Οι παραδοξότητες της υπόθεσης Novartis

Για μια ακόμη φορά πρωτοτυπήσαμε ως χώρα. Τι εννοώ; Σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες η υπόθεση της πολυεθνικής εταιρείας Novartis αφορούσε βασικά τον ιατρικό και φαρμακευτικό χώρο.

Στην Ελλάδα ατυχώς η ίδια υπόθεση μετατράπηκε από ιθύνοντες κύκλους της προηγούμενης κυβέρνησης σε μια «εικονική σταυροφορία κάθαρσης» που είχε ως απώτερο σκοπό την «πολιτική εξόντωση» πρώην πρωθυπουργών και υπουργών!

Σήμερα βεβαίως βρισκόμαστε στο ακριβώς αντίθετο σημείο και δύο ανώτεροι εισαγγελικοί λειτουργοί του Αρείου Πάγου θα ελέγξουν σύντομα τις μηνύσεις που υπέβαλαν πολιτικά πρόσωπα (για τους δικονομικούς χειρισμούς που έγιναν στην παραπάνω υπόθεση).

Μέσα στο πλαίσιο αυτής της διερεύνησης θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να ελεγχθούν ενδεικτικά τα ακόλουθα πράγματα:

1. Εάν υπήρχαν συγκεκριμένα πραγματικά γεγονότα και αποδεικτικά στοιχεία τα οποία να αιτιολογούν για ποιο λόγο έπρεπε κάποιοι συγκεκριμένοι μάρτυρες να καταθέσουν «ανώνυμα» (άρθρο 139 του ΚΠΔ). Υπενθυμίζω εδώ, ότι ο θεσμός αυτός των προστατευόμενων μαρτύρων χρησιμοποιήθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας!

Στην Ελλάδα αντίθετα οι προστατευόμενοι μάρτυρες ενοχοποιούσαν στην προκείμενη υπόθεση «πολιτικές προσωπικότητες»!

2. Επιπλέον, θα πρέπει να ελεγχθεί εάν ορθά χορηγήθηκε σε ορισμένα «κομβικά πρόσωπα» – όπως στον καθηγητή Μανιαδάκη – η ιδιότητα του «μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος» (άρθρο 46 του νέου ΚΠΔ). Υπενθυμίζω στο επίπεδο τούτο, ότι μέσω του θεσμού αυτού (του whistle blower) o σκοπός ήταν να καταπολεμηθεί η διαφθορά στον δημόσιο τομέα.

Ομως ο νόμος θέτει δύο βασικές προϋποθέσεις: α. Το πρόσωπο το οποίο θα αποκτήσει την ιδιότητα του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος να μην εμπλέκεται και το ίδιο στην εγκληματική δραστηριότητα που καταγγέλλει και β. Να μπορεί το ίδιο άτομο να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες για τη δωροδοκία, λ.χ. ενός διευθυντή δημόσιας υπηρεσίας (ή ενός υπουργού).

Στην υπόθεση τούτη φαίνεται ότι καμία από τις ανωτέρω προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν. Το ότι ο παραπάνω καθηγητής (Μανιαδάκης) ήταν ειδικός στην κοστολόγηση των φαρμάκων δεν είχε καμία σημασία. Μάλιστα, ο ίδιος έχει ομολογήσει δημόσια, ότι δεν γνώριζε συγκεκριμένα πραγματικά γεγονότα για την ενδεχόμενη δωροδοκία πολίτικών προσώπων

(Σαμαρά, Λοβέρδου κ.λπ.).

Ολα αυτά τα μεγέθη θα τα αξιολογήσουν βεβαίως οι δύο ανώτατοι εισαγγελικοί λειτουργοί του ΑΠ, οι οποίοι θα ελέγξουν ταυτόχρονα και τη νομική βασιμότητα των μηνύσεων που έχουν υποβληθεί από πολιτικά πρόσωπα για τους χειρισμούς που έγιναν στην ανωτέρω εκρηκτική υπόθεση!

Το συμπέρασμα; Το σκάνδαλο Novartis σε όλες τις άλλες χώρες οδήγησε σε μια «κάθαρση» στον ιατρικό και φαρμακευτικό χώρο. Στη χώρα μας δυστυχώς δεν έγινε το ίδιο!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ