, διανθισμένο με εχθροπάθεια, μίσος, μιζέρια και αρκετό ανορθολογισμό, κυριαρχεί και στα σχόλια πολλών οπαδών τους στο Διαδίκτυο. Δυστυχώς ο αναστοχασμός και η αυτοκριτική για την μέχρι τώρα πολιτική αυτών των κομμάτων απουσιάζουν. Και η αναγκαία πολιτική και ιδεολογική ανασύνθεση τους φαντάζει μακρινή, πολύ μακρινή.

Ο Κώστας Καρακώτιας είναι νομικός – κριτικός βιβλίου