Οι Πανελλαδικές και η ανάγκη αλλαγών στα ΑΕΙ

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελλαδικών εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ανέδειξε, μεταξύ των άλλων, τα ακόλουθα σημαντικά ζητήματα: α) μεγάλος αριθμός υποψηφίων (περίπου το 30%) εισάγονται σε πανεπιστημιακά τμήματα παρόλο που οι βαθμολογικές επιδόσεις τους είναι κατώτερες της βαθμολογικής βάσης, β) μεγάλος αριθμός πανεπιστημιακών τμημάτων (περίπου το 35%) έχουν βάση εισαγωγής χαμηλότερη από την βαθμολογική βάση, γ) μεγάλος αριθμός υποψηφίων (περίπου το 60%) εισάγονται σε πανεπιστημιακά τμήματα που δεν αντιστοιχούν στις πέντε πρώτες προτιμήσεις τους, δ) το σύνολο των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (περίπου το 90%) εισάγονται στην τριτοβάθμια πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Παράλληλα με τις παραπάνω διαπιστώσεις γνωρίζουμε από τα στοιχεία των τελευταίων ετών ότι: α) από τους εισαγόμενους στα Πανεπιστήμια ένα ποσοστό μικρότερο του 65% ολοκληρώνει τις σπουδές του σε ν+2 χρόνια, β) η ανεργία ή η υποαπασχόληση των πτυχιούχων είναι υψηλή και κυμαινόμενη ανά κλάδο, γ) η ελληνική οικογένεια επενδύει ετησίως ένα ποσό της τάξης του 1,7 δισ. ευρώ σε φροντιστήρια, δ) οι νέοι που σπουδάζουν στα Πανεπιστήμια, καθώς και οι οικογένειές τους, προσδοκούν απασχόληση σε εργασία σχετική με το αντικείμενο των σπουδών τους.

Τα προαναφερθέντα, από μόνα τους αλλά και συνδυαστικά, δεν δημιουργούν δυναμική για τη χώρα και προοπτικές για τους νέους. Πρώτα από όλα, με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις, δεν οικοδομείται ένα αξιόπιστο σύστημα πανεπιστημιακής παιδείας, με την πληθώρα τμημάτων που η υφιστάμενη «ζήτηση» δεν δικαιολογεί και η ποιότητα των εισαγομένων φοιτητών ναρκοθετεί. Δεύτερον, δεν υπάρχει παραγωγικό μοντέλο χώρας που όλες οι θέσεις εργασίας να απαιτούν τίτλο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Τρίτον, το γεγονός ότι τα πανεπιστήμια είναι δημόσια και χρηματοδοτούνται από το κράτος θέτει επιτακτικά το ερώτημα αν η υφιστάμενη δομή πανεπιστημιακής εκπαίδευσης επιτυγχάνει τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων δημόσιων πόρων.

Για τη δημιουργία προοπτικής για τη νεότερη γενιά και για την αποτελεσματική αξιοποίηση των περιορισμένων δημόσιων πόρων, προκύπτει η ανάγκη άμεσης επανεξέτασης:

1. Του αριθμού και του αντικειμένου των πανεπιστημιακών τμημάτων καθώς και του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας.

2. Της ίδρυσης και λειτουργίας προγραμμάτων σπουδών εναλλακτικών στις πανεπιστημιακές σπουδές, που να εναρμονίζονται με το παραγωγικό μοντέλο της χώρας που να δημιουργούν προοπτικές απασχόλησης.

3. Της ίδρυσης και λειτουργίας ξενόγλωσσων προπτυχιακών πανεπιστημιακών σπουδών υψηλής ακαδημαϊκής στάθμης. Με τα προγράμματα αυτά θα αυξηθεί η ζήτηση και θα χρηματοδοτηθεί το ελληνικό πανεπιστήμιο από πόρους πλέον των κρατικών.

4. Της έντασης στις πολιτικές διασφάλισης ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ώστε τα πτυχία των ελληνικών ΑΕΙ να έχουν κύρος και υψηλή αναγνώριση στη διεθνή αγορά εργασίας.

Η παιδεία αποτελεί μέγιστη διαχρονική αξία για την ελληνική κοινωνία. Το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας οφείλει, χωρίς αποκλεισμούς και στρεβλώσεις, να αναδείξει άριστους επιστήμονες ικανούς να ανταγωνιστούν τους αποφοίτους των καλύτερων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Προς την κατεύθυνση αυτή χρειάζονται αλλαγές.

Ο Εμμ. Γιακουμάκης είναι πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών