Ποιος κυβερνά τη Βρετανία;

Η αφήγηση του Μπόρις Τζόνσον υπήρξε ξεκάθαρα προεκλογική, ήδη από τις τελευταίες εβδομάδες της εσωκομματικής μονομαχίας του με τον Τζέρεμι Χαντ. Οι λεονταρισμοί περί ηρωικής και άτακτης εξόδου ήταν μια διαρκής υπενθύμιση προς το εκλογικό σώμα ότι ο ίδιος, σε αντίθεση με όλους τους άλλους, είναι ένας ασυμβίβαστος πολιτικός. Οι απειλές του λειτούργησαν ταυτόχρονα ως πρόκληση προς την αντιπολίτευση, ώστε να πάρει εκείνη για λογαριασμό του τη δυσάρεστη απόφαση ενός πρόσκαιρου συμβιβασμού με τις Βρυξέλλες. Οσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στη Βουλή εξυπηρετούν την αφήγηση του Μπόρις. Οι βουλευτές έβαλαν ξανά προσκόμματα, απαιτώντας εκ νέου παράταση της εξόδου. Ο πρωθυπουργός θέλει να ξεμπερδεύει με το Brexit, και συνομιλεί απευθείας με το κουρασμένο εκλογικό σώμα, στοχοποιώντας τη Βουλή: «Ούτε εσείς, ούτε εγώ θέλουμε εκλογές, αλλά δεν μας αφήνουν άλλη επιλογή» λέει διαρκώς. Με αυτούς τους όρους ο Μπόρις θα προσπαθήσει να κάνει εκλογές. Στις δημοσκοπήσεις προηγείται, και διαρκώς ανεβαίνει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο Τζόνσον φεύγει αλώβητος από όσα έχουν συμβεί.

Πρώτον, η εικόνα ενός πρωθυπουργού που σύρεται σε εκλογές παρά τη θέλησή του, είναι έτσι κι αλλιώς παρακινδυνευμένη. Αντιφάσκει με το προφίλ του δυναμικού πολιτικού που διατηρεί τον έλεγχο των πραγμάτων.

Δεύτερον, η διαφαινόμενη νέα στρατηγική των Εργατικών με την οποία θέλουν να καθυστερήσουν όχι μόνο το Brexit, αλλά και τις εκλογές, ώστε να στερήσουν από τον Τζόνσον το όπλο του αιφνιδιασμού, δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα στον σχεδιασμό του πρωθυπουργού.

Επιπλέον, ο Μπόρις μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα υπέστη πολλές πολιτικές ήττες, και μάλιστα με υψηλό συμβολισμό. Την Τρίτη έχασε την πρώτη κοινοβουλευτική μάχη που έδωσε ως πρωθυπουργός (η τελευταία φορά που συνέβη στα κοινοβουλευτικά χρονικά ήταν το 1793). Ενώ μιλούσε από το βήμα της Βουλής, έχασε την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία on camera, όταν ένας Συντηρητικός βουλευτής διέσχισε επιδεικτικά τον διάδρομο με την αντιπολίτευση, και εντάχθηκε στα έδρανά της. Ανάμεσα στους Συντηρητικούς βουλευτές που καταψήφισαν την κυβέρνηση είναι και ο εγγονός του Τσόρτσιλ, τον οποίο ο Τζόνσον διαρκώς επισημαίνει ως προσωπική πηγή έμπνευσης. Πριν από μερικές εβδομάδες η κυβέρνηση έχασε τις επαναληπτικές εκλογές στην εκλογική περιφέρεια Μπρέκον και Ράντνορσαϊρ στην Ουαλία.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως για τον Μπόρις είναι οι αριθμοί. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα κερδίσει τις εκλογές, αλλά είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Είναι δηλαδή πιθανό να έχει την τύχη του Συντηρητικού πρωθυπουργού Eντουαρντ Χιθ, όταν το 1974, ύστερα από μία ατέρμονη μάχη με τα συνδικάτα, προκήρυξε εκλογές με το ερώτημα προς τους ψηφοφόρους: «Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;». Οι Συντηρητικοί ξεπέρασαν σε ψήφους τους Εργατικούς, αλλά εξαιτίας του εκλογικού συστήματος εξέλεξαν λιγότερους βουλευτές και έχασαν την εξουσία. Ο Μπόρις απευθύνει ένα πανομοιότυπο ερώτημα το 2019. «Ο κόσμος πρέπει να αποφασίσει ποιος θα πάει να διαπραγματευτεί στις Βρυξέλλες στις 17 Οκτωβρίου» είπε στους βουλευτές. Με τα σημερινά δεδομένα, αν ο Τζόνσον θέλει να είναι ο ίδιος ο διαπραγματευτής, και μάλιστα με απόλυτο έλεγχο της διαπραγμάτευσης, τότε θα πρέπει να καταφέρει έναν προσωπικό, πολιτικό άθλο.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο. Αρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε «Independent», Policy Network και Balkan Insight. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα».