Τέλος η καταγραφή θρησκεύματος στα σχολεία

Αν αναζητήσετε το απολυτήριο του Λυκείου σας, θα διαπιστώσετε ότι σε αυτό αναγράφεται το θρήσκευμα και η ιθαγένειά σας. Για ποιον λόγο το κράτος επιθυμεί να κρατάει στα αρχεία του αυτές τις πληροφορίες; Το ερώτημα αυτό δεν έχει απαντηθεί ποτέ από επίσημα χείλη. Τα κρατικά αρχεία δεν είναι το πεδίο για να ασκούν οι πολίτες τη διατράνωση των συνειδησιακών επιλογών τους, είναι μόνο για να υπηρετούν τη νομιμότητα και το δημόσιο συμφέρον. Αλλιώς, ό,τι καταγράφεται σε αυτά είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για την πιθανή (παρα)κρατική χρήση που μπορεί να εισάγει διακρίσεις.

Από το 2002 η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είχε εκδώσει απόφαση με την οποία συνέστησε στο υπουργείο Παιδείας να μην αναγράφεται στα απολυτήρια το θρήσκευμα. Το υπουργείο Παιδείας όλα αυτά τα χρόνια όχι μόνο δεν ακολούθησε τη σύσταση, αλλά καταχωρεί το θρήσκευμα και σε βάση δεδομένων με τίτλο «myschool», σαν πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχουν αυτά τα στοιχεία στο κρατικό αρχείο. Επιπλέον, ενώ μέχρι το 2015 η απαλλαγή μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών γινόταν με μια απλή δήλωση, μια εγκύκλιος επί υπουργίας Ανδρέα Λοβέρδου επέβαλε οι υπεύθυνες δηλώσεις να αναφέρουν ότι οι μαθητές που ζητούν την απαλλαγή «δεν είναι Χ.Ο.». Επί Γαβρόγλου, η εγκύκλιος επικυρώθηκε με υπουργική απόφαση!

Το 2017 η Ενωση Αθέων προσέφυγε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων ζητώντας να κριθούν όλα αυτά με βάση τον νέο Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), του οποίου επέκειτο τότε η θέση σε εφαρμογή (25.5.2018). Εκπροσώπησα την Ενωση στην ακροαματική διαδικασία που έγινε στις 4 Ιουλίου 2019 στην Αρχή. Το υπουργείο Παιδείας ήρθε και είπε στη δημόσια διαδικασία ότι πράγματι δεν υπήρχε κάποιος λόγος για να τηρούνται τα δεδομένα του θρησκεύματος στα αρχεία του. Οι δικαιολογημένες απουσίες για ημέρες θρησκευτικής αργίας καθολικών, μουσουλμάνων και εβραίων ως προς το θρήσκευμα δεν ήταν λόγος για να τηρούνται τα δεδομένα του θρησκεύματος, αφού αρκεί μια απλή υπεύθυνη δήλωση των γονέων ότι τα παιδιά τους δεν θα έρθουν στο σχολείο εκείνη την ημέρα λόγω θρησκεύματος, χωρίς να χρειάζεται να καταγράφεται μόνιμα το θρήσκευμα. Ομως, το υπουργείο υπεραμύνθηκε της διαδικασίας απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών, με την υποβολή δήλωσης ότι οι μαθητές «δεν είναι Χ.Ο.».

Η Αρχή έκρινε το αυτονόητο και εξέδωσε τη δεσμευτική νομικά απόφασή της, με την οποία πράγματι κρίθηκε αντίθετη στον GDPR, αλλά και προς το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης (άρθρο 13 του Συντάγματος) η καταγραφή του θρησκεύματος υπό τη θετική ή υπό την αρνητική («δεν είμαι Χ.Ο.») εκδοχή του. Αναμένεται λοιπόν η συμμόρφωση του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.

Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω