Μια ΔΕΘ αλλιώτικη από τις άλλες

Αμέσως μετά την επιστροφή του από το Βερολίνο, ο Πρωθυπουργός θα αρχίσει τις προετοιμασίες για τη συμμετοχή του στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Παραδοσιακά, η ΔΕΘ αποτελεί το βήμα εκείνο όπου ο εκάστοτε πρωθυπουργός ξεδιπλώνει την οικονομική πολιτική για το επόμενο διάστημα. Πολύ συχνά, ανακοινώνονται φιλολαϊκά μέτρα και δίνονται υποσχέσεις που στη συνέχεια είναι αδύνατο να τηρηθούν. Οχι όμως αυτή τη φορά, γιατί η κυβέρνηση έχει προτάξει την αξιοπιστία στην οικονομική της πολιτική, κάτι που δεν συνέβαινε πάντοτε στο παρελθόν. Αξιοπιστία σημαίνει συνέχιση της δημοσιονομικής ισορροπίας της χώρας αλλά και ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων. Η αξιοπιστία θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας. Με τη σειρά της, η εμπιστοσύνη θα βελτιώσει τις προσδοκίες και αυτές θα πριμοδοτήσουν τις προσπάθειες της κυβέρνησης, φέρνοντας το επιθυμητό αποτέλεσμα, που δεν είναι άλλο από τη μεγαλύτερη του αναμενόμενου αύξηση του ΑΕΠ, ιδίως από το 2020 και μετά. Τα πρώτα δείγματα γραφής συνηγορούν στην παραπάνω υπόθεση.

Με βάση τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το επτάμηνο, δεν φαίνεται να  διακυβεύεται ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος (3,5% στο ΑΕΠ) για το 2019. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσει να επιτευχθεί ο στόχος για το 2020. Αυτό θα το γνωρίζουμε βλέποντας την πορεία των εσόδων τον μήνα Σεπτέμβριο όπου λήγει η πληρωμή της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ, η καταβολή της δεύτερης δόσης του φόρου εισοδήματος και θα έχει φανεί η εισπραξιμότητα ειδικά στο πεδίο των 120 δόσεων. Αλλωστε, τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου θα ληφθούν υπόψη στους τελικούς υπολογισμούς που θα κάνουν οι θεσμοί μετά την αναχώρησή τους από την Αθήνα για να οριστικοποιηθεί η στάση τους τόσο στην 4η έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας, όσο και στο φορολογικό νομοσχέδιο το οποίο έχει αρχίσει να συντάσσει η κυβέρνηση. Η καλή πορεία των εσόδων μαζί με την ενίσχυση της εμπιστοσύνης θα αποτελέσουν το καλύτερο διαβατήριο για τη διαπραγμάτευση της μείωσης του στόχου των πρωτογενών πλεονασμάτων κάτω του 3,5% στο ΑΕΠ. Ο εθνικός αυτό ς στόχος πιθανότατα να διευκολυνθεί και από μια παράλληλη διεργασία που έχει ήδη ξεκινήσει να συζητιέται στις Βρυξέλλες, που δεν είναι άλλη από την αναμόρφωση των σημερινών αυστηρών και περίπλοκων δημοσιονομικών κανόνων.

Πέρα από τα δημοσιονομικά, η κυβέρνηση έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής αναφορικά με τις μεταρρυθμίσεις, ψηφίζοντας τους σχετικούς νόμους ή/και κάνοντας σχετικές ανακοινώσεις. Η άρση των capital controls, η μείωση της φορολογίας στα φυσικά πρόσωπα και τις επιχειρήσεις, η κατάργηση διαφόρων γραφειοκρατικών και θεσμικών μικροεμποδίων στην επιχειρηματικότητα μέσω του αναπτυξιακού νόμου, το ξεμπλοκάρισμα εμβληματικών επενδύσεων (π.χ. Ελληνικό, Eldorado Gold), η ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας, η οριστική λύση στο θέμα των «κόκκινων» δανείων και η ενίσχυση της ασφάλειας των πολιτών με την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και της ανομίας, είναι μερικά από αυτά.

Μέσα από όλες αυτές τις κινήσεις, η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να καλύψει τα δύο κενά, το παραγωγικό και το θεσμικό που δημιουργήθηκαν στα πέτρινα χρόνια των Μνημονίων. Δεν θα είναι εύκολο, ιδίως αν υπάρξει ύφεση στη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, τη Γερμανία. Αναμφίβολα, μια ισχυρή ευρωπαϊκή ή/και διεθνής αναταραχή θα αποτελούσε μια δυσμενή εξέλιξη στην προσπάθεια της ελληνικής οικονομίας να επιτύχει υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης, για πρώτη φορά ουσιαστικά από το ξέσπασμα της κρίσης. Παρ’ όλα αυτά, και δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις, θα μπορούσαμε να δούμε την ενδεχόμενη αρνητική εξέλιξη ως μια «ιδιότυπη ευκαιρία»: η χώρα να κάνει ό,τι απαιτείται προκειμένου να εκπέμψει διεθνώς μήνυμα σταθερότητας και προόδου, ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις και να επωφεληθεί ενδεχομένως από πιθανές κεντρικές δράσεις για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας (π.χ. ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ), στις οποίες τα προηγούμενα χρόνια απέτυχε να συμμετάσχει.