Τα λόγια περνάνε, μόνο τα έργα μένουνε στο τέλος

Δεν γνωρίζουμε τι εντύπωση προκαλεί ο συνδυασμός του περιφερειάρχη Γιώργου Πατούλη με την ηθοποιό Αννα Φόνσου, δηλαδή σε ποιον βαθμό μπορεί να φανεί εκρηκτικός ή ήπιος, είναι πάντως γεγονός ότι και οι δυο τους έχουν ασκηθεί να μη μασάνε τα λόγια τους, αλλά ταυτόχρονα να μη γίνονται και προπετείς ή προκλητικοί. Γι’ αυτό άλλωστε διαβάζοντάς τους αντλείς και τόσες αφορμές όχι μόνο για να σκεφτείς, αλλά και για να αναπολήσεις και να συγκινηθείς

Θ.Ν.: Θα ήθελα, αν και η στήλη λέγεται «Τα ετερώνυμα έλκονται», να επισημάνω ένα κοινό χαρακτηριστικό σας. Εσείς, κ. Πατούλη, αν και γιατρός, με μια πολυετή σταδιοδρομία, είστε γνωστός ως τη στιγμή αυτή τουλάχιστον, ως δήμαρχος Αμαρουσίου, και εσείς, κυρία Φόνσου, με μια ακόμη πιο πολυετή σταδιοδρομία στο θέατρο και τον κινηματογράφο, έχετε ταυτιστεί τα τελευταία χρόνια με το Σπίτι του Ηθοποιού.

Γ.Π.: Αγάπησα και αγαπώ την ιατρική γιατί δίνεις την υγεία σε ανθρώπους που την έχουν χάσει ή προσπαθείς να διατηρήσεις την υγεία των ανθρώπων για να μην τη χάσουν. Είναι και ο λόγος που με έκανε να ανακατευτώ με την Αυτοδιοίκηση ώστε να φτιαχτούν υγιείς πόλεις και να βοηθηθούν οι ευπαθείς ομάδες ώστε όταν χάνουν την υγεία τους να μπορεί να υπάρξει ένα χέρι που θα τους την προσφέρει.

Α.Φ.: Θα ήθελα να πω από την αρχή ότι δεν έκανα το Σπίτι του Ηθοποιού για να εγκαταλείψω το επάγγελμά μου. Μπλέχτηκα, δηλαδή μπήκα στον χορό και έπρεπε να χορέψω, γιατί αγαπώ πάρα πολύ τη δουλειά και τους ανθρώπους της. Ισως επειδή προέρχομαι από πάρα πολύ φτωχή οικογένεια και ξέρω τι πάει να πει να μην έχεις λεφτά ή πια είναι η μοναξιά των ηθοποιών, να μην έχουν πού να μείνουν, και επειδή εμένα αυτή είναι η οικογένειά μου, αυτά με ώθησαν να κάνω το Σπίτι του Ηθοποιού. Αν υπάρχει κάτι για το οποίο δεν είμαι καθόλου σεμνή είναι το ότι δεν κρύβω πως το έφτιαξα μόνη μου, δηλαδή τα πρώτα χρήματα τα έβαλα η ίδια. Είμαι στο Σπίτι κάθε μέρα, δεν κάνω ποτέ διακοπές, σκουπίζω, σφουγγαρίζω, οργανώνω αφιερώματα, εκδηλώσεις, υπάρχει ένα μικρό θεατρικό μουσείο και τώρα ελπίζω να ολοκληρωθεί και το δεύτερο κτίριο που έχει αγοραστεί προκειμένου να στεγαστούν και άλλοι ηθοποιοί.

Θ.Ν.: Κύριε περιφερειάρχα, είστε ένας άνθρωπος, όπως και η κυρία Φόνσου, που η δημοσιότητα σας έχει χαϊδέψει αλλά έχει σταθεί και απέναντί σας. Σε ποιον βαθμό μπορεί να έχετε προκαλέσει εσείς οι ίδιοι αυτή τη δεύτερη αντιμετώπισή της;

Γ.Π.: Για να πω την αλήθεια δεν το παρακολουθώ. Εχω στόχους που τους πιστεύω και προσπαθώ για την επιτυχία τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της προσπάθειας πολλοί ασχολούνται με έναν τρόπο που εμένα δεν με αφορά. Εμένα με αφορά η δουλειά και η ετυμηγορία του κόσμου, δηλαδή δεν έχει νόημα να ακούς τον οποιονδήποτε, πολύ περισσότερο όταν έχεις αντιληφθεί ότι τα κίνητρά του δεν είναι ανιδιοτελή. Ο κόσμος και οι στόχοι μας είναι που μετράνε. Τα δημοσιεύματα πάντα θα είναι άλλοτε θετικά και άλλοτε αρνητικά, όπως όμως χαίρεσαι με τα θετικά, άλλο τόσο πρέπει να εκτιμάς τα αρνητικά όταν είναι καλόπιστα, γιατί μόνο τότε διορθώνεσαι. Τα κακόπιστα τα αγνοείς γιατί ο καθένας κάνει τη δουλειά του, έτσι άλλωστε προχωράει η ζωή. Επειδή ο χρόνος είναι μικρός δεν μπορείς να απαντάς και να ανταπαντάς σε όσα λέγονται, επομένως δεν σου μένει άλλη λύση παρά να απαντάς με το έργο που κάνεις. Τα λόγια περνάνε, τα έργα μένουν.

Α.Φ.: Το ίδιο ακριβώς θα επαναλάμβανα για τον εαυτό μου. Βέβαια, όταν ήμουν πολύ νέα, μου άρεσε τόσο πολύ η δημοσιότητα που όταν δεν με γνωρίζανε τους πλησίαζα και τους έλεγα: «Γεια σας, ξέρετε ποια είμαι, είμαι η Αννα Φόνσου». Με τα χρόνια βέβαια άλλαξα, αλλά πιστεύω ότι το να μπλέξεις με τα «σου είπα» και «μου είπες» δεν οδηγεί πουθενά. Μόνο τα έργα μένουν.

Οι στόχοι και η εξουσία

Θ.Ν.: Κύριε Πατούλη, μπορεί να σας φανεί πολύ γενικόλογη η ερώτηση, αλλά ποιο μπορεί να είναι το επιδιωκόμενο έργο για έναν περιφερειάρχη;

Γ.Π.: Κατ’ αρχάς οι προσωπικότητες κάνουν τις θέσεις και όχι οι θέσεις τις προσωπικότητες. Αρα, αν κάποιος βλέπει τη θέση του ως κάτι μικρό, θα κάνει κάτι μικρό και μη λειτουργικό, αν τη βλέπει ως κάτι μεγάλο, θα κάνει κάτι μεγάλο και χρήσιμο. Εχουμε οριοθετήσει προφανώς το τι πρέπει να κάνουμε, δηλαδή πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, των σκουπιδιών. Εχουμε τη μεγαλύτερη χωματερή της Ευρώπης, στη Φυλή, άρα θα πρέπει να υπάρχει ως στόχος – το λέω και ως γιατρός – η αλλαγή αυτής της νοοτροπίας. Το δεύτερο είναι να ενδυναμώσουμε την πολιτική μας προστασία γιατί καθώς φαίνεται θα έχουμε βίαιες αλλαγές του περιβάλλοντος στο επίπεδο των έκτακτων αναγκών. Επομένως θα πρέπει να οπλιστούμε ως τοπικές κοινωνίες, ως δήμοι, ως πολίτες, ως εκπαίδευση. Ωστόσο εκτός όλων αυτών που σχετίζονται με την υγεία, μας ενδιαφέρει να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα της Αττικής που είναι ο πολιτισμός, η ιστορία και η τέχνη. Οπως και η ανάπτυξη προκειμένου να κρατηθούν οι νέοι στον τόπο μας, γιατί αν συνεχίσουμε με τον ρυθμό που γινόταν ως τώρα θα μείνουμε στο τέλος μόνοι μας να κουβεντιάζουμε μεταξύ μας.

Α.Φ.: Είναι κάτι θλιβερό νέοι άνθρωποι, μιλώ για ηθοποιούς, αν δεν είναι μέσα στα κόλπα να μην μπορούν να βρουν δουλειά ή να δουλεύουν και να τους δίνουν για αμοιβή ένα σουβλάκι με αποτέλεσμα να καταλήγουν αλκοολικοί.

Θ.Ν.: Ποια υπήρξε η αρχική αφορμή ώστε να οδηγηθείτε στη δημιουργία του Σπιτιού του Ηθοποιού;

Α.Φ.: Είχα δει έναν ηθοποιό, τον Κώστα Σαντοριναίο, που κάποτε με είχε στον θίασό του, όταν πια είχε μεγαλώσει. Μια μέρα που τον είχα πάει στο σπίτι του, είδα πως έμενε σε ένα υπόγειο στο Βοτανικό και τον ρώτησα: «Κώστα, τι κάνεις; Πώς περνάς τη μέρα σου; Τι σύνταξη παίρνεις;». Επαιρνε σύνταξη 440 ευρώ και δεν έκανε τίποτα όλη τη μέρα. Δεν χτυπούσε το τηλέφωνο, δεν είχε πού να πάει. Μου είπε λοιπόν – είχα τότε μια μπουτίκ και νόμιζε πως είμαι πλούσια – «δεν μας κάνεις, Αννα, ένα καφενείο που να λέγεται “Το σπίτι του ηθοποιού”;». Τρελάθηκα. Ζούσε τότε η αδελφή μου, πιο επιπόλαιη από μένα, και μου είπε: «Εσύ θα το κάνεις, και θα το κάνεις σπίτι κανονικό, να τρώνε και να κοιμούνται μέσα». Γι’ αυτό μια αίθουσα στο καινούργιο κτίριο θα την ονομάσω «Κώστας Σαντοριναίος», σπουδαίος ηθοποιός, έπαιζε με την Αννα Λόρη. Βέβαια, το Σπίτι του Ηθοποιού είναι σε μια υποβαθμισμένη περιοχή, είναι κάτω από την Αχαρνών, ωστόσο σ’ ένα σχολείο που είναι κοντά τούς έφτιαξα μια βιβλιοθήκη, τους ανεβάζω έργα του Αριστοφάνη και παίζουν τα ίδια τα παιδιά που στην πλειοψηφία τους είναι αλλοδαπά. Με φωνάζουν μάλιστα κυρία Φρόσω, «κυρία Φρόσω, πέστε μας αυτό το παραμύθι», δεν μπορούν να πουν το Φόνσου. Δεν ήρθε όμως ποτέ ούτε ο δήμαρχος ούτε ένας υπουργός Πολιτισμού, ήρθανε μόνο ο Αρχιεπίσκοπος και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τα κάνω όλα μόνη μου. Προχθές ήμουνα με ένα φακιόλι και σφουγγάριζα και έρχεται κάποιος και μου λέει: «Μήπως μπορώ να δω την κυρία Φόνσου;». «Πηγαίνετε στον πρώτο όροφο» του λέω.

Θ.Ν.: Κύριε περιφερειάρχα, τι αισθήματα σας δημιουργεί το γεγονός ότι αντιμετωπίζεσθε ως ένα πρόσωπο εξουσίας;

Γ.Π.: Αυτές οι θέσεις όπως η δική μου είναι θέσεις των πολιτών και εκφράζουν τους πολίτες. Σήμερα είμαι εγώ, αύριο θα είναι κάποιος άλλος. Τι είναι αυτό που κάνουμε, τι ήθελε δηλαδή ο νομοθέτης; Να υπάρχει ένας πολίτης ώστε να μην κάνουν οι υπηρεσίες αυτόματα μια δουλειά, αλλά ο πολίτης αυτός να τις πιέζει υπέρ των πολιτών. Αρα δεν είμαι κάτι παραπάνω απ’ ό,τι ένας πολίτης σ’ οποιοδήποτε σημείο της Αττικής που όμως αναλαμβάνει την ευθύνη να παίρνει αποφάσεις για όλους. Και αυτές οι αποφάσεις θα επιταχύνουν ό,τι καλό γινόταν ως σήμερα ή θα αλλάξουν ό,τι κακό γινόταν. Επειδή είμαι ένα παιδί από τα Πετράλωνα, μεγαλωμένο μαζί με τον αδελφό μου από τη μητέρα μας, εσώκλειστος για τέσσερα χρόνια σε μια σχολή και αργότερα δουλεύοντας και σπουδάζοντας, θέλω να πω ότι έχω ζήσει διαδοχικά όλες τις φάσεις ενός ανθρώπου που χωρίς κανένα μέσο προσπάθησε να κάνει κάτι. Η μητέρα μου υπήρξε μια ηρωίδα, κατάφερε ενώ δούλευε να μην ξεφύγουμε με τον αδελφό μου και να της οφείλουμε όλο το αξιακό μας σύστημα.

Α.Φ.: Νομίζω ότι όλες τις μεγάλες θέσεις, πρωθυπουργός, περιφερειάρχης ή ό,τι άλλο, χρειάζεται να τις παίρνουν άνθρωποι που έχουν περάσει δύσκολα, ξέρουν τι σημαίνει να είσαι φτωχός, έχουν συναναστραφεί πολλούς ανθρώπους. Εμένα ο πατέρας μου ήταν μανάβης. Ξεκίνησε ως εργολάβος, μη φανταστείτε δημοσίων έργων, έχτιζε σπίτια. Σ’ όλη την Τήνο υπήρχε ένας κομμουνιστής κι αυτός ήταν ο πατέρας μου. Εκανε εξορία για πολλά χρόνια μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Τάσο Λειβαδίτη. Τον έχασα πολύ νέο, από τις κακουχίες βέβαια. Είχε πολλά όνειρα για μένα γιατί ήμουνα πρώτη μαθήτρια, ήταν πολύ φιλόδοξος. Οταν δεκατεσσάρων χρόνων μού ζητήσανε να γίνω ηθοποιός, με παρότρυνε να το κάνω. Θυμάμαι ότι είχε ένα γαϊδουράκι με σούστα και πηγαίναμε στη λαχαναγορά για να κάνει τις αγορές για το μανάβικο. Μου έβαζε στο στήθος εσωτερικά εφημερίδες για να μην κρυώνω. Πηγαίναμε στις τρεις τα ξημερώματα διασχίζοντας την Πανεπιστημίου, και θυμάμαι που περνώντας μου έδειχνε την Ακαδημία και μου έλεγε πως για να μπεις σ’ αυτό το κτίριο πρέπει να είσαι πολύ σπουδαίος. Κι όταν πριν από δύο χρόνια με βράβευσε η Ακαδημία Αθηνών για το Σπίτι του Ηθοποιού, την ώρα που με φωνάζανε, αντί να πάω μπροστά, πήγα προς τα πίσω, φαντάστηκα πως περνούσα απ’ έξω με τον πατέρα μου με το γαϊδουράκι μας.

Προσωπικά καταφύγια

Θ.Ν.: Κύριε περιφερειάρχα, αν υποθέσουμε ότι οι ευθύνες ως δημάρχου ήταν δέκα, ως περιφερειάρχη πόσες είναι;

Γ.Π.: Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν τεράστιες ανάγκες σε όλους τους τομείς. Εχουμε βγει από μια μεγάλη κρίση που πέρασε η χώρα μας. Χρειάζεται να κάνουμε διαχείριση προτεραιοτήτων προκειμένου να είμαστε δίκαιοι απέναντι στους ανθρώπους και τις ανάγκες. Χρειάζεται όμως παράλληλα να τιμούμε και να ξεσκονίζουμε στη μνήμη μας τα αξιακά μας συστήματα και τους ανθρώπους που τα εξέφρασαν.

Θ.Ν.: Επειδή είστε και οι δυο σας άνθρωποι της έντονης δραστηριότητας, τι είναι αυτό που θα αναγνωρίζετε μέσα σ’ αυτόν τον τρόπο της ζωής σας ως το προσωπικό σας καταφύγιο;

Γ.Π.: Κατ’ αρχάς όπως είπα και στην αρχή σημαντικό είναι να είσαι δημιουργικός και αυτή η ίδια η δημιουργία είναι που σου προκαλεί την ευεξία και ίσως και την ευτυχία. Πρόκειται για μια εσωτερική διαδικασία που δημιουργεί ένα είδος αυτοφόρτισης. Βέβαια ο χρόνος που τον αισθάνεσαι ως χρήσιμο, αν και δεν είναι πολύς, είναι όταν είσαι με την οικογένειά σου. Σε κάθε περίπτωση πάντως το να αντλείς στήριξη από την οικογένειά σου είναι κάτι πραγματικά πολύτιμο.

Α.Φ.: Ως προσωπικό μου καταφύγιο θα έλεγα τον κινηματογράφο, το θέατρο, γιατί είμαι επαγγελματίας θεατής, βλέπω γύρω στις 100 παραστάσεις τον χρόνο, το Μοναστηράκι, τη βροχή, τα βιβλία, τη μουσική, τα μουσεία. Αυτά βέβαια όταν μπορώ, γιατί ο χρόνος έχει αφάνταστα πια συμπτυχθεί. Θα ανέφερα όμως και το όνειρό μου να παίζω στο θέατρο.

Ενα όραμα για το μέλλον

Θ.Ν.: Αν σε πέντε χρόνια ξαναβρισκόμασταν οι τρεις μας στην ίδια αυτή αίθουσα και συζητούσαμε, τι είναι αυτό που θα θέλατε οπωσδήποτε να έχει γίνει;

Γ.Π.: Κατ’ αρχάς θα ήθελα να γίνει η Αττική αλλά και η χώρα μας ολόκληρη ένα παγκόσμιο brand name πολιτισμού και όχι μόνο να κρατήσουμε τους νέους μας, μα και να επαναφέρουμε και όσους έφυγαν, αλλά να αποτελέσουμε και πηγή έμπνευσης για αλλοεθνείς που θα ήθελαν να ζουν στη χώρα μας. Εχουμε την ομορφιά, έχουμε την ιστορία, έχουμε τον πολιτισμό. Προφανώς όσον αφορά το δικό μου κομμάτι να έχουν επιτευχθεί στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οι προγραμματικές μας δηλώσεις.

Α.Φ.: Προσωπικά θα ήθελα σε πέντε χρόνια να έχει γίνει το καινούργιο κτίριο που απέκτησε το Σπίτι του Ηθοποιού. Θα ήθελα να υπάρξει ένας άξιος άνθρωπος να αναλάβει τη λειτουργία του και εγώ επειδή μου αρέσει η πολιτική να πολιτευτώ.

Θ.Ν.: Ποιο πρόσωπο θα επιλέγατε ως καθοριστικό για την εξέλιξή σας, όχι τη στενά επιστημονική ή καλλιτεχνική, πρόσωπο δηλαδή που το θαυμάζετε και εξακολουθείτε να το θαυμάζετε.

Α.Φ.: Για μένα υπήρξαν η Κατερίνα Ανδρεάδη και ο Αλέξης Σολωμός. Αυτοί οι δύο καλλιτέχνες έχουν παίξει τον καθοριστικό ρόλο που ρωτάτε. Μετά την οικογένειά μου, η Κατερίνα Ανδρεάδη που χρειάζεται να τη θυμηθούμε, γιατί όταν απευθύνθηκα στον δήμαρχο της Νέας Μάκρης και του ζήτησα να δώσει το όνομά της σ’ έναν δρόμο, μου είπε: «Ποια είναι αυτή;». Με τράβηξε από τη φτώχεια, με μόρφωσε, με πήγε στη δραματική σχολή, με παρακολουθούσε ως το τέλος της ζωής της. Αυτά που μου είπε τα φυλάω σ’ ένα βελούδινο κυριολεκτικά κουτί, κυρίως να έχω έναν σκοπό στη ζωή μου και να κλείνω τα αυτιά μου στις σειρήνες.

Γ.Π.: Δύο πρόσωπα που με σημάδεψαν στην παιδική μου ζωή και είπα ότι δεν θα γίνω έμπορος, που δεν είναι βέβαια κακό, αλλά θα γίνω γιατρός, ήτανε ο Αλεξ Φλέμινγκ που ανακάλυψε την πενικιλίνη και τον είχα φωτογραφία στο δωμάτιό μου να κοιτάει το μικροσκόπιο και να λέει: «Η αλήθεια βρίσκεται στη σιωπή του μικροσκοπίου», κι όσο περίεργο κι αν θα σας φανεί έναν ακόμη γιατρό, επαναστάτη γιατρό, τον Τσε Γκεβάρα, που κι αυτός αποτέλεσε μια πηγή έμπνευσης, τουλάχιστον στο επίπεδο του να θέλει κανείς να αλλάξει τα πράγματα.